Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Den Uyl ontvangt omstreden Swapo-leider Sam Nujoma

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Den Uyl ontvangt omstreden Swapo-leider Sam Nujoma

Op de hauwplaats van het Russische imperium

12 minuten leestijd

DEN UYL „dubieus bezoek..

i, (Van onse buitenlandredaetie)

Wanneer volgrende week drs. J. den Uyl, Sam Nt^joma als leider van de terreurorganisatie SWAPO in Zuidwest-AfHka op het Catshuis zal ontvang-en, mengt h\j zich in een twist waar het einde nog niet van is te overzien. Afgezien van het feit, dat een dergelijke ontvangst een klap in het gezicht van een bevriende mogendheid — nog alt^d hebben wi^ normale diplomatieke relaties met ZuidAfrika — kiest daarbij ook Den Uyl partij in de ruzie die binnen Swapo zelf bestaat over de leiding van deze organisatie.' dat kader dat wij het komende bezoek en' de officiële ontvangst van Sam Nujoma plaatsen moeten. Ze moet als een alibi dienen om ons progressieve karakter te bewijzen.

Omstreden

Tot nu toe is ons land nog steeds niet bereid geweest om de betrekkingen met Zuid-Afrika te verbreken. Daarvoor werd dan het argument gehanteerd, dat door het handhaven van de betrekkingen met Pretoria meer druk op een onwenteling en meer invloed op een totale verandering van het binnenlandse bestuur van ZuidAfWka uitgeoefend kon worden, dan wanneer alle banden verbroken werden. Een houding die in progressieve kringen Van der Stoel niet altijd in dank werd afgenomen.

Integendeel, de afschuw tegen het regime-Vorster is zo groot, dat met voorbijzien van alle overwegingen slechts een totale boycot hun kan bevredigen. Het is in

De twist waarin Den Uyl zich begeeft ligt in de eerste plaats in de omstreden plaats die Nujoma binnen Swapo zelf inneemt. In de constitutie die de verhoudingen binnen SWAPO (South West African People's Organisation) regelt Is voorzien in een Congres als beleidsvoerend orgaan, dat elke vier jaar moet vergaderen. Op dat Congres moeten de voorzitter en leider van de organisatie gekozen worden. Het laatste congres is in 1969 in Tanzania gehouden. Een vijfdaags speciaal congres waar Nujoma's positie niet ter discussie stond werd in september 1976 in Loesaka gehouden. Wel koos de binnenlandse vleugel van SWAPO op het congres in Walvisbaai op 31 mei Sam Nujoma als haar leider. Met deze keus werd de tot dan toe

DE WERELD ROND 15

Vietnam: Verleidelijk
De geschiedenis herhaalt zich. Nadat zeven Jaar geleden de Iaa.t6t0 Vesijes vaii béï^iiil!t€iÈi^éë fefSigfilP dlngsleger van kolonel OJoekwoe door de Nlgeriaanse strUa'Cht "• vernietigend werden verslagen en een einde kwam aan een burgeroorlog die, met de daarmee gepaard gaande verschrikkel^ke hongersnood, aan byna een miyoen mensen het leven kostte, verdween de zaak vrywel direct geruisloos uit de pubUciteit. Hetzelfde zien we met de Vietnamese oorlog. Nadat twee jaar geleden de Noordvietnamese soldaten de Zuidvietnamese hoofdstad Saigon binnendrongen en de dertigjarige oorlog werd beëindigd, werd het stil rond Vietnam. Er ontstond een situatie die ten onrechte de gedachten kan wekken als zou het in Vietnam vandaag allemaal koek en ei zijn. Niets is minder waarl

Terwyi u dit leest, zwalken er in de Chinese Zeeën radeloze Zuidvietnamese vluchtelingen rond. Ze hebben slechts de beschikking over wratike vaartuigen die veelal helemaal niet zeewaardig z^n. Nog steeds hebben honderden Zuidvietnamezen er een angstig avontuur voor over om uit het „Verenigd Vietnam" te ontsnappen.

„Boter op hoofden"
Nog deze week werd bericht dat een Israëlisch schip een groep van 66 Zuidvietnamese vluchtelingen had opgepikt in de buurt van Saigon. Het schip was op weg naar Taiwan (nationalistisch China). Daar aangekomen bleken de Taiwanese autoriteiten, die toch zeer anti-communistisch gezind zijn, niet bereid de vluchtelingen op te nemen. Na veel heen en weer kruisen mochten de vluchtelingen tenslotte in Zuid-Korea aan wal.

De drang tot ontsnappen moet toch wel bijzondere redenen hebben. In de linkse pers wordt vaak gesteld dat de Zuidvietnamese vluchtelingen allen boter op hun hoofden hebben. Zij zouden allen uit gegoede kringen komen en hebben „geheuld met de Amerikanen". Bezoeken aan vluchtelingen in Parijs en Ureterp leren ons anders Veel vluchtelingen zijn van beroep handwerkarbeider of monteur. Wie zijn oor >bij de vluchtelingen te luisteren legt, hoort dat Saigon „stad van de angst" is geworden. Vietnamezen die met het regiem van Thieu en met de Amerikanen hebben „gecollaboreerd" mogen in heropvoedingskampen leren hoe zij zich in het „democratisch Verenigd Vietnam" moeten gedragen. Mensen die zich niet met het nieuwe regiem willen inlaten, geven volgens de communistische machthebbers blijk van „een laag politiek en revolutionair bewustzijn".

Zij kunnen zich beter rustig houden en meewerken aan de gedwongen volksverhuizing. Volgens de plannen moeten Noord- en Zuidvietnamezen door elkaar worden gehutseld en geboortegrond verlaten om de economische en sociale hereniging van de beide Vietnams een feit te maken.

Intussen willen de communistische machthebbers op buitenlands politiek terrein van twee walletjes eten.

Verleiding:
Tijdens het vorig jaar december gehouden partijcongres verklaarden de Vietnamezen goede contacten met de Sovjet-Unie andere socialistische landen op prijs te stellen. Blijkbaar bieden de betrekkingen met die landen voor de economie van Vietnam weinig soelaas. Onlangs werd bekend dat Westerse bedrijven gewoon hun gang konden g^an. Voor een periode van vijftien jaar mag gewoon worden geïnvesteerd en kunnen bijna alle activiteiten worden voortgezet.

Wat er na die v^ftien jaar staat te gebeuren is onbekend. Wellicht heeft het Westen dan zoveel b^gedragen aan de wederopbouw van Vietnam dat de bedreven dan volledig kunnen worden overgenomen door de communisten. De „soctalistisering" is dan volledig en de kapitalistische helpers z^n dan waarschijniyk niet meer nodig. Zowel de Verenigde Staten als Frankryk biyken echter deze overwegingen onJuist te achten. Via de gesprekken in Parijs proberen beide landen liever een graantje mee te pikken van de opbrengsten van de olievelden die voor de Vietnamese kust liggen. Olie heeft nog alt^d een grote verleidingskracht. Vooral Frankrijk heeft reeds eerder biyk gegeven zulke verleidingen niet te kunnen weerstaan... volgehouden bewering ontkracht alsof de binnenlandse en buitenlandse vleugel van SWAPO geheel verschillende organisaties waren en er geen directe relatie zou bestaan.

De problemen rond het leiderschap van Sam Nujoma in de buitenlandse vleugel van SWAPO hebben tot ernstige meningsverschillen met Zambia geleid. Zambia dat op de hand van Nujoma is heeft vorig jaar een veertig SWAPO-aanhangers in hechtenis genomen die zich ich tegen Nujoma's plaats binnen de SWAPO verzetten. Twee hunner waren mej. Duyumba en Andres Nukwamo die enige tijd in ons land hebben vertoefd. De regering van Zambia beweerde, volgens de Zuidafrikaanse krant Beeld van 27 mei 1976 dat zij slechts ter wille van hun eigen veiligheid in hechtenis genomen werden. Diplomatieke bronnen zeiden echter dat dit is gebeurd omdat er twee pogingen tot sluipmoord door hen te plegen op Nujoma ontdekt zouden zijn. ''

De ruzie was aanleiding voor SWAPO om een commissie voor onderzoek in het leven te roepen. Maar Nujoma regeerde met vaste hand voort. „Voor democratie is binnen de terreurorganisatie geen ruimte, zo liet hij weten, voordat het doel van onze strijd is bereikt!" Daarom overheerst in Zambia de mening dat binnen SWAPO dezelfde verdeelde situatie is ontstaan als heerst binnen de Rhodesische nationale beweging. Een verdeeldheid die niet opgelost kan worden, maar slechts tot een verbitterde strijd zal leiden.

Vermenging

Daarnaast begeeft Den Uyl zich met de ontvangst van Nujoma in de twist over de vraag hoe de onafhankelijkheid van Zuidwest-Afrika tot stand komen moet. Vorster die bereid is dit gebied de onafhankelijkheid te verlenen, houdt echter vast aan verkiezingen op etnische grondslag. Binnen de elf stammen die te zamen Zuidwest-Afrika bevolken moet elke stam zijn eigen afgevaardigde kiezen, die te zamen de toekomstige Nationale Vergadering van Namibië zullen uitmaken, het z.g. Turnhalle-model.

In de Tumhalle in Windhoek hebben in de afgelopen twee jaar afgevaardigden van de elf bevolkingsgroepen een voorlopige grondwet uitgew^kt en een oyergangsre- ''^ geling^die het protectoraat Zuldwest-Afri'-^^ Itfc- ojpi'-'d 'januari'1979 moet omvormen tot de onafhankelijke staat Namibië.

SWAPO, dat de steim van de Verenigde Naties geniet, bestrijdt deze overgangsregeling. Zij meent dat de verkiezingen op politiek niveau moeten plaatsvinden. Dat betekent dat er politieke partijen in Namibië gevormd moeten worden, die niet op stambasis, maar op landsbasis aan de verkiezingen moeten deelnemen. SWAPO, Zie altijd beweert minstens de steun van negentig procent van de bevolking in Namibië achter zich te hebben, verwacht bij dergelijke verkiezingen daarom de macht te kunnen overnemen. Ben analoge gedachte die onder het MPLA in Angola tijdens de machtsoverdracht door Portugal gekoesterd werd. Trouwens Neto en Nujoma zijn goede vrienden. Volgens het tijdschrift West Africa heeft Neto begin 1978 Nujoma verzekerd dat liij hem in zijn strijd tegen de Zuidafrikaan'se regering zal steimen.

Onderkend

Het streven naar verkiezingen op politieke basis heeft ook de Tumhalle onderkend. Pogingen zijn in het verleden ondernomen om dit Tumhalleberaad tot een politieke partij om te vormen. Een streven dat gestruikeld is op de houding van de blanken verenigd in de Nasionale partij, die geen niet-blanken als haar leden kan accepteren. In tegenstelling tot de Nasionale,partij die organisatorisch een geheel vormt met de Nasionale partij in ZuidAfrika, hebben de Engels sprekende blanken in Zuidwest-Afrika zich reeds lang van de Verenigde partij in Zuid-Afrika losgemaakt. Daarmede willen zij hun onafhankelijkheid tegenover Zuid-Afrika bewijzen. De twintigduizend nog in Namibië aanwezige Duitsers hebben zich in het verleden nogal a-politiek opgesteld. Zal echter de tendens tot vorming van politieke partijen zich voortzetten, dan is een vorming van een derde blanke partij niet ondenkbaar. Daarmede wordt echter wel de kracht van de Nasionale Partij ondergraven. Zij zaT dan slechts voortaan kunnen rekenen op de stemmen van de blanke in Namibië levende Zuidafrikaanse boeren, die veruit in de minderheid zijn.

Kerina

In het streven om onder de niet-blanke bevolking van Namibië tegenwicht te bieden tegen SWAPO en Nujoma treedt de laatste tijd vooral Itlboeroemba Kerina op de voorgrond. Afkomstig uit de twee belangrijkste stammen, zijn vader was een Ovambo, zijn moeder een Herero, wortelt hij in de wijde vlakten van Namibië. Hij was zelfs eerste voorzitter naast Nujamo van SWAPO. In 1964 brak hij met Nujoma, die Omstreeks die jaren communistische hulp ging accepteren. Kerina vermeed echter elk contact in die richting omdat hij de mening is toegedaan, dat communistische inmenging schadelijk is voor het verkrijgen van hetgeen hij beoogde; onafhankelijkheid voor Namibiël Eind vorig jaar keerde hij vanuit New York naar Namibië terug waar hij zich vandaag bezig houdt met het organiseren van zwarte democratische krachten in een „NatioVAN DER STOEL te gematigd?.. naal-democratische unie". Hij heeft daarbij de steun van blanke zakenlieden, die in samenwerking het hem de gelegenheid zien tot een vreedzame overdracht van de macht te komen.

Swanu

Tenslotte stijgt de ster van SWANU (South West African National Union) onder leiding van de secretaris-generaal V. Kaposoa. Zij bestrijdt het recht van SWAPO om als enige vertegenwoordiger van Namibië te spreken en gaat in tegenstelling tot SWAPO akkoord met verkiezingen onder VN-toezicht. Inmiddels heeft ook SWANU gezegd, dat zij bereid is in het uiterste geval de wapens op te nemen tegen een ieder, die de democratische rechten van Namibië niet erkent, dus ook tegen SWAPO. • Desondanks koestert Nujoma zich nog steeds in de publieke belangstelling als de enige en echte leider van SWAPO. Tenminste zo lang Zuid-Afrika de in 1967 wegens terreur gevangengenomen leider Herman Ja-Toivo opgeborgen, gevangen houdt. Zou Zuid-Afrika hem uitwijzen naar Zambia, dan is zijn grote invloed binnen (van onze correspondent) JAMES CALLAGHAN ..slag op slag..

AdoTfo SuareZf de nieuwe Spanjaard

„Wat een vergissing, wat een ongelooflijke vergissing", riep de in Spanje veel geciteerde historicus Ricardo de la Cierva uit, toen hlJ vernam dat Koning Juan Carlos, Suarez benoemd had in de plaats van de afgetreden premier Navarro. Vandaag elf maanden later spijt het hem nog zich zo ongenuanceerd over de 43 jarige Suarez uitgelaten te hebben. Die elf maanden hebben zijn woorden gelogenstraft.

Erkend door Europa en geacht door zijn bitterste opponenten is Suarez' ster aan de politieke hemel in Spanje omhooggeschoten. Afkomstig uit Cerberos in de provincie Avila in Midden-Spanje is hij in vele opzichten representatief voor de nieuwe Spanjaarden, de jongere generatie, die niet meer getekend is door de hartstochten van de burgeroorlog. Een van de redenen waarom Suarez erin slaagde de kloof tussen regering en oppositie te vernauwen.

Zijn carrière begon' in de ,„Movimento", de enige buiten de Falange onder Franco toegestane beweging. Gestaag klom hij hoger. Hij was onder meer directeur-generaal van de Spaanse staatsradio, later gouverneur van Segrovia en uiteindelijk minister voor de Movimento in het kabinet Arias Navarro.

Franco had het in tegenstelling tot de la Cierva goed gezien. „Let op", zei hij eens, „Suarez is in staat ons land naar een democratie te leiden". Dat moment brak aan wanneer hij in een scherpe rede in de Cortes, het Spaanse parlement, de regering Navarro vordert politieke partijen toe te laten. „Wanneer de staat rechtvaardig wil handelen, moet zij tegenover partijen neutraal blijven; zij mag ze echter niet minachten en voorbijgaan", zo zei Suarez. Die rede zou de voorzitter van de Spaanse Kroonraad Femandes Miranda aanleiding geven om de Spaanse koning

Het zou een jaar worden waarin Suarez voorzichtig maar beslist de weg tekende waarnaar Spanje in de democratie tprecht zou komen. Een weg, waarin de obstakels huizenhoog aanwezig waren. De grootste was wel de erkenning van de commtmistische partij, welke hobbel echter door hem zonder veel wrijving genomen werd.

Suarez is getrouwd en heeft vijf kinderen. Het Moncla-paleis aan de rand van Madrid, een Jaar geleden tot zetel van de regering verklaard, biedt ook zijn gezin een gerieflijk onderkomen. Niet altijd tot ieders genoegen. Zijn veertlenurige werkdag laat hem voor het gezinsleven weinig tijd. Maar tennissen met Koning Juan Carlos, te adviseren, Navarro door Suarez op ' waarmede hij in de loop der jaren een te doen volgen. Wat Juan Carlos hechte vriendschap heeft opgebouwd zal prnmnf deed. hij beslist niet overslaan. SWAPO er borg voor, dat Nujoma's plaats als leider van SWAPO ogenblikkelijk voorbij is.

Zo mag ook Den Uyl zijn steentje bijdragen in het streven van de Westelijke mogendheden binnen de Veiligheidsraad om landwijde politieke verkiezingen in Namibië te bewerkstelligen. De tragiek is echter, dat al schijnt het dat dit streven politiek internationaal onontkoombaar voor Zuid-Afrika is, op de achtergrond de wetenschap staat, dat deze oplossing veel bloed zal laten vloeien. En weer een steentje zal toevoegen aan het bouwwerk van Russisch imperialisme, dat slechts af is, wanneer het de gehele wereld zal omvatten.

Dat Den Uyl met de ontvangst van Nujoma daarmee bezig is, wil hij niet weten, maar blijft niettemin harde realiteit — de toenemende Russische invloed in Afrika bewijst dat.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 18 juni 1977

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

Den Uyl ontvangt omstreden Swapo-leider Sam Nujoma

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 18 juni 1977

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

PDF Bekijken