Bekijk het origineel

Ontwikkelingen in Italië getoetst aan het verleden

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Ontwikkelingen in Italië getoetst aan het verleden

Berlinguer: Wij voelen ons in Navo veiliger

12 minuten leestijd

Zal zich de greschiedenis van 1948 herhalen? Of zullen de conununisten dit keer in tegenstellingr tot bijna dertig: jaar geleden, wel de eindstreep halen en binnen de Italiaanse regfering stappen? De voortekenen wijzen er niet op. De omstandigrheden zijn vandaag: ook geheel anders dan in 1948, toen zij in het gezicht van de haven strandden.

Toen was het Italiaanse parlement nog maar vier jaar oud, een verleden kende het nog maar nauwelijks. Vandaag, 32 jaar na zijn ontstaan, zijn er volop oorzaken, die de kiezer aanleiding geven zich van de Christen-democraten af te wenden.

Toen was de rol die de communisten in de zeven regeringen die Italië verspeelde van 1944 tot 1947 niet erg roemvol. Integendeel ze was beladen met het nadeel, dat zij zich in de kwestie Triest zonder reserves achter de opvattingen van Moskou stelde. Ook voerde zij regelmatig obstructie tegen de economische opbouwpolitiek van de Qapsari.

Nu kan de KPI bogen op een periode van 29 jaar oppositie, waarin ze geen enkele verantwoording heeft behoeven te dragen. Ze hoefde niet anders dan kritiek uit te oefenen.

Toen beschikte het democratische Italië over leidende persoonlijkheden, premier de Gaspari, president Enaudi en de „grand old man" Saragat.

Vandaag mist de democratie in Italië dergelijke leidende figuren met een onbesproken gedrag.

Toen was de houding van het Vaticaan boven alle twijfel verheven. Vooral als het houding tegenover Móskou betrof. Vandaag is deze houding gespleten, in het bijzonder in de verhouding tegenover het' Oostblok.

Maar wat misschien nog wel het belangrijkste verschil is, is wel de houding die de KPI naar buiten aanneemt tegenover Moskou. Bij de verkiezingen in 1948 volgde zij blindelings de parolen die vanuit Moskou werden gegreven. Het waren de dagen waarin de door de communisten veroorzaakte burgeroorlog in Griekenland - een buurland van Italië - duizenden onschuldige slachtoffers vroeg. Het waren de dagen waarin Tito zich ontworstelde aan de Russische greep. De kritiek in het Westen op het streven van Moskou bereikte een hoogtepunt. Ook de communisten in Italië hadden onder deze kritiek te lijden.

 Anders

 Vandaag is dit beeld geheel anders. De Italiaanse communisten vertonen een veel minder van Moskou afhankelijk beeld. Ze bekritiseren de invasie in Hongarije in 1956 en de ingreep in Tsjechoslowakije in 1968. De vraag is echter of de Italiaanse communisten werkelijk zo onafhankelijk van Moskou zijn als ze ons willen doen geloven.

Het antwoord op die vraag zou minder brandend zijn wanneer Italië in Zuid-Europa een minder belangrijke sleutelpositie zou innemen. De banden met de Europese Gemeenschap en de positie binnen de Navo veroorzaken dat de uitslag van de verkiezingen in Italië onvermijdelijke repercussies heeft voor het vrije Westen. Zullen de geheimen van de Navo over Home rechtstreeks op de Moskouse burelen terecht komen?

De oud-minister van defensie van de Verenigde Staten O'Conally huurde vorige week een gehele advertentiepagina van diverse invloedrijke Italiaanse kranten om de kiezer op dat gevaar te «rijzen. Met dat gebaar gaf hij uitdrukking aan het gevoel van miljoenen Amerikanen, voor wie een deelname van communisten in de Italiaanse regering een schrikbeeld betekent. Berlinguer heeft echter zijn antwoord klaar: in een interview in de „Corriere della sera" beklemtoonde hij zijn opvatting, dat het juist de Navo is, die het „Eurocommunisme" de gelegenheid geeft zich ongehinderd door de Sovjet-Unio te ontwikkelen. „Wij voelen ons hier in het Westen veiliger", zei hij woordelijk. Woorden die erop uit zijn de tegenstellingren af te zwakken en zijn geloofwaardigheid binnen het Atlantisch verbond te beklemtonen.

Opmerkelijk

Deze en dergelijke opmerkingsn waaiden de gehele wereld over. Wat echter minder aandacht trok en kreeg, was dat hij in hetzelfde interview de nadruk legde op het onvervreemdbare recht dat, gezien de problemen binnen het Atlantisch verbond, „Italië zijn eigen koers bepaalt".

Hoe die koers eruit zal zien? Daarover werpen uitspraken uit het nabije verleden een niet mis te verstaan licht. Op het veertiende partijcongres in maart 1976 gehouden verklaarde hij onomwonden dat „wanneer wij onze onverbrekelijke banden met de Sovjet-Unie, met de andere socialistische staten en de gehele revolutionaire arbeidersklasse in de wereld zouden verbreken, wij daarbij onze identiteit als communisten zouden verliezen".

Enige tijd later zei Amendola, een ander lid van het centraal comité van de Italiaanse dat beklemtonen van autonomie niet betekend dat wij onze sympathie voor de Sovjet-Unie vergeten". Het zijn dergelijke uitspraken, die in de huidigediscussie op de achtergrond zijn geraakt.

Niet alleen

 Maar er zijn nog andere redenen waarom wij niet alleen twijfelen aan de onafhankelijkheid van de Italiaanse communisten en hun benadrukken van hun eigen koers.

Zoals elders op deze pagina uiteengezet,, is de KPI financieel volledig afhankelijk van Moskou. Het is ondenkbaar, dat Moskou een partij zal ondersteunen, die een aangrijpingsptmt is voor al die krachten biimen het communisme, die zich aan de leidende rol van Moskou willen onttrekken. Het nog steeds nieh tot stand komen van de vergadering van communistische partijen moet ons boekdelen spreken.

Een andere overweging is, dat tot na toe. geen enkel'* communistische partij zich tegen de wil van Moskou heeft kunnen doorzetten. Toen Dubzeck zich duidelijk van de koers door Moskou uitgezet distantieerde, duurde het niet lang of de Russische troepen dwongen de Tsjechische communisten weer in het gareel. Een situatie die tot vandaag voortduurt.

Verleden

In de geschiedenis is gebleken, dat compromissen tussen communisten en niet-commimisten voor de laatsten steeds fatale gevoigen hebben gehad. Dat openbaarde zich reeds tijdens de oktoberrevolutie in 1917 in de Sovjet-Unie. Niet-communisten moesten zwichten en werden vernietigd door het welbewust optreden van een communistische minderheid. Het is opvallend, dat over dit feit weinig wordt gezegd. Dat is echter niet alleen in het verleden het geval, dat is vandaag nog zo. Zo was de ontwikkeling in Cuba, zo is de ontwikkeling in Mozambique, zo dreigde ook. de ontwikkeling te worden in Portugal.

Ten slotte, steeds meer wint de mening in Europa terrein, dat de Italiaanse mentaliteit het totalitaire karakter van het communisme van zijn scherpte zal ontdoen. Alsof daardoor op een natuurlijke wijze het Italiaanse communisme een „democratischer karakter" zal dragen. Niets is echter minder waar. Dat heeft het fascisme onder Mussolini, bijzonder in de laatste jaren van zijn bestaan onomstotelijk bewezen. Het tolerante beeld dat Mussolini's fascisme vertoonde, bleek uiteindelijk toch slechts schijn te zijn en voor de terreur van het Nazisme niet onder te doen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 19 juni 1976

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

Ontwikkelingen in Italië getoetst aan het verleden

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 19 juni 1976

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

PDF Bekijken