Bekijk het origineel

letsel voor één CDA-lijst ?

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

letsel voor één CDA-lijst ?

-partijraad voor de vraag

5 minuten leestijd

DEN HAAG — Het CDA-boemeltreintje staat nog steeds stil. AI geruime tijd zit er geen schot meer in. De schoorsteenpijp — eertijds de bron van vuil-witte rookwolkjes zwijgt. Zo staat het treintje daar — vjerloren in de uitgestrekte graslanden. Een station is er in de naaste omgeving niet.

Uit de trein klinken nijdige, smekende en sussende stemmen op. Er is ruzie. Eén van de reizigers heeft aan de noodrem getrokken. De vraag is alleen: wie? Twee passagiers geven elkaar de schuld. ARP heet de één, CHU de ander. Een derde reiziger — KVP geheten — is het geruzie nu kennelijk meer dan beu en wil verder.

BOOSDOENER

Hoewel niemand in de trein daar nu meer over praat, is hij eigenlijk de boosdoener. Want KVP heeft ARP boos gemaakt door zich denigrerend uit te laten over de stoomketel en de CHU op stang gejaagd met zijn opmerking dat bij de eerstvolgende wissel de trein links-af moet. Daarop werd aan de noodrem getrokken. Door wie? ARP zegt dat CHU het deed, maar CHU beweert ARP een verdachte beweging te hebben zien maken.

Omdat ARP en CHU geen stap verder willen voordat de moeilijkheden zijn opgelost en de zaak is uitgezocht, heeft KVP — een ongeduldig en haastig man — ten einde raad maar besloten om de laatste twee wagons los te koppelen en op eigen houtje de reis te vervolgen. Maar dat gaat ARP en CHU nu ook weer te ver. Machinist Steenkamp — die zich verantwoordelijk voor het treintje voelt — heeft daar evenmin veel zin in.

Na het onderlinge gekissebis een poosje te hebben aangehoord komt de eenzame en argeloze vooorbijganger tot de conclusie dat hier geen taak voor hem is Weggeleged. Hij besluit zijn weg maar te vervolgen. Schouderophalend. Vol twijfel of het boemeltje wel ooit het eindstation zal halen.

BESLISStNG

Toch bestaat er een goede kans dat de CDA-trein zich spoedig weer in beweging zal zetten. Zaterdag zal zowel de ARP (in Hoogeveen) als de CHU (in Utrecht) beslissen of de remmen los mogen.

Vooral de ARP staat voor een moeilijke beslissing. De anti-revolutionaire partijraad zal dan uitmaken of het meningsverschil met KVP en CHU over de vraag of christen-democratische raadsleden, statenleden en kamerleden persoonlijk met bet evangelie moeiten instemmen een „beletsel" is voor een gezamenlijke CDA-Kjst bij de volgende verkiezingen voor de Tweede Kamer of niet.

„Het hoeft geen beletsel te zijn", heeft het AR-partijbestuur al uitgesproken. Als de partijraad van de ARP het daarmee eens is, kan het CDA-treintje voorlopig weer verder tuffen.

Door J. Schinkelshoek

Met dit compromisvoorstel hoopt de AR-top de vrede in de partij te bewaren. Het is de bedoeling de tegenstanders van verdere CDA-voortgang te bewegen nog een stukje mee te gaan om te zien hoe het gaat en tegelijk de mensen die alle remmen los willen gooien in toom te houden.

HANDREIKING

De nieuwe ARP-voorzitter Hans de Boer erkent dat. ,,Het is een handreiking naar hen die vinden dat er pas één CDAlijst kan komen als KVP, ARP en CHU het onderling eens zijn dat christen-democraten het evangelie voor hun r>ersoonlijke rekening moeten nemen", zegt hij. •

De Boer zelf vindt — net als AR-fractievoorzitter Aantjes — het conflict hierover eigenlijk een beletsel voor de totsandkoming van één christen-democratische lijst. Maar toch is hij bereid „de enorme stap" te doen en — zoals hij zegt — „het eens een tijdje te proberen en aan elkaar te wennen". „We kunnen dan ziien of onze vrees dat een CDA waarin ook nietchristenen het voor het zeggen hebben geen duidelijk herkenbare christelijke koers zal varen, overdreven geweest is. Misschien hebben we alleen maar spoken gezien. Nou, dat merken we dan wel".

PROEFHVWEWK

De' Boer begrijpt niet waarom KVP en CHU zo tegen dit voorstel gekant zijn. „Een flink aantal anti-revolutionairen — en ook wel CHU-ers, verwacht ik — heeft erg veel moeite met dit CDA. Ze hebben een opstapje nodig om oprecht mee te kunnen gaan, maar ze hebben ook het' recht te vragen dat hun bezwaren serieus genomen worden", zegt hij.

De ARP heeft dit idee juist gelanceerd terwille van haar „zorg om de christen-democratische eenwording". Want als niet eerst een „proefhuwelijk" wordt gesloten tussen' de christen-democraten, bestaat de kans dat het CDA — bij gebrek aan eensgezindheid — spoedig weer uit elkaar valt, vreest de nieuwe AR-voorzitter. „Wie is daar mee gebaat? Niemand toch?"

„Het gaat", zo beklemtoont De Boer, ,.om een hele wezenlijke zaak, waar we niet licht over moeten denken. We maken met z'n drieën niet iets voor twee of drie jaar, maar iets dat in 1990 nog wat te zeggen moet hebben. Daarom moet het karakter van het CDA volstrekt duidelijk zijn".

POLITIEKE HYPOTHEEK

Als de AR-partijraad zaterdag bereid is (voorlopig) over haar bezwaren heen te stappen en het groene licht te geven, kan de CDA-trein weer gaan rijden. Voor hoelang?

Er ligt nog een groot struikelblok: de politieke hypotheek. Dat is het meningsverschil tussen KVP en ARP enerzijds en de CHU anderzijds over het doen en laten van het kabinet-Den Uyl. In tegenstelling tot Kruisinga's CHU staan KVP en ARP in grote lijnen achter dit beleid. Dit zal de totstandkoming van één gezamenlijke CDA-lijs bij de volgende parlementsverkiezingen evenmin bevorderen. Want de voorwaarde voor één lijst is dat er tussen de drie partijen overeenstemming moet zijn over de hoofdlijnen van het beleid.

De grote vraag is: op wie moet het CDA vastlopen? Op Aantjes' ARP dat moeilijkheden heeft met de grondslag? Of op Kruisinga's CHU dat het niet eens is met de politieke koers?

Uit dat oogpunt is het een slimme zet van de anti-revölutionairen om hun bezwaren niet als een „beletsel" voor de gezamenlijke CDA-lijst op te werpen. Een mislukken van het CDA is dan immers niet de schuld van de ARP, maar van de CHU.

Maar ook Kruisinga zit niet stil. Deze week heeft hij voorgesteld gezamenlijke commissies in het leven te roepen die de politieke tegenstellingen tussen KVP, ARP en CHU moeten bezweren. CHU-LEIDER KRVISINGA

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 13 december 1975

Reformatorisch Dagblad | 12 Pagina's

letsel voor één CDA-lijst ?

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 13 december 1975

Reformatorisch Dagblad | 12 Pagina's

PDF Bekijken