Bekijk het origineel

Over evolutie, zwarte theologie, Knox en de zang van het belijden

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Over evolutie, zwarte theologie, Knox en de zang van het belijden

7 minuten leestijd

Het is een goede gewoonte, in deze komkommertijd die de krantenredacties kwelt zoals de hitte de landman, opruiming te houden in de redactionele boekenkast, waarin nog een tamelijk groot aantal recensiewerken op bun be- of veroordeling liggen te wachten. Zonder nu te beweren, dat geen der hierna aan te kondigen boeken een ruimere aandacht verdient dan ze hier krijgen toegemeten, willen wij toch volstaan met het noemen en kort typeren van een aantal werkjes, die zich niet laten vangen onder één verzameltitel. <br />

Het eerste boekje, dat wij aanduiden en zonder meer ook aanprijzen, is de verzameling lezingen „Evolutie en geloof. Verleden en toekomst". Deze perback (86 pagina's, uitgave Kok te Kampen) bevat de tekst van referaten, die zijn uitgesproken voor de EO-radio door ir. J. van der Graaf, dr. W. J. Ouweneel, prof. dr. J. van Genderen en prof. dr. ir. E. Schuurman.

Zij allen hielden zich bezig met aspecten van het evolutie-denken op hun speciale terrein. Van der Graaf geeft een inleidende bijdrage over de problematiek van de evolutie, vraagt zich af of er gevochten wordt voor een verloren zaak en gaat in op de competentie van de wetenschap.

Ook de Utrechtse bioloog dr. Ouweneel, die tot de Vergadering der Gelovigen behoort en ook veel publiceert over Bijbel en wetenschap, stelt de vraag, of de christen nog wel wetenschap kan bedrijven bespreekt het evolutionisme (een geloof, géén wetenschap!) en toont aan, dat het met die klaarblijkelijkheid van de evolutie bepaald niet zo gesteld is als de vurige verdedigers ervan ons willen doen geloven. Scheppingsgeloof staat bij Ouweneel tegenover evolutiegeloof; de „bewijsvoering" van de laatste is bepaald niet wachterdicht.

De Apeldoomse Chr. Geref. dogmaticus prof. dr. J. van Genderen bespreekt Bijbel en wereldbeeld en geeft — polemiserend tegen H. M. Kuitert en H. Berkhof — een korte verhandeling over de betrouwbaarheid van de Schrift. De „buitenverbander" prof. Schuumïan, hoogleraar in de Reformatorische wijsbegeerte, bespreekt eerst het evolutionaire en het revolutionaire toekomstdenken, gaat dan in op de geestelijk-historische achtergronden van beide en stelt tenslotte de futurologie tegenover de voor hem alleen aanvaardbare eschatologie.

In de bundel is ook de tekst opgenomen van een latere EO-uitzending, waarin de sprekers nog eens ingingen op vragen van luisteraars over de gehouden lezingen. Voor de bestudering van de aanvragen rond de evolutie is dit werkje een zeer aan te bevelen bijdrage.

Zwarte theologie

Om nog even bij de Kamper uitgever Kok te blijven. In de voor de theologische hogeschool der Geref. Kerken uitgegeven serie „Kamper Cahiers" verscheen een Engelstalige bijdrage van de Zuidafrikaanse Kleurlingpredikant Allan Boesak, die kort geleden in Kampen promoveerde over de relatie tussen zwarte theologie en de ,,black power"-beweging.

Boesak schreef „Coming in out of the wilderness", als een vergelijkende interpretatie van de ethische denkbeelden van Martin Luther King jr. en de black power-voorman Malcolm X. Boesak stelt in dit aan zijn promotor prof. G. Th. Rothuizen opgedragen werkje de denkbeelden van de voor geweldloosheid ijverende vermoorde ds. King tegenover die van de man met de gebalde vuist en vraagt zich af, of King toch mag gelden als een vertegenwoordiger van wat men de „zwarte theologie" noemt. (Dit cahier is nummer 28 en telt 48 pagina's),

John Knox

Een heel andere strijdbare held dan Malcom X., die ook duidelijker onze voorkeur geniet, is de Schotse kerkvader John Knox geweest. Hij werd in 1505 geboren en stierf in Schotland in 1572. Daartussen ligt een wel zeer bewogen, maar rijk gezegend levend, dat ook in het huidige Schotland zijn sporen nog nalaat.

Wie er meer over wil weten, moet niet nalaten voor £1.80 (ongeveer negen gulden) het boekje „The Life of John Knox" aan te schaffen, geschreven door de 19e eeuwse Schotse kerkhistoricus en theoloog dr. Thomas M'Crie, die ook een voorname biografie van die andere grote Schot, Andrew Melville, schreef.

Er is van dit boek zojuist een fotomechanische herdruk verschenen, uitgegeven door Free Presbyterian Publications te Glasgow en voorzien van een recente inleiding van John M. Simpson, die verbonden is aan de sectie voor Schotse geschiedenis aan de Universiteit van Edinburgh. Simpson prijst het werk van M'Crie zeer en stelt, dat de waarde ervan na anderhalve eeuw nog steeds zeer groot is, ondanks vele latere publicaties die hier worden opgesomd.

Misschien zou het een goed idee zijn, dit werk van M'Crie ook in Nederlandse vertaling te doen verschijnen. Over de Schotse Reformatie is ten onzent aanzienlijk minder gepubliceerd dan bijv. over Genève en Wittenberg, maar de belangrijkheid ervan is ook voor het verstaan van onze eigen geloofsworsteling in de 16e eeuw groot. Gelukkig wordt ook in de Geref. gezindte in toenemende mate het belang van deze contacten ingezien, dus laat een Reformatorische uitgever zich er maar eens aan wagen!

Lustrumbundel

Dit jaar bestond de Vereniging van Gereformeerde Studenten te Rotterdam 25 jaar. Deze Vrijgemaakte studenten aan de Erasmusuniversiteit — voorheen Ned. Economische Hogeschool — hebben ter gelegenheid van dit vijfde lustrum een speciaal nummer uitgegeven van hun verenigingsblad „D'Econozel". Dat boekje van honderdtien bladzijden is te krijgen door ƒ7,50 plus ƒ 1,70 porto over te maken op postgiro 6400 van Bank Mees en Hope te Rotterdam, rekeningnummer 25.35.74.668 t.n.v. Fiscus der lustrumcommissie VGSR, Walburgerweg 38b te Rotterdam.

Het bevat uiteraard een aantal gebruikelijke verenigingsbijdragen. Verder zijn er speciale lustrumbijdragen „Vonken van licht", een beschouwing van de Amsterdamse Reformatorische wijsgeer dr. J. Klapwijk over Calvijn en de christelijke wijsbegeerte en wetenschap.

Er is een interview met de eerste praeses van de VGSR, prof. dr. H. W. de Jong, die aan „Nijenrode" staathuishoudkunde doceert. Hal Lindseys boek „Op weg naar een nieuwe wereld" wordt onder de loep genomen, evenals de humanistische wijsbegeerte en de vraag, wat de zinkern (een naar woord!) en methode der economische wetenschap is. Ook voor niet-VGSR-leden en —reünisten staat er een aantal interessante bijdragen in deze „Econozel".

Psalmberijming

De twee laatste hier te noemen boekjes hebben beide te maken met zingen. Dat geldt natuurlijk allereerst het vijfde cahier Psalmberijmingen van de Stichting ter verkrijging van een Schriftgetrouwe Psalmberijming te Vlaardingen. Die stichting is — afgaande op de bestuurssamenstelling — vooral actief in Chr. Geref. en Vrijgemaakte (buitenverbandse) kring. Er hebben daarin o.a. zitting de predikanten J. H. Velema, J. W. Verhey, F. van Deursen en J. B. van Mechelen, uitgever A. Sneep en dichteres Enny IJskes-Kooger.

Deze vijfde bundel, waarvan gehoopt wordt dat deze berijming het in bedoelde kerken straks zal „halen", bevat weer een groot aantal berijmingen van. drs. Joh. Luijkenaar Francken, van de onder pseudoniem werkende Israël Abrahamson (misschien Jac. Polak in Vlaardingen?) en van J. Klein Fzn.

Wij zijn er op dit moment nog niet zeker van dat de geboden selectie in alle opzichten een verbetering is, vergeleken met de berijming van 1773. Ook is het nog steeds een open vraag, of elk (kerkelijk) vogeltje per se moet zingen zoals het gebekt is, iedereen op zijne wijs. Immers: het wordt wat mistig, ook in Gereformeerd Nederland, wanneer het op het kerklied aankomt.

Men zingt nu, voorzover bekend, uit Datheen, uit „1773", uit het Nieuwe Liedboek, uit de Vrijgemaakte proefbundel en mogelijk hier en daar ook uit de bundels van de stichting met de lange naam. Een veelheid van stemmen kan een prachtige harmonie opleveren, maar er kunnen ook wanklanken ontstaan. Zouden zij, die Schriflgetrouw willen heten, niet moeten staan naar meer eenstemmigheid in hun lofprijzing?

Ritmische boodschap

Het laatste boekje, dat wij memoreren, is "Met het hart op de tong". Dit „lied van eigentijds belijden" is geschreven door de bekende Geref. predikant en kerkhistoricus dr. F. L. Bos, en uitgegeven door de Bijbel Kiosk Vereniging te Driebergen. Bos wil met dit werkje duidelijk maken, dat er nog altijd „muziek in deze boodschap" van het christelijk geloof zit.

De gebruikelijke taal, waarin die boodschap wordt verkondigd, is nogal moeilijk, daarom is nu gekozen vooreen ritmische vormgeving. Bij alle ernst van geloofsbezinning is het ook een uiting van „spelen voor 't gezicht van God".

De vorm,— als de „blank verses" der Vijftiger, die hun tijd allang gehad hebben, ondanks een weinig geslaagde poging tot herleving ervan door E. Hofman in zijn „Voortbestaan" — is heel wat minder eigentijds dan Bos denkt.

Voor ons is het nog de vraag, of de hedendaagse jongere zich nauwer bij de roeping van Abram betrokken voelt, wanneer hij bij Bos leest: „God is de stem/ die abram riep/met hem op reis te gaan. In de leegte/van je leven/ dringt geheimzinnig/ een stem tot je door, /die je wegroept/ hier vandaan/en meelokt naar een doel/voorbij de horizon.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 9 juli 1976

Reformatorisch Dagblad | 16 Pagina's

Over evolutie, zwarte theologie, Knox en de zang van het belijden

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 9 juli 1976

Reformatorisch Dagblad | 16 Pagina's

PDF Bekijken