Bekijk het origineel

De onzichtbare hand van Moskou in de Westerse economieën

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

De onzichtbare hand van Moskou in de Westerse economieën

4 minuten leestijd

<br />

Reeds eerder wezen we deze week naar aanleiding van de onlusten in Polen op de drang die Moskou op de Comeconlanden uitoefent om meer aandacht te schenken aan het handelsverkeer binnen het communistische blok. Vandaag willen we daar nog eens nader op in gaan. Naar aanleiding van het bezoek dat de Poolse leider Gierek begin juni aan West-Duitsland bracht kwEunen ons enkele cijfers onder ogen, die een indruk geven, van de ingrijpende veranderingen die vooral in het laatste halfjaar in de Oost-Westhandel hebben plaats gevonden.

De Westduitse Commerzbank, die aan deze ontwikkeling een studie wijdde, vindt op zichzelf de ontwikkeling in de Oost-Westhandel, waarbij de westelijke landen door voortgaande kredietilnanciering slechts in staat zijn óm de handel gaande te houden, niet opmerkelijk. Deze situatie, zo schrijft ze, komt meer voor tussen hoogge&idustrialiseerde en grondstoffenlanden. Door de verregaande staatsbemoeiing in de Comeconlanden is het communistische blok in staat om financieel-economische ontwikkelingen een politieke kleur te geven. Temeer omdat het hierbij gaat om enorme bedragen.

Nog tot in 1971 lukte het Polen om een min of meer evenwichtige handelsbalans op te bouwen. De grote behoefte aan Westduitse kapitaalsgoederen, veroorzaakt door een snelle modernisering van de Poolse industrie kwam echter na dat jaar op gang. Een stijgende binnenlandse vraag en een starre planeconomie, die zich slechts langzaam op de gewijzigde wensen instellen kon, deed de rest.

De Poolse tekorten op de betalingsbalans met West-Duitsland vlogen omhoog; in 1973, 1,42 miljard Dmark, in 1974, 2,2 miljard Dmark, in 1976 1,8 miljard Dmark, terwijl voor dit jaar op een tekort van 2 miljard Dmark gerekend moet worden. Al met al worden de schulden van Polen tegenover het Westen op een 22 miljard gulden geschat.

De enorme last die aflossing en rente op het staatsbudget legt, heeft Polen genoodzaakt andere oplossingen te zoeken om de stijgende binnenlandse vraag te bevredigen. Een van de wegen daartoe is het afsluiten van coöperatieverdragen. Het doel van dergelijke overeenkomsten is om met behulp van Westers kapitaal en know-how onder gebruikmaking van communistische arbeidskrachten nieuwe bedrijven te stichten. Terugbetaling aan het Westen geschiedt dan in de vorm van leveringen van de onder dergelijke coöperatiecontracten tot stand gekomen goederen.

Tijdens het bezoek dat Gierek aan Hamburg bracht werd een dergelijk contract afgesloten. Krupp levert Polen een complete installatie voor het vergassen van kolen, die ruimschoots in Polen worden gevonden. Een deel van het geproduceerde gas wordt verwerkt tot allerlei chemische produkten, die dan weer als betaling naar West-Duitsland zullen worden geleverd. Een tweede contract dat getekend zou worden — het leveren van een installatie voor de verwerking van het ook in Polen gevonden koper — ging voorlopig de ijskast in. Daarmede onderging WestDiDuitsland hetzelfde lot als eerder Frankrijk met Hongarije had beleefd. Uit het in Joegoslavië verschijnende dagblad „Magyar Szo" blijkt dat de poot van Renault, waar werktuigmachines vervaardigd worden tot produktiebeperking en een verkorte werktijd is overgegaan. De door de DDR reeds aan Renault verleende orders werden plotseling geannuleerd. Hetzelfde deed ook Hongarije. Het ongewone handelen van Oost-Duitsland en Hongarije kostte 400 werknemers bij Renault hun baan.

De Joegoslavische krant wijst erop, dat gezien de ongunstige ontwikkeling van het betalingsverkeer en de druk die door Moskou wordt uitgeoefend om in de eerste plaats de behoefte binnen het Oostblok te dekken de toekomst nog veel van dergelijke onverwachte complicaties zal brengen. Op een tijdstip dat het Westen ongelegen komt.

de toenemende integratie van het Westen met het Oosten en vooral de wijze waarop deze tot stand komt, geeft Moskou in het bewaren van de arbeidsvrede in West-Europa een veel grotere invloed, dan op het eerste gezicht aanwezig is.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 3 juli 1976

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

De onzichtbare hand van Moskou in de Westerse economieën

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 3 juli 1976

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

PDF Bekijken