Bekijk het origineel

Zuid-Afrika vreest de dag van morgen

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Zuid-Afrika vreest de dag van morgen

Kruitvat Soweto kan opnieuw ontploffen

6 minuten leestijd

JOHANNESBURG — Eergisteren werd Zuid-Afrika opgeschrikt door de laffe aanval op een viertal blanke arbeiders in Johannesburg, waarbij twee mensen om het leven kwamen. De vier mannen die juist hun kofTiepauze hielden, werden plotseling door drie zwarte mannen aangevallen. De moordenaars maakten gebruik van machinegeweren die zeer waarschijnlijk van Russische makelij waren.

De onrust die in Zuid-Afrika ontstond is zeer begrijpelijk. Morgen, 16 juni, zal het namelijk een jaar geleden zijn dat in Soweto, zwarte miljoenenstad bij Johannnesburg, een opstand uitbrak die aan honderden mensen het leven kostte.

Begrijpelijk dat de moordpartij in Johannesburg als een voorspel op een nieuw bloedbad, in Soweto wordt gezien. Minister van justitie Kruger heeft dergelijke veronderstellingen inmiddels van de hand gewezen en gesteld dat er geen aanwijzingen zijn dat de moord in Johannesburg verband zal houden met eventuele nieuwe onlusten in Soweto. %Meer dan honderdduizend huizen telt Soweto. Dat zijn er te weinig. Zal de satellietstad van Johannesburg morgen weer toneel zijn van bloedige rellen? De tijd zal het leren. Volgens Kruger is er dan ook voor ZuidAfrika geen enkele reden om de dag van moigen in panische toestand af te wachten: „Er is geen reden tot paniek. Het belangrijkste is de kalmte te bewaren" zo zei de Zuidafrikaanse bewindsman.

Die uitspraak van Kruger wil overigens niet zeggen dat men de 16e juni onbezorgd tegemoet ziet. Uit allerlei maatregelen blijkt dat de Zuidafrikaanse regering terdege rekening houdt met de mogelijkheid van rellen en dat men zich op het ergste voorbereidt.

Rouw
In Soweto is men in ieder geval vast van plan om de herdenkingsdag van de opstand van vorig jaar niet voorbij te laten gaan, alsof er nooit iets aan de hand is geweest. Studenten willen twee dagen van nationale rouw. Zij roepen de zwarte arbeiders op om morgen en overmorgen niet aan het w^k te gaan. Op 16 en 17 juni zullen bovendien alle winkels, cafés en bioscopen gesloten blijven. Verder zal worden getracht het openbaar vervoer stil te leggen terwijl iedereen opgeroepen wordt om de komende dagen door het dragen van zwarte kleding uiting te geven aan rouw. Dé organisatoren, die voornamelijk in studentenkringen moeten worden gezocht, hebben aangekondigd geen geweld voor te staan.

Het laatste neemt niet weg dat politie-eenheden in grote staat van paraatheid zijn gebracht en dat verschillende studentenleiders uit voorzorg zijn opgepakt.

Loonverschillen

De oorzaken van de opstand van vorig jaar zijn vele. Daar is ten eerste het verschil in beloning tussen zwarte en blanke werknemers. Het zou verkeerd zijn te stellen dat de Zuidafrikaanse regering in deze niet van goede wil is. Integendeel zelfs. De laatste jaren zijn de lonen van de zwarte werknemers veel sneller gestegen dan de lonen voor blanke arbeiders. De inflatie en de daarmee gepaard gaande vermindering van de koopkracht, hebben echter bijgedragen tot de onvrede.

Belangrijk is ook dat door het verbod van de Afrikaanse Nationale Raad, zeven jaar geleden, de zwarte leiders voor een groot deel in de gevangenissen op het Robbeneiland belanden. Het gebrek aan leiding is fnuikend voor de jonge generatie onder de zwarten.

En ten derde schieten de sociale en onderwijsvoorzieningen nog steeds tekort. Ook hier zou het een verkeerde voorstelling van zaken betekenen wanneer gesteld zou worden dat niet gewerkt wordt aan het verbeteren van de voorzieningen.

Alle goede bedoelingen ten spijt, gaat er iri Soweto echter nog veel mis. De verkeerde beslissingen die in de zwarte stad genomen zijn kan men, en dat willen we met nadruk stellen, niet slechts op rekening van de Zuidafrikaanse regering schrijven. Het bestuur over Soweto is immers voor een belangrijk deel in handen van de West Rand Bantoebestuursraad.

Onderwijs
isL, er is nog veel mis in Soweto. Uit onlangs bekend geworden cijfers blijkt bijvoorbeeld dat slechts de helft van de jonge zwarte kinderen een lagere school bezoekt. Dat om verschillende redenen. Voor zwarte kinderen bestaat nog steeds geen leerplicht. Er zijn veel te weinig leslokalen, gemiddeld tellen de schoolklassen dan ook 63 leerlingen. Ook is er een groot tekort aan onderwijskrachten. De leerkrachten in Soweto zijn bovendien vaak slecht geschoold. Bedenken we dan ook nog dat na de onlusten van vorig jaar de herbouw van scholen achterbleef bij de wederopbouw van drinkgelegenheden, dan blijkt dat het met het onderwijs nog steeds droevig is gesteld. Snelle verbetering is gezien de bevolkingsexplosie onder de zwarten zeer noodzakelijk. Daartoe worden trouwens positieve pogingen ondernomen. Voor onderwijzers worden aanvullende cursussen georganiseerd (waarvoor veel animo bestaat), nieuwe ondefwijzereopleidingen staan op stapel en gedacht wordt om intensiever gebruik te maken van de schoolgebouwen door 's ochtends aan een eerste en 'smiddags aan een tweede groep leerlingen onderwijs te geven.

Erbarmelijk

Gaat het met onderwijs nog niet zo best, de situatie op het gebied van" de volkshuisvesting is erbarmelijk te noemen. Nadat in 1973 de Bantoeraad het bestuur over Soweto van de gemeenteraad van Johannesburg overnam is het totaal aantal huizen slechts toegenomen van 98.146 tot 101.095. In vier jaar kwamen er dus slechts 2949 huizen bij, gemiddeld 737 per jaar. Bitter weinig als men bedenkt dat officieel nog 20.000 gezinnen op een huis wachten. Die cijfers hebben slechts betrekking op de 1,2 miljoen Bantoes die officieel als inwoner van Soweto staan geregistreerd. Naar schatting lopen er in Soweto ook nog eens een half miljoen niet-geregistreerde zwarten rond.

De ellende is voor een groot deel te wijten aan het slechte bestuur van de Bantoeraad. Van te totale begroting voor 1977 van ongeveer 180 miljoen gulden wordt maar liefst 56% opgeslokt voor administratie en organisatie.

Grondige reorganisatie van werkwijze en structuur van de Bantoeraad is dan ook zeer noodzakelijk. Dan zal misschien een van de redenen van de onrust weggenomen zijn.

Ook dan nog problemen genoeg. Wie moet de honderdduizenden zwarte arbeidskrachten werk geven? De roep om een boycot tegen Zuid-Afrika zal het er nog veel moeilijk op kunnen maken, dat is in ieder geval duidelijk.

Problemen te over dus over ZuidAfrika. Voor de oplossing zal menselijkwijs gesproken de wijsheid van Salomo nodig zijn. Redenen ook genoeg om de dag van morgen met bezorgdheid tegemoet te zien MARGARETH THATCHER ...vuur geopend..

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 15 juni 1977

Reformatorisch Dagblad | 10 Pagina's

Zuid-Afrika vreest de dag van morgen

Bekijk de hele uitgave van woensdag 15 juni 1977

Reformatorisch Dagblad | 10 Pagina's

PDF Bekijken