Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Partijen zamelen geld in voor hun propaganda

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Partijen zamelen geld in voor hun propaganda

Verkiezingen vergen miljoenen guldens

6 minuten leestijd

DEN HAAG — Zal het op 25 mei bij het „oude'' olijven, of zal de Tweede kamer een grondige wijziging ondergaan? Met deze vraag houden partijbestuurders, politici en vele andere Nederlanders zich reeds lang bezig. Nog goed drie maanden en dan valt de beslissing of ons land nog meer naar links opschuift, of een gematigde Koers zal worden gevaren op het kompas van het nieuw te vormen kabinet.

Congressen en algemene vergaderingen der partijen doen uitspraken en politici geven in hun redevoeringen de richting aan, welke dient te worden gevolgd, wil Nederland goed worden geregeeerd. De partijkassen worden geteld, want verkiezingen, vooral die voor de Tweede kamer, vergen veel geld.

Nu is het natuurlijk niet zo, dat de partijpenningmeesters eerst thans hun rekensommetje maken voor deze verkiezingen. De begrotingen liggen allang op tafel en elke partij weet zo ongeveer, hoeveel geld er nodig is voor de campagne. De bedragen, welke worden genoemd, zijn niet mis; het gaat om miljoenen guldens. In totaal zullen de politieke.partijen zeker ƒ 5 miljoen steken in de propaganda voor hun kandidaten. Op plakborden en achter tal van ruiten zullen wij straks weer de biljetten zien waarop de namen (en foto's) van de lijsttrekkers prijken, terwijl de brievenbussen goed zijn voor ontelbare fo|ders en krantjes, waarin de partijen hun ,,man" aanbevelen. De kranten staan in deze tijd bijna ,,bol" — als ze tenminste verschijnen, daar enkele grote dagbladen door stakingen zijn „plat" gelegd zoals men dit noemt — van verkiezingsnieuws. Een enkele maal speelt zich in de Tweede kamer een ,,steekspel" af als voorbode van de grote verkiezingsstrijd, welke ons wacht. Zo bijvoorbeeld vorige week bij de inteipellatie over het loonconflict en nu bij het uitstel van het debat over de grondpolitiek.

Door partijleden

Die verkiezingsmiljoenen worden voor het overgrote deel bijeen gebracht door de partijleden. Gelet op het totaal aantal kiezers in ons land zijn dit er niet zoveel; enkele honderdduizenden, verdeeld over zo'n twintig partijen misschien. De meeste partijen hebben acties gevoerd onder hun leden, of zijn er nog mee bezig om geld in de verkiezingspot te krijgen.

De PvdA heeft voor de verkiezingen een begroting met een eindbedrag van ƒ 1,2 miljoen opgezet en men kan er zeker van zijn, dat leden en sympathisanten dit bedrag neertellen. De actie hiervoor wordt o.ra. gevoerd door spaarpotten met de beeltenis van Den Uyl er op, van welke er duizenden zijn uitgezet, met als verkiezingsleuze: Den Uyl — wie anders?

Evenals bij de andere partijen gaat het meeste geld op aan drukwerk (affiches, folders, stickers, advertenties enz.)„terwijl zaalhuur en sprekers (niet in alle gevallen) ook moeten worden betaald.

De campagne van het CDA kost iets minder, nl. ƒ 1,1 miljoen. In het CDAverkiezingsfonds zitten de bedragen van drie partijen bij elkaar, ARP, CHU em KVP. Eerstgenoemde partij heeft een speciale verkiezingskas, waarin geregeld geld stroomt, omdat men niet wacht tot verkiezingen in aantocht zijn. De ARP vraagt dan ook geen extra geld voor de stemming op 25 mei. Zij heeft vier ton gestort in de CDA-pot, welk bedrag ook de KVP heeft bijeengebracht, terwijl het resterende bedrag van de CHU komt.

Van bedrijyen

Er is rondom deze pot enige deining ontstaan, toen bekend werd, dat de DAF was benaderd voor een gift ten behoeve van het fonds. Wat is het geval geweest? De KVP heeft in het verleden steeds bedrijven gevraagd om een gift te storten voor de verkiezingscampagne. Toen binnen de kring van het CDA afspraken werden gemaakt over vulling van het fonds, i& bepaald, dat een aantal (70) bedrijven zou worden benaderd met het verzoek om een gift. In de betreffende brief werd meegedeeld, dat bij storting van een gift deze ten hoogste ƒ 5(XX) zou mogen zijn en dat de naam van het bedrijf zou worden bekendgemaakt.

Een woordvoerder van DAF-trucks heeft verteld, dat de raad van bestuur van dit bedrijf aan de drie grootste politieke partijen (CDA, PvdA en VVD) een aanbod van een gift had gedaan ten bedrage van ƒ 2500. Namens de PvdA is daarop meegedeeld, dat deze partij dit aanbod niet zou accepteren, omdat zij geen giften uit het bedrijfsleven aanvaardt.

Lijst van giften

Het CDA heeft direct daarop de lijst laten publiceren van bedrijven, die aan het verzoek hadden voldaan. Het zijn bedragen, welke variëren van ƒ 100 tot ƒ 5000, welke afkomstig zijn van kleine en grote bedrijven en banken, bijv. Slavenburgs bank (tweeduizend gulden), Lanschot bankiers (vijfduizend), Willem Il-sigarenfabrieken (500), Koninklijke Nederlandse stoombootmaatschappij (ƒ 2500), ENCI (ƒ 5000), van enkele bouw- en aanverwante bedrijven enz. In totaal was ƒ 26.100 ontvangen van vijftien bedrijven.

Van DAF-zijde werd direct verklaard, dat het geenszins de bedoeling is geweest steekpenningen te geven. „De gehele affaire is in het openbaar afgehandeld en onderhands is er niets gebeurd, dat niet door de beugel kan", aldus de DAF-woordvoerder.

Huiverig

Van de zijde van onderscheiden Kamerfracties liet men zich huiverig uit over het aanvaarden van giften uit het bedrijfeleven voor de verkiezingen. Verklaarde DAF, dat dit bedrijf ook gebaat is bij handhaving van het democratisch bestel, zoals wij dit in Nederland kennen, van bepaalde politieke zijde wees men er anderzijds op, dat DAF nog kortgeleden een grote order had ontvangen voor de levering van vrachtauto's voor het leger.

Nu menen wij, dat er moeilijk een verband valt te leggen tussen de overheidsorders aan DAF en een gift aan politieke partijen. DAF heeft immers geen ortderscheid willen maken tussen links en rechts. Zowel aan de PvdA als aan het CDA is het aanbod gedaan. Van steekpenningen kian men in dit verband in het geheel niet spreken.

Een andere vraag is, of het verstandig is van partijen om giften aan bedrijven te vragen en/of deze te accepteren. Wanneer bedrijven vrijwillig iets willen geven, lijkt daar niets op tegen te zijn, maar men ziet, dat men met de Lockheedaffaire „in het achterhoofd", spoedig geneigd is om er iets achter te zoeken. Begrijpelijk, doch men dient dergelijke zaken niet op te blazen, alsof er iets geschiedt wat het daglicht niet kan zien. Het zijn geen praktijken, die men maar terstond met het etiket „kwalijk" moet beplakken.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 16 februari 1977

Reformatorisch Dagblad | 10 Pagina's

Partijen zamelen geld in voor hun propaganda

Bekijk de hele uitgave van woensdag 16 februari 1977

Reformatorisch Dagblad | 10 Pagina's

PDF Bekijken