Bekijk het origineel

Vrijzinnigen ongewild een strijdorganisatie

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Vrijzinnigen ongewild een strijdorganisatie

WITTEVEEN IN "WOORD EN DIENST"

3 minuten leestijd

<br />

In „Woord en Dienst" geeft dr. K. M. Witteveen te Utrecht een beeld van de vrijzinnigheid en van de Vereniging voor vrijzinnig hervormden. „Woord en dienst" is het blad van de Hervormde Raad voor pers en publiciteit. Dr. Witteveen schrijft:

„Welnu, de vereniging van vrijzinnige hervormden is ontstaan uit het modemisme van de vorige eeuw. Dit modernisme wilde het kerkelijk leven vernieuwen door verzoening te brengen tussen wetenschap en geloof. De humanistisch-idealistische theologie bracht fundamentele wijzigingen in de opvatting aangaande de bijbel, de absoluutheid van het christendom, het begrip openbaring, de persoon van Jezus Christus, het geloof in wonderen. De grondtoon was wetenschappelijk kritische, antisupranaturalistisch, optimistisch, deterministisch."

Men was overtuigd dat de moderne richting het intellectuele deel van de protestanten achter zich zou krijgen en voor christendom en kerk bewaren. Het modernisme raakte echter na een periode van bloei na 1870 over zijn hoogtepunt heen. Interne meningsverschillen over de organisatie zowel als bestrijding door de orthodoxie maakten dat velen modernen geheel van de kerk vervreemd raakten. Zij zagen geen toekomst meer voor de kerk.

De vereniging heeft een bewogen leven achter de rug. Zij moest zich teweer stellen tegen eliminatie door de orthodoxie en tegen de plannen om van de hervormde kerk een belijdeniskerk te maken en werd daardoor tegen wil en dank tot een strijdorganisatie. Wij spreken over de „hotellcerk" van voor de oorlog, waarin de richtingen vrijwel zonder contact naast elkaar leefden. In en na de oorlog kwam hierin verandering door de beweging van „gemeenteopbouw". (...)

Wat is dan vandaag vrijzinnig hervormd? Wij menen dat onze uitweiding over het verleden noodzakelijk is ter verklaring van de huidige situatie. In '45 stelde Banning reeds de vraag: organisatie of stroming? In de hedendaagse omstandigheden zou de vereniging o.i. niet zijn opgericht. De lijnen tussen „middenorthodox" en vrijzinnig zijn daarvoor te vloeiend. Veel van wat prof. Smits in zijn recente boekje „Vrijzinnig christendom tussen gisteren en morgen" noemt geldt niet exclusief voor vrijzinnige gelovigen. Een goede definitie van vrijzinnigheid is eigenlijk niet te geven.

Als wij dan proberen deze geloofshouding te omschrijve,dan treft ons daarin altijd weer het persoonlijk element. Reeds De Genestet dichtte: „Zelf moet ge't zoeken, zelf moet ge't vinden..." Wij kunnen van autonomie spreken, maar dan met prof. G. J. Heering van „theonome autonomie". De vrijzinnige is bang voor geleende grote woorden. Hij relativeert dat wat anderen geneigd zijn als vaststaand aan te nemen. Niet om het plezier van het relativeren, maar uit een diep besef van het ontoereikende van elke uitspraak over het mysterie. Daarom spreekt hij wel over „ondogmatisch christendom". Zijn innerlijkheid vertoont piëtistische trekken en hij kan het in bepaalde opzichten goed vinden met de Gereformeerde Bond! Hij is daarbij bang voor een kloof tussen zijn geloof en wetenschap. De prediking moet liefst „naar het leven" zijn, de liturgie eenvoudig.

Wij komen nu aan de vraag toe: Welke functie heeft de vrijzinnigheid in het geheel van de kerk? De nieuwe „Uitgangspunten" antwoorden daarop: „De Vereniging van Vrijzinnige Hervormden stelt zich ten doel binnen de Hervormde kerk de ruimte te bewaren en ook in de kerkorde te waarborgen voor een kritisch doorlichten van de bijbelse verkondiging en de theologische overlevering naar haar wezenlijke motieven, voor de grootst mogelijke verscheidenheid van geloven en belijden voor verschillende christelijke overtuigingen, voor pluriforme gestalten van gemeenteleven en eredienst."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 13 juli 1976

Reformatorisch Dagblad | 10 Pagina's

Vrijzinnigen ongewild een strijdorganisatie

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 13 juli 1976

Reformatorisch Dagblad | 10 Pagina's

PDF Bekijken