Bekijk het origineel

Verkoop van een half werelddeel

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Verkoop van een half werelddeel

Voor de prijs van 11 miljoen dollar

7 minuten leestijd

Dit jaar bestaan de Verenigde Staten 200 jaar. Wij, Europeanen, kunnen er niet over klagen dat Amerika niet voldoende bekendheid gegeven heeft aan dit tweede eeuwfeest.<br />

Toch vormden de 13 staten die zich in 1776 eenzijdig onafhankelijk verklaarden, maar een betrekkelijk smalle kuststrook langs de Atlantische Oceaan. Hoe is deze kleine kern erin geslaagd uit te groeien tot 50 staten en Noord-Amerika in bezit te nemen tot Los Angeles en San Francisco toe? Om dit goed te begrijpen moeten we eigenlijk nog iets verder terug in de geschiedenis en ons bezig houden met de voornaamste mogendheden die Noord-Amerika gekoloniseerd "hebben, Engeland, Frankrijk en Spanje.

Wie een kaart van Noord-Amerika neemt waarop de bezittingen van deze drie landen omstreeks het jaar 1700 staan aangegeven, kan direct constateren dat de Britse bezittingen maar een geringe oppervlakte besloegen, ongeveer het gebied van de 13 staten die dit jaar hun SOO-jarige onafhankelijkheid herdenken. Canada was in handen van Frankrijk, behalve het Verre Westen. Vanuit het goed gekoloniseerde Quebec waren de Fransen bovendien de Mississippi afgevaren tot New Orleans toe. Daar hadden ze een kleine nederzetting gesticht en ze hadden triomfantelijk geproclameerd dat het hele stroomgebied van de Mississippi en de Missouri Frans grondgebied was en voortaan naar hun koning Lodewijk XIV Louisiana zou heten. Zo nam men in die tijd bezit van streken die zo groot waren als half Europal

Afbraak

De afbraak van het Franse koloniale imperiimi is voor ons verhaal erg belangrijk. Canada werd langzamerhand veroverd door de Engelsen. De staat Quebec hield nog lang stand, tot ook deze meest verfranste kolonie in de Zevenjarige Oorlog (1766-1763) in Britse handen viel. Frankrijk moest ook Louisiana afstaan, voor zover dat ten oosten van de Mississippi lag. Omdat de Fransen er verder geen heil in zagen het westelijk gedeelte van Louisiana te exploiteren, leenden ze dit maar uit aan Spanje, dat ook veel verliezen had geleden.

In de Vrijheidsoorlog hield Canada zich afzijdig. Het percentage roomse kolonisten van Franse afkomst was hier zo groot, dat ze met geen geweld onder de „puriteinse Yankees" wilden staan. Zo bleef Canada voor Engeland behouden. De 13 staten die zich onafhankelijk verklaard hadden, vochten zich vrij, met forse steun van Frankrijk. Bovendien kregen ze bij wijze van „bruidsschat" het oostelijke deel van Louisiana mee, voorzover de Engelsen dat in 1763 veroverd hadden. Dit was dus tot de Mississippi. Zo werden de Verenigde Statert begrensd door Canada, de Mississippi en Florida, dat nog steeds van Spanje was. De grote uitbreiding naar het westen kwam tot stand in 1803 en was te danken aan Napoleon en Monroe, twee mannen die ieder een stempel gedrukt hebben op een heel werelddeel. Monroe zou later één van de beroemdste presidenten van de Verenigde Staten worden, Napoleon klom naar het hoogrtepunt van zijn macht.

Hij had er zelfs nog over gedacht een rijk te stichten in Amerika. Op 30 september 1800 sloot hij een handelsverdrag met de Verenigde Staten en de dag daarop kwam hij met Spanje overeen dat het gedeelte van Louisiana dat in Spaans beheer was, ten westen van de Mississippi dus, aan Frankrijk teruggegeven zou worden. Het verdrag met Spanje was geheim, maar het werd natuurlijk weldra in Amerika bekend. Daar was men allerminst gesteld op de avances van deze ondernemende Fransman.

In de Verenigde Staten was men juist tot de ontdekking gekomen dat de Mississippi zo'n uitstekende rivier was voor de binnenvaart. Als de Fransen hun vroegere bezittingen weer terugkregen, zouden ze ook New Orleans, de haven aan de mond van deze grote waterweg, verwerven, en zo' de toegang kunnen blokkeren. De Amerikanen stelden weinig prijs op zo'n machtige buurman, die een sleutelpositie zou gaan bezetten.

Hoe moesten ze dit probleem oplossen? Jefferson, de pro-Franse president, verklaarde dat de Verenigde Staten nauwere aansluiting zouden moeten gaan zoeken bij Engeland, als Frankrijk zijn plannen doorzette.

Koop

Napoleon begreep uitstekend dat zijn vloot bij lange na niet toereikend was om dit Atlantische avontuur tot een goed einde te brengen. Jefferson wüde trouwens al evenmin een breuk forceren, want een oorlog kwam hem allerminst gelegen. Hij zond idaarom één van zijn bekwaamste medewerkers, Monroe, naar Parijs om over deze kwestie te onderhandelen. Die kwam netjes Napoleon vragen of de Verenigde Staten de stad New Orleans met omgeving konden kopen voor 10 miljoen dollar. De dag na zijn aankomst kreeg hij een offerte van de Franse regering. Hij kon niet alleen New Orleans, maar heel Louisiana, d.w.z. alle Franse bezittingen in de tegenwoordige Verenigde Staten kopen voor 11 miljoen dollar. Een nauwkeurige kaart hiervan had men in Parijs niet, maar het ging in ieder geval om een oppervlakte van 2'/é a 8 miljoen km".

Monroe begreep dat hij zo'n uitzonderlijk aanbod niet mocht laten schieten. Voor slechts 1 miljoen dollar meer dan zijn instructies reikten, kon hij niet zo maar een stad kopen, maar kon hij het grondgebied van zijn land verdubbelen. Toch stond hij voor een dilemma. In die tijd hadden ambassadeurs nog geen telefoon en telegraaf tot hun beschikking. Zo moesten ze alle knopen zelf doorhakken. Monroe begreep maar al te goed dat hij bij zijn terugkeer feldoor zijn landgenoten bekritiseerd zou worden, welk besluit hij ook nemen zou. Toch weifelde hij nauwelijks en ondertekende eigenmachtig dit verdrag, waarvoor hij van zijn regering geen volmacht had.

Toen Monroe in Philadelphia, toen de hoofdstad van de Verenigde Staten, terugkwam, aarzelde Jefferson het verdrag met Frankrijk te bekrachtigen. Hij twijfelde eraan of de grondwet hem wel de bevoegdheid gaf buitenlands grondgebied aan te kopen. Toch begreep hij dat hij spoedig op dit imieke aanbod in moest gaan, want Napoleon wilde bijna op de transactie terugkomen. Bovendien was New Orleans een begeerlijk bezit. Ook was een groot deel van de publieke opinie in zijn land voor de bekrachtiging van het verdrag. Dus Jefferson tekende.

Op 30 april werd Louisiana verkocht. De Verenigde Staten konden zich nu uitbreiden tot het Rotsgebergte. Na de officiële bekrachtiging ging het geweldige grondge-' bied op 20 december 1803 in Amerikaanse handen over. De eerste termijn van de 11 miljoen werd betaald, maar er zou meer dan een eeuw voor nodig zijn om de enorme som te voldoen. Tot 1925.

Welvaart

Dit was misschien wel de beste en de meest ongebruikelijke transactie uit de geschiedenis. Zonder militair geweld hadden de Verenigde Staten hun grondgebied zo uitgebreid dat ze daarmee de basis legden voor hun toekomstige welvaart. Wel verweten veel kortzichtige Amerikanen Monroe en Jefferson dat zij een gebied gekocht hadden dat veel te groot voor hen was. Het bracht geen goud en geen zilver op en bovendien werd het nog onveilig gemaakt door Indiaanse stammen. De kritiek was niet van heel korte duur. In 1811 nog verweet Josiah Quincy, senator van Massachusetts aan de federale regering dat ze eigenmachtig de Unie had uitgebreid, zonder voldoende overleg te plegen met de afzonderlijke staten. Maar de geschiedenis heeft Monroe in het gelijk gesteld. Op het grondgebied dat eens Louisiana heette, hebben zich geleidelijk dertien staten gevormd. Voornamelijk dank zij deze staten heeft Amerika zich ontwikkeld tot één van dB beste graanproducenten ter wereld. Bovendien openden ze de weg naar het Verre Westen tot San Fransisco toe.

Hierboven is het woord Louisiana steeds gebruikt in zijn historische betekenis. In de tijd waar het over ging, duidde men er het stroomgebied van de Mississippi mee aan. Tegenwoordig is Louisiana de naam van één van de vijftig staten van de USA. Het omvat de delta van de Mississippi. De grootste stad is New Orleans. Bijna tien jaar geleden is er olie aangeboord, de meest gewaardeerde delfstof van onze tijd.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 2 juli 1976

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

Verkoop van een half werelddeel

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 2 juli 1976

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

PDF Bekijken