Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Bittere pil voor Boersma

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Bittere pil voor Boersma

4 minuten leestijd

DEN HAAG — „Om de loonstijging in 1976 beneden de negen procent te houden heeft de regering besloten..." — minister Boersma van Sociale zaken slikte even moeilijk — „... de wet op de loonvorming toe te passen."

Dit tekent Boersma's tragiek ten voeten uit. Wie had gedacht dat de grote bestrijder van de „knevelwet" van oud-minister Roolvink deze loonwet nog eens van stal zou moeten halen om een loonmatiging af te dwingen? Boersma zelf wel in het minst, waarschijnlijk.

Het is de bittere ironie van de geschiedenis. De m'an doe als AR-kamerlid eind '69, begin '70 fel van leer trok togen de loonwet, die eind '70 stemde tegen het regeringsbesluit om op grond van deze wet een ,loonstop" af te kondigen, die - halverwege '71 minister geworden - er als de kippen bij was om deze loonmaatregel ogenblikkelijk weer in te trekken, die het kabinet-Biesheuvel in '72 te gronde hielp omdat hij niet in de lonen wilde ingrijpen, deze man moet nu in 1975 als minister van Sociale zaken in het kabinet-Den Uyl de loonwet toepassen. Is er een grotere nederlaag mogelijk?

Daarom heeft minister Boersma zich tot het uiterste verzet en tot het laatste toe gewacht. Maar een andere oplossing lag niet binnen handbereik. Er was totaal geen zicht meer op een akkoord tussen werkgevers en werknemers. Die vonden dat de regering zelf maar de kastanjes uit het vuur moest halen. Wat Boersma ook probeerde - het loonoverleg zat muurvast.

Kon de minister twee jaar geleden de dans nog net ontspringen er kwam toen een machtigingswet om de werkgevers en werknemers in toom te houden - nu moest hij voor de bijl. Of hij wilde of niet. De KVP wilde onder geen enkel beding voor de tweede keer een machtigingswet (waarbij het parlement het roer helemaal uit handen geeft) accepteren.

Ook kon de regering de zaak in 1976 niet op z'n beloop laten, er zat daarom niets anders op dan de loonwet van stal te halen.

De Wet op de loonvorming - in de wandeling gewoon „loonwet" geheten - kwam in 1970 tot stand. Ondanks groot verzet van de vakbeweging en de PvdA slaagde minister Roolvink er toen in deze wet door de Tweede en Eerste kamer te loodsen. Een van de meest omstreden artikelen was artikel 10 (op grond waarvan het kabinet-Den Uyl nu gaat ingrijpen). Dit geeft de regering de bevoegdheid om een loonstop van hoogstens een half jaar af te kondigen.

GEEN VERSCHIL

Aan het eind van 1970 - toen Nederland door de „vierhonderd gulden-golf" overspoeld werd maakte het kabinet-De Jong voor het eerst gebruik van deze volmacht. De reacties van de vakbondsleiders logen er niet om. 
De NKV'er Mertens: dom. CNV-voorzitter Lanser: onwijs. De NVV'er Kloos: onzinnig. 
De Tweede kamer ging niettemin akkoord met de loonmaatregel. Een -van de kamerleden die - hand in hand met de oppositie (PvdA) - tegenstemde was Boersma.

Het verschil tussen 1970 en 1975? „Geen enkel", zo moest de minister gistermorgen erkennen. „Er is geen enkel fundamenteel verschil met vijf jaar geleden".

Dit regeringsingrijpen op grond van de loonwet bezegelt in feite het faillissement van Boersma's beleid. En niet alleen het zijne: het hele kabinet-Den Uyl is tekortgeschoten. De politiek van goede verstandhouding met de vakbonden heeft gefaald. 
De regering krijgt nu de kous op de kop. Boersma - minister geworden om de (door Roolvink verstoorde) verhouding met de vakbeweging te herstellen - moet nu met dwangmaatregelen de werknemers tot rede brengen. Want niu het er op aan komt. laten NVV, NKV en CNV het afweten. 
Ze laten dit kabinet met deze minister van Sociale zaken, die zoveel voor hen gedaan heeft, lelijk in de kou staan. Boersma mag de vuile was doen. „Ondank is 's werelds loon", zei het SGP-kamerlid Van Dis vorige week in de Tweede kamer terecht. 

UITERSTE MIDDEL

Het ingrijpen in de lonen is wel het uiterste middel voor de regering. 
Mislukt 't, dan kan het hele kabinet-Den Uyl wel opstappen. Steun van de vakbeweging is van levensbelang. Het kabinet valt of staat met de medewerking van de werknemersbonden aan de loonmatiging in '76. 
Het dreigen met aftreden van minister Boersma was daarom meer een wanhoopskreet dan een gebalde vuist naar de vakbeweging.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 2 december 1975

Reformatorisch Dagblad | 8 Pagina's

Bittere pil voor Boersma

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 2 december 1975

Reformatorisch Dagblad | 8 Pagina's

PDF Bekijken