Bekijk het origineel

Volksstemming in Spanje historische beslissing over politieke toekomst

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Volksstemming in Spanje historische beslissing over politieke toekomst

Suarez manoeuvreert tussen kritiek van links en rechts

5 minuten leestijd

Vorig jaar 22 november, twee dagen na de dood van generaal Franco, werd Don Juan Carlos beëdigd tot koning van Spanje. Na een onderbreking van 44 jaar werd Spanje weer een monarchie. Op die dag zwoer de nieuwe souvereine vorst trouw aan de grondrechten van het koninkrijk, in hetzelfde gebouw van de Cortes waar het parlement enkele weken geleden met een overweldigende meerderheid de hervormingsvoorstellen van de regering van Adolf o Suarez aannam: Het accepteren van deze voorstellen betekende voor de Cortes haar eigen verdwijning en het verwijderen van de structuren van het Franquisme.

De,besluiten zullen vandaag aan de Spaanse bevolking worden voorgelegd. In een referendum kunnen zij beslissen over het al of niet instellen van een nieuwe volksvertegenwoordiging die uit twee kamers zal bestaan, een Congres (tweede kamer) en een Hogerhuis (eerste kamer).

,,Wat is er in een jaar tijds een enorme afstand overbrugd" schreef onlangs het liberale dagblad ,,Informaciones". In een jaar tijds is Spanje met sprongen dichterbij het Westerse democratiemodel gekomen. Het land verkeert in een toestand van dagelijkse omwenteling. Het Spanje van 1976 schudt zich zonder bloedvergieten de erfenis af van enkele dozijnen jaren van persoonlijke macht. Gezien de voorgeschiedenis zijn de huidige ernstige tegenstellingen een logische zaak.

In het Spanje van vandaag zijn de hervormingen het gesprek van de dag. De discussie over de politieke toekomst is in volle gang. Dit ondanks het feit dat enkele oppositiepartijen nog zijn verboden.

Veelzijdig verzet

Het is duidelijk dat de koning en zijn minister-president zich in een netelige positie bevinden; ze worden bekritiseerd door links dat de hervormingen als onvoldoende bestempelt, terwijl men van deze zijde bovendien een versnelling van het democratiseringsproces voorstaat. Aan de andere kant worden Don Juan Carlos en Adolfo Suarez door rechts en uiterst rechts verweten dat de politieke wijzigingen zich in een te snel tempo voltrekken. De rechterzijde staat bovendien afwijzend tegenover ver' doorgevoerde politieke hervormingen In het licht van deze politieke opstellingen hebben de regeerders in Madrid gekozen voor de stap- voor stapdemocratie. Het grootste succes van deze opstelling was de aanneming van de hervormingsvoorstellen van de zichzelf opheffende Cortes, het conservatieve parlement nog door Franco ingesteld. Met het volksreferendum van vandaag hoopte Carlos CS. op een massale ondersteuning van het volk die een mandaat zou inhouden voor het voortzetten van de ingeslagen weg. Het referendum is één van de belangrijkste politieke gebeurtenissen tot de zomer van het volgend jaar als de verkiezingen zullen worden gehouden.

Boycot referendum
In het perspectief van deze verkiezingen verheffen de politieke partijen hun stemmen en komen achter het gordijn van veertig jaar stilte tevoorschijn. De oppositie, ondermijnd door interne meningsverschillen in de Democratische Coördinatie waarin de meeste organisaties van de linkervleugel zijn vertegenwoordigd, vreest dat de regeringspolitiek in de toekomst bij lange na niet aan alle democratische aspiraties van de linkerzijde zal toegeven.

Het bijna voorbij gevlogen jaar werd gekenmerkt door een groot aantal stakingen al of niet met een succesrijk gevolg. Ondanks hun verdeeldheid is de linkse oppositie het eens over een oproep aan het volk om de volksstemming van vandaag te boycotten. Communisten, socialisten en een deel van de christen-democraten trekken in dezen één lijn. Om hun doel te bereiken hebben de onthouders zich in een beroep tot de Spaanse kunstenaars gewend zich door middel van politieke tekeningen liedjes en gedichten in te zetten voor een boycotcampagne. De oppositie acht het niet zinvol op te roepen tot een massaal „nee", daar men verwacht dat een dergelijke aanbeveling slechts tot politiek onbegrip zal leiden onder de burgerbevolking. Anderzijds wenst men ook geen ja, zolang de „democratische vrijheden" en de linkse politieke partijen niet worden gelegaliseerd.

Ook de uiterst rechtse zijde beveelt een „neen" aan. Het Franquisme lijkt dit jaar echter steeds meer aan betekenis te verliezen. In dit verband was het opvallend dat bij de herdenking van de eerste sterfdag van Franco, op' 20 november van dit jaar, slechts 40.000 mensen de straat op kwamen. Franco had er geen enkele moeite mee om bij belangrijke manifestaties vier vijfhonderdduizend mensen op de been te brengen. Het hart ontbrak bij het brengen van de fascistische groet aan de rood-zwarte vlag van de falange. Het was of de nostalgische gevoelens zich voor een laatste maal ontlaadden in een krachteloze manifestatie, die de afsluiting leek van een belangrijk onvergetelijk historisch tijdperk.

Aan de rechterzijde is men druk bezig zich politiek te organiseren. Men schaail; zich rondom de ministers van het Franco-tijdperk. De „Volksalliantie" onder oud-minister Manuel Fraga Irbane, heeft haar sympathisanten voorgehouden ,,ja" te stemmen.

Het is moeilijk een prognose te geven van de aanhang van de politieke partijen. Het referendum van vandaag zal na veertig jaar een eerste aanwijzing geven van de werkelijke politieke krachtsverhoudingen onder de Spaanse bevolking. Het lijkt ondanks alle tegenstand niet onmogelijk dat de hervormingsplannen het toch zullen halen. Het Spaanse leger, van welke zijde nog niet zo lang geleden een staatsgreep werd gevreesd, heeft zich, naar het schijnt, nu volledig verzoend met hervormingen.

Premier Adolfo Suarez heeft gisteren het Spaanse volk opgeroepen zijn stem te geven aan het programma van politieke hervorming. Hij zei dat gewelddadige acties, zoals de ontvoering van een hoge regeringsfunctionaris, de weg van Spanje naar de democratie niet zullen kunnen dwarsbomen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 15 december 1976

Reformatorisch Dagblad | 12 Pagina's

Volksstemming in Spanje historische beslissing over politieke toekomst

Bekijk de hele uitgave van woensdag 15 december 1976

Reformatorisch Dagblad | 12 Pagina's

PDF Bekijken