Bekijk het origineel

Belangrijke stap naar Europees burgerschap

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Belangrijke stap naar Europees burgerschap

Europese verkiezingen gaan door:

6 minuten leestijd

BRUSSEL — Het Franse staatshoofd, Giscard d'Estaing, en de regeringsleiders van de acht overige lidstaten van de EG, zijn het maandag op de Europese topconferentie in Brussel, eens geworden over de zetelverdeling voor het in de lente van 1978 algemeen en direct te verkiezen Europees parlement. De formule, die er, na uren touwtrekken uit gekomen is, luidt als volgt:

Nederland krijgt in het te verkiezen Europees parlement 25 zetels. Voor de andere kleine landen in de EG luidt de zetelverdeling als volgt: Luxemburg 6, Ierland 15, Denemarken 16 en België 24. De vier grote EG-lidstaten zullen elk 81 zetels in het parlement bezetten. Dat zijn Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Italië. Het Europees parlement zal dus in totaal 410 zetels gaan tellen.

De Britse eerste minister, Callaghan, legde nog een reserve op deze verdelingsformule. Hij zei dat zijn toestemming afhangt van de uitslag van een debat dat maandagavond nog in het Britse parlement zal plaatsvinden. Inmiddels heeft het Britse lagerhuis gisteravond zijn voorlopige goedkeuring gegeven aan de besluiten in Brussel. Het huis verwierp een motie die de rechtstreekse verkiezingen onmogelijk maakte. Verschillende afgevaardigden waren ontstemd omdat de besluiten in Brussel zonder goed vooroverleg met het parlement genomen zijn.

De voorzitter van de Europese topconferentie, de Nederlandse minister-president Den Uyl toonde zich verheugd met de doorbraak in de slepende verkiezingskwestie: Eindelijk en ten lange leste is het mogelijk gebleken het besluit te nemen. Het was de laatste kans om te waarborgen dat Europese kiezers zich zullen uitspreken over de samenstelling van het parlement. Verder uitstel was niet mogelijk geweest, aldus drs. Den Uyl.

Het besluit dient overigens nog wel door de negen nationale parlementen te worden goedgekeurd, omdat daar een wijziging van het verdrag van Rome mee gepaard gaat. De formule voor de samenstelling van het in 1978 te kiezen parlement is er overigens niet zonder moeite gekomen. De Belgische eerste minister Tindemans, heeft, volgens eigen zeggen, voor de oplossing gezorgd.

Toen er tenslotte een globale oplossing voor de zetelverdeling in zicht kwam bleef de Deense premier Jörgensen zich op het standpunt stellen dat Denemarken tenminste zestien zetels in het parlement diende te bezetten. Tindemans, zo verklaarde hij tegenover journalisten, heeft toen „een zetel van België weggegeven". Ik vond dat ik niet het recht had een besluitvorming te blokkeren en omwille van het bereiken van een oplossing heb ik toen voor mijn land genoegen genomen met 24 zetels. Dat gebeurde, aldus Tindemans, nadat de president van de topconferentie al geconcludeerd had dat er ook tijdens dit topberaad geen besluit genomen zou kunnen worden.

De president van het huidige Europese parlement, de Franse socialist Spinale, concludeerde tijdens een persconferentie in Brussel: De twaalfde juli 1976 is een belangrijke datum geworden in de geschiedenis van de Europese gemeenschap. Tot nu toe, zei hij, hebben we in de EG alleen nationale burgers gehad, maar door de verkiezing in 1978 zullen we Europese burgers krijgen. Uit het genomen besluit blijkt dat als er een Europese wil is moeilijke klippen toch omzeild kunnen worden. Het besluit dat nu genomen werd wijkt af van de voorstellen die het Europees Parlement gedaan heeft, maar een moeilijke zaak is tenslotte afgerond. Dat betekent een grote overwinning voor de parlementaire democratie en voor de toenadering en de samenwerking van de Europese volkeren, aldus Spinale.

In antwoord op een vraag zei Den Uyl goede hoop te hebben dat de Franse president, Giscard d'Estaing, het besluit van de topconferentie door zijn parlement goedgekeurd krijgt „ondanks dat het nogal afwijkt van de voorstellen die Frankrijk zelf over de zetelverdeling heeft gedaan". Hij baseerde die hoop op het feit dat „iedereen tijdens deze top tenslotte de gedachte had dat het nu of nooit

De Nederlandse minister-president, Den Uyl, heeft voor het eerst in zijn leven, maandag in Brussel, een Europese Vlag" in handen gehad. Dat gebeurde toen hij, voor het begin van de Europese topconferentie (maandag en dinsdag in Brussel) een delegatie ontving van de Internationale Europese Beweging en de Unie van Europese federalisten. Uit alle negen lidstaten van de EG, waren maandag leden van de Europese Beweging, per trein en bus, naar de Belgische hoofdstad gekomen. Er was een bijeenkomst op een van de beroemdste Brusselse pleinen („de Grote Zavel") en vandaar marcheerde men op naar het Charlemagne-gebouw, waar in de middag de bijeenkomst begon van de Europese regeringsleiders.

Met het besluit over het aantal zetels is een einde gekomen aan een martelgang voor de directe verkiezingen van het Europese Parlement. De eerste poging dateert uit 1960. Toen nam het Europees parlement een ontwerp-conventie aan waarbij de algemene rechtstreekse verkiezingen werden geregeld. De ministerraad deed er echter - bij gebrek aan eenstemmigheid - niets aan.

Nadat het Europese parlement in 1969 de ministerraad gedreigd had de zaak voor het Europese Hof van justitie te brengen, besloten dé ministers de zaak te bestuderen. Maar pas in december 1974 op de topconferentie van Parijs, constateerden de regeringsleiders dat directe verkiezingen zo spoedig mogelijk moesten worden verwezenlijkt. De raad zou dan in 1976 moeten beslissen zodat er vanaf 1978 verkiezingen zouden kunnen plaatsvinden.

Het Europees parlement nam nog geen maand later een ontwerpverdrag aan op voorstel van de Nederlandse socialist Patijn. Volgens dit voorstel zou het zetelaantal van 190 nu op 355 in de toekomst gebracht worden en de mogelijkheid bleef open dat de leden van het Europees parlement ook nog lid zouden zijn van hun nationaal parlement. Volgens deze formule zou Nederland 27 zetels gekregen hebben (op het ogenblik zijn er 14 Nederlandse volksvertegenwoordigers lid van het Europees parlement).

Op topconferentie van Rome (december vorig jaar) en die van Luxemburg in april van dit jaar konden de regeringsleiders het er niet over eens worden hoeveel zetels het direct gekozen parlement zou krijgen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 13 juli 1976

Reformatorisch Dagblad | 10 Pagina's

Belangrijke stap naar Europees burgerschap

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 13 juli 1976

Reformatorisch Dagblad | 10 Pagina's

PDF Bekijken