Bekijk het origineel

Atoomenergie: een heet hangijzer

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Atoomenergie: een heet hangijzer

6 minuten leestijd

WENEN — Een spotprent in een krant toont een armoedige familie in een grot die door een kaars wordt verlicht, met het onderschrift: ,,Voor deze vooruitgang kunnen we onze voorouders danken, die de bouw van kernenergieinstallaties hebben stopgezet".

Veel deskundigen die zich met energie bezighouden, maar niet allen, zijn het met deze zienswijze eens. Ondanks de publieke bezorgdheid over de veiligheid vinden zij kernenergiecentrales onmisbaar voor de toekomst.

Het Internationale Bureau voor Atoomenergie, IAEA, in Wenen, bevordert de kernenergie in de overtuiging dat de wereld van kernenergie afhankelijk zal worden wanneer dë fossiele brandstoffen opraken. : -•.

OESO

Een rapport dat de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling OESO in januari heeft uitgegeven waarschuwt de landen die er lid van zijn dat zij snel alles moeten gaan doen om brandstof te besparen en andere energiebronnen te ontwikkelen, willen zij zeker zijn van voldoende energie, zelfs al in het komende tiental jaren.

De grootste bijdrage wordt verwacht van de kernenergie, waarvan de leverantie tussen 1974 en 1985 meer dan acht maal zal stijgen, aldus het rapport.

Kernenergie is de meest geconcentreerde vorm van energie die bekend is. Een centrale van 1.000 megawatt, die per jaar slechts 150 ton uraniumbrandstof verbruikt, levert evenveel energie als 10 miljoen barrels olie.

De bedrijfskosten zijn betrekkelijk laag. Hoewel de uraniumprijs de laatste jaren scherp is gestegen blijft die nog concurrerend met olie en kolen voor elektrische centrales.

Kernenergie levert al een aanmerkelijke bijdrage in de elektriciteitsvoorziening in bepaalde industrielanden. Vorig jaar was het percentage in Zwitserland 18, in West-Duitsland 15, gevolgd door Zweden met 13 en Brittannië, Frankrijk en de VS met elk 10 procent.

Ontwikkelingslanden

In de ontwikkelingslanden zijn maar weinig kerncentrales in bedrijf, maar voor de komende twintig jaar zijn plannen voor de bouw ervan opgesteld. Iran alleeen al w^l er 20 neerzetten.

Nu blijkt kernenergie niet voor alle landen de geschikste oplossing voor de problemen te vormen, omdat de centrales betrekkelijk veel geld kosten. Een kerncentrale van duizend megawatt kost 750 miljoen dollar, een met olie gestookte elektrisch centrale kost 350 miljoen.

Een hoge functionaris van de IAEA zegt: „Volgens onze -schatting zouden 20 a 30 ontwikkelingslanden eens voorzichtig aan kernenergie kunnen gaan denken. Voor de overige zien wij er geen toekomst in, in ieder geval niet deze eeuw. Zij beschikken eenvoudig niet over de systemen waarmee zij de zaak aan de gang zouden kunnen houden".

Deskundigen van de IAEA schatten dat een land minstens behoefte aan 6.000 megawatt moet hebben wil het bij bewust een groter risico. De koper op de termijnmarkt kan namelijk verlies lijden als de prijzen, die iedere werkdag worden opgemaakt, naar beneden gaan. Dat verlies laat men dan niet oplopen. Is de prijs een dag na de koop bijvoorbeeld vijf cent per kilo lager dan moet het verschil worden bijgestort, opdat de verkoper de garantie heeft dat hij de prijs waarvoor hij heeft verkocht ook zal ontvangen. Aan de andere kant geldt dat als de prijs stijgt de verkoper het verschil moet bijbetalen. Dat is dan weer de garantie voor de koper, dat hij niet meer zal betalen dan de afgesproken prijs.

Het registreren en de garantie zijn in handen van de NV Nederlandse liquidatiekas, via Mees en Hope een dochter van de Algemene Bank Nederland. Het registreren van de transacties gaat onder leiding van een bevoegde marktmeester. In de praktijk blijkt, dat maar een klein percentage van de contracten ook werkelijk afgewikkeld wordt. De meeste transacties worden tevoren door terugkoop of verkoop afgewikkeld. Het aan kernenergie kunnen gaan denken. Zo gezien zou een land met een economisch peil zoals van Venezuela na 1980 een zinvol gebruik van kernenergie kunnen gaan maken.

Vier regeringen in het verre oosten, Maleisië, Thailand, Hongkong en,Singapore, die kerncentrales wilden gaan bouwen, hebben er nu voorlopig van afgezien, gedeeltelijk wegens de economische recessie. komt dus bijna nooit tot werkelijke levering. De termijnmarkt is er immers voor het dekken van de prijsrisico's, maar niet om de normale handel te vervangen.

Tenslotte nog enkele technische gegevens. Ieder contract varkensvlees omvat 5000 kilo netto koud geslacht gewicht. De varkens moeten van kwaliteitsklasse IA zijn. Het gewicht per varken moet liggen tussen de 65 en 90 kilo. Ieder die wil deelnemen aan de termijnhandel moet een depot van ƒ 1500 storten. Voor elk afgesloten contract is een bedrag van ƒ75,- verschuldigd aan commissie en provisie.

De heer Nieuwenhuis verwacht een grote belangstelling voor de vleestermijnmarkt, omdat veilen, in Nederland — (boeren, handelaren, fabrikanten, slagers) — bij deze sector betrokken zijn.

Door een vijfvoudige stijging van de olieprijzen in 1973-1974 zagen veel landen zich gedwongen hun kernenergiecapaciteit uit te breiden. Frankrijk maakte plannen bekend voor een spectaculair kernenergieprogramma, andere landen volgden wat voorzichtiger. Sindsdien zien zij zich door economische en politieke realiteiten gedwongen het wat kalmer aan te doen.

De verwachte stijging in de kerncapaciteit van de wereld is nu zelfs tot een peil teruggevallen.dat lager is dan voor de oliecrisis was berekend.

Het groeiende verzet onder het publiek tegen kernenergie en de bezorgdheid om de veiligheid en milieubescherming hebben bovendien de kosten in driejaar tijd doen verdubbelen.

In de VS, waar ongeveer een derde van alle kernenergiecentrales ter wereld staat, gaan tien a elf jaren voorbij tussen het tekenen van de contracten en de inwerkingstelling van een kernenergiecentrale. De procedures voor verlening van vergunningen zijn sterk vertraagd door de oppositie van milieubeschermers.

En waar dat niet het geval is stijgen de kosten door steeds scherpere veiligheidsmaatregelen.

De Westduitsers zijn een fabriek in Iran aan het bouwen die rust op een zeven meter dikke laag beton, met het oog op eventuele aardbevingen.

Er wordt ook steeds meer aandacht besteed aan het veilig maken van een fabriek wanneer die na een actief bestaan van ongeveer veertig jaren moet worden stilgelegd. • Dr. William Lennemann van de IAEA schat de kosten voor volledige ontmanteling en verwijdering van alle radio-actieve afval even hoog of zelfs meer dan voor de bouw van zo'n fabriek.

Voorstanders van kernenergie beweren dat een wereldprogramma van reactors in de komende halve eeuw miljarden dollars kan. besparen, vergeleken met de kosten van fabrieken die olie gebruiken.

Maar energie-deskundigen energiekundigen die ongerust geworden zijn door de gevaren die er blijkbaar mee gepaard kunnen gaan, proberen een ander scenario op te stellen waarbij de krachten van het atoom niet te pas komen.

Zij denken aan zogenaamde ,,zachte technologie" zoals waterkrachtcentrales, windmolens, zonne-energie en het gebruik van landbouw- en industrie-afval.

Alternatief
De Amerikaanse natuurkundige

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 2 maart 1977

Reformatorisch Dagblad | 12 Pagina's

Atoomenergie: een heet hangijzer

Bekijk de hele uitgave van woensdag 2 maart 1977

Reformatorisch Dagblad | 12 Pagina's

PDF Bekijken