Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Experimenten van een foto-amateur

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Experimenten van een foto-amateur

12 minuten leestijd

(Van een medewerker) Foto-amateurs onder de lezers van het RD weten er onsretw^feld van mee te praten: Bersren belichte flhns die nodlfir ontwikkeld moeten worden om daarna te zorgen voor ifoede afdrukken. Maar natuurlJljk tn&g de film niet naar de fotograaf «rebracht. worden. D weet wel, ontwikkeld (en afe^edrukt) binnen 3 dagren, eroed en iroedkoop. Nee, amateurs doen het anders. Waimeer er 'één of meer films moeten worden behandeld, dient het hele huls hiervoor In ipereedheld te worden grebracht. 't Boort hii de hobby en de overlfl^ gezinsleden hebben al wel fireleerd dat het raadzaam Is toe te greven aan de frrllllsre eisen van pa of zoonlle

Vreemd eigenlijk dat amateurs vaa „de andere kunne" enthousiaste fotografen kunnen zijn, maar het ontwikkelen en afdrukken, niettegenstaande hun interessen, graag aan de vakman overlaten. Na de verhuizinng waren er bij mij thuis zo veel klussen op te knappen, dat de afwerking van de donkere kamer - onder (RO lezers) met dezelfde afwijking beter bekend als de doka - steeds weer uitgesteld werd. Zo kon het gebeuren dat er enige weken geleden een achttal films in de bureaulade bijeen lagen. Opnamen gemaakt tijdens trips en gelegenheden in binnen- en buitenland.

Eacperlment

Toen opeens moest het ervan komen, 's Middags werd de badkamer onder wantrouwend toezicht van miijn vrouw in gereedheid gebracht. Allereerst met zwart plastic de lichtopeningen weggewerkt en daarna het toebehoren opgesteld. Aangezien de fulms onder verschillende omstandigheden waren belicht, leek het mij wel aardig om dia avond een klein experiment uit te voeren. De zeven kleinbeeldfllms en de ene rolfilm zouden in verschillende ontwikkelaars worden behandeld met verschillende ontwikkeitijden. Aangezien de temperatuur steeds hetzelfde werd gehouden (80 graden Celsius) kom het uiteindelijke resultaat zich uitstekend tot vergelijkingen lenen. 8 9 De boerin kortte haar nachtrust in, om zoveel mogelijk zorg aan hem te kunnen wijden. Zij vermaande haar huisgenoten tot de grootste stilte, en gaf in alles het goede voorbeeld. Telkens moest zij denken aan die arme moeder in het verre Engeland, van wie hij had gesproken in zijn ijlen, en een groot en diep medelijden vatte post in haar hart. Zij bevochtigde nu en dan zijn hete, verschroeide lippen met enige druppels wijn, en zat met geduldige liefde aan zijn ziekbed.

Op een middag, dat Lena de plaats van haar grootmoeder had ingenomen, sloeg Charles de ogen op. Hij had het gevoel, alsof hij ontwaakte uit een lange, zware droom, en met grote verwonderde ogen keek hij het blinde meisje in het zachte, vriendelijke gezicht. Dan keek hij naar buiten, naar het dichte, ruisende lover van de lindeboom, vlak voor het kleine venster. Nu en dan brak het zonlicht door het lover heen, en straalde als goud in het kleine vertrek.

Hij wreef zich peinzend het voorhoofd. Er was een gaping in zijn herinnering, die hij trachtte aan te vullen, en nadenkend staarde hij op zijn bleke, uitgeteerde vingers. Nu eerst kwam een vermoeden in hem op van zijn zware verwonding, en hij herinnerde zich de hotsende ossewagen, waarmee hij was vervoerd.

Hij trachtte zich op te richten, maar machteloos viel hij terug in het kussen en aan Lena met haar scherp gehoor ontgingen zijn pogingen niet. „Wakker geworden?" vroeg zij. „Ja", was zijn antwoord; „heb ik es

Alvorens de verschillende handelwijzen en uitkomsten op een rij te zetten lijkt het me gewenst de camera's en films aan u voor te stellen. De rolfilm werd belicht met een Yasica Mat met ingebouwde bellchtingsmeter. De kleinbeeldfilms (24 X 36 mm) zagen het (wel zeer korststondige licht) via de Canen EF, een automatische camera, die in alle situaties beantwoordt aan de verwachtingen, die dan ook gerust hoog gespannen mogen zijn. • Kleinbeeldfilm van het merk XIfwd FP 4. Deze film werd tijdens

Bergkammen in de buurt van Innsbruck. Zo hoog verheven boven het stadsgewoel voetje de stüte als een druk op Je schouders. (Canon, FP 4, ACU1).

De scherpschutters nt\ Zuid-ZIfrib
lang geslapen?" „Een hele tijd". „Waar ben ik eigenlijk?" Zij vertelde het hem. Jullie zijn vriendelijke mensen", zei hij bewogen; ,Jk ben u veel, veel dank verschuldigd".

En hij strekte zijn magere, uitgeteerde handen uit, om haar te bedanken. Maar zij merkte het niet. „Hebt u bij mij opgepast?" vroeg hij. „Mijn grootmoeder deed het". „Kijk, daar hangt mijn rode uniform", riep hij; „daar, tegen de muur!"

Het scheen heni goed te doen, dat hij iets bekends zag.

„En mijn helm en mijn sabel! Maar wat hangt daar toch naast?" , Jk weet het niet", antwoordde zij; ,4k kan niet zien". „Waarom niet?"^ „Ik ben blind". „Ach", zei hij: „blind!" , „Wilt u niet eten?"

„Nu", antwoordde hij met een hongerige blik uit zijn diepliggende ogen; ,4k lust wel wat!"

„Dan zullen wij je helpen", zei Lena vrolijk en ging voorzichtig de trap af. Het duurde niet lang, of zij kwam een stormachtige week in februari volgeschoten op Vlieland. De bellchtingsmeter werd ingesteld op 22 din (126 asa). Hoewel veel producenten van ontwikkelchemicaliën beweren dat de film bij gebruikmaking van hun produkt lichtgevoeliger wordt, zodat onder gimstiger omstandigheden (minder licht) kan Worden gefotografeerd, is het raadzaam dit eerst in de praktijk te onderzoeken. De ene camera reageert anders dan de andere. Mijn ervaring is, dat met de Canona EF (in tegenstelling tot de FTB) het best de aangegeven gevoeligheid op de film kan worden gehanteerd.

Film a ontwikkelde ik in ACU 1, met een verhouding van 1 : 10 en een ontwikkeltijd van 10 minuten. De eerste 46 seconden bewoog ik bet Fatterson-tanl^e constant, daarna gedurende 6 seconden per minuut. Stopbad wordt bij het ontwikkelen nooit door mij gebruikt. Wel spoel ik de film twee keer met water van de goede temperatuur. Is het water te koud, dan „schrikt" de film zodat een sterke korrelvorming kan optreden. Als fixeer gebruik ik Presfix snelfixeer.

Bevrsdiipend

Resultaat: bevredigend, zeer goede contrastscherpte, opnamen op het land iets te hard, maar op zee precies goed. Had ik de belichtingsmeter hoger ingesteld, dan zouden de landopnamen misschien iets zachter zijn geworden, maar die van op zee zouden beslist niet genoeg doortekening hebben gehad. • Kleinbeeldfilm van het merk Kodak Tri X. Deze film schoot ik vol tijdens een wandeling op het Wad bij windkracht 9, vlak voor zonsondergang in februari. Belicht als 27 din. De Tri X is voor zowel beroepsfotografen als amateurs een uitstekende film waarnaar vaak wordt gegrepen. Door de snelheid geeft de film een behoorlijk resultaat wanneer andere merken het al lang hebben opgegeven. Ik had de Tri X nog steeds ontwikkeld in Promicrol, een risicoloze ontwikkelaar. Dit maal koos ik echter voor ACD I, 1:6, ontwikkeltijd 11 minuten. Na regelmatige, zij het kortstondige bewegingen, werd de film 3 keer gespoeld en 6 minuten gefixeerd. met grootmoeder terug. Deze had reeds een bord soep meegebracht.

Zij kruiste de armen over elkaar en zei: „Zo Roodbaadje, begin je honger te krijgen? Daar ben ik blij om. Hier heb ik alvast goeie kost meegebracht, hoor!"

Zij stutte het kussen in zijn rug, en terwijl zij het bord vasthield, greep hij haastig naar de lepel en begon te eten.

Maar zij verwonderde zich en terwijl ze hem met een strakke blik aankeek zei ze: ,3id je niet voor het. eten?" ..Neen", antwoordde hij verlegen. „En hebben je ouders je dan geen bidden geleerd?"

„Ja", antwoordde hij nog erger verlegen.

„En waarom bid je nu dan niet?" vroeg ze vol verbazing.

„Ik kan niet meer bidden", zei hij treurig: ,Jk heb het verleerd".

„Dat is erg", zuchtte de oude vrouw, en ook Lena zuchtte. Zij waren beiden bedroefd. Het was alsof de zon, die pas na zoveel sombere dagen opnieuw begon te schijnen, plotseling door öen zwarte, duistere wolk werd onderschept.

Charles Marling voelde die droefheid. Tegen harde, scherpe woorden was hij bestand geweest, maar tegen deze droeflieid had hij geen verweer. Zwijgend nuttigde hij zijn bord soep en legde zich neer. Was hij alleen geweest, dan had hij misschien zijn handen gebouwen om te danken, maar nu wilde hij het niet doen, om de schijn van huichelarij te vermijden.

Resultaat: zeer goed, de omstandighden in aanmerking genomen, veel beter dan logischerwijze verwacht had mogen worden. De Tri X bleek uitstekend te reageren op de ACU 1. Hoewel het negatief beslist niet dunner had mogen uitvallen, waren de wolkenluchten schitterend doortekend. • Kleinbeeldfilm van het merk Hford HF 4, gebruikt op een nevelachtige dag tijdens de winter in het heuvellandschap van Saueriand. Evenals de Tri X is de HF 4 een snelle film van 27 din. Helaas blijken de resultaten niet te kunnen tippen aan de snelle Kodak. Wellicht speelt enige onbekendheid met deze liford een rol. Volgens de importeur heeft de Dford HF 4 een vernieuwing ondergaan die hem zeer wel tot concurrentie met de Tri X in staat ^elt. De HF 4 heb ik ontwikkeld in promicrol, 100 promicrol: 160 water, ontwikkeltijd 17 minuten. Beweging: de eerste minuut constant, daarna iedere minuut 10 seconden.

Resultaat: gezien de weersomstandigheden (mist) niet slecht, negatief zachter dan wanneer Kodak Tri X was gebruikt.

Onweerslucht
• Kleinbeéld Ilford FP 4. belicht op 22 din. Op een zaterdagmiddag in april riep men mij en mijn camera te hulp bij het maken van enige portretjes. Op weg naar huis zag ik echter een schitterende onweerslucht waarachter de zon schuil ging, maar nog net z'n stralen langs het firmament kon uitzenden. Andermaal koos ik als ontwikkelaar de ACU 1, 1:10, 10 minuten.

Resultaat: mooi helder negatief, de portretfoto's gemaakt met flitslicht waren scherp doortekend. De buitenopnamen toonden rijke contrasten. Bij het afdrukkken van de onweerslucht heb ik van enkele trucjes gebruik gemaakt, zoals wat doordrukken van bepaalde gedeelten. Het experiment leverde een zeer behoorlijke afdruk. • Kleinbeéld Kodak Plua x, belicht als 22 din, ontwikkeld in ACU 1, 1:10, 10 minuten. Zoals uit het huis van Ilford de FF4 de bestseller is, is bij Kodak dat de Tri x. De Plus X levert een goed resultaat en is met name bij het maken van portretten aan te raden. Toch gebruik ik voor 22 din toch liever een Hford FF4, aangezien deze film naar mijn mening meer mogeUjkheden biedt. Misschien komt dat doordat de Hford een weinig harder is. Deze film belichtte ik, echter op een vroege ochtend dit voorjaar in de buurt van Wanneperveen.

Het resultaat is bepaals redelijk te noemen. Met name de tegenlichopnamen zUn zeer goed. Wel is er sprake van enige korrel. , • Kleinbeelfilm Ilfoird PP 4, volgeschoten Op de laatstgehouden auto RAI te Amsterdam. Ontwikkeld in de vloeibare Acutol, 1 : 10, duur ontwikkelings 6^4 minuut. Eerste 46 seconden constante beweging, daarna 6 seconden per minuut. De ervaring heeft mij geleerd dat de Acutol een fijn en goedkope ontwikkelaar is, maar met de ontwikkeltijden moet wel wat worden geëxperimenteerd. Ook dit keer was het negatief vrij dun, maar toch niet onvoldoende. Wolkenluchten en auto's in spotlight kwamen goed uit.

HooiT sreschoten
Hford PP 4, kleinbeéld. In oktober van het vorig jaar besloten een mede-amateur en ondergetekende een „studiereis" naar het Oostenrijkse bergland te maken ten behoeve van onze hobby. Deze film is er een van een tiental dat ik al eerder had ontwikkeld. De reis was erg leerzaam en de resultaten goed. Deze FF 4 onttvikkelde ik in ACU t, 1:10, 10 minuten. Het was een der eerste films die ik hierin behandelde en ik moet zeggen dat ACU 1 voor mij nog steeds geen teleurstelling heeft opgeleverd. Mede door gebruikmaking van een geelfilter konden in Tirol schilderachtige landschappen met 'prachtige wolkenformaties worden' vastgelegd. Wel is het raadzaam om op grote hoogten een UV-filter bij je te hebben vooral bij het nemen van dia- en kleurenopnamen, • Bolflbn 6x6 Hford FP 4, belicht als 22 din en ontwikkeld in Promicrol 100:160, 13 minuten. Tussen de Kerst en nieuwjaar 1976 is het Nederlandse landschap enige tijd bedekt geweest met een sneeuwloag en dan moet de fotoamateur er op uit. Dit keer samen met de bijna vergeten Yashica, die mij in het verleden echter aan een paar mooie plaatjes heeft geholpen. Het ontwikkelen van rolfilms is dankbaar werk. Als de vergroting klaar ligt neem ik me steeds weer voor vaker de 6x6 te gebruiken.

Het resultaat was dit keer ook niet slecht. De winterlandschapjes bleken goed gecontrasteerd.

Wat hier in dit artikeltje wordt neergeschreven is de persoonlijke mening van mij een foto-amateur zoals er in ons land duizenden zijn. Doordat wij geen beroepsopleiding hebben genoten hebben we ons vele dingen zelf eigen moeten maken. Onze wijsheid komt van horen zeg* gen óf uit een fotohandboek. Zodoende is het onvermijdelijk dat individuele eigenaardigheden in Ja werkwijze worden vervat. Dit hindert niet, zolang het het eindresultaat maar niet schaadt.

Zo blijft voor mij Promicrol de fijnste ontwikkelaar, ondanks z'n wat grovere korrel en de uitstekende resultaten van ACU 1. Wat betreft de soort films houd ik me in het algemeen bij Hford FF 4 (20 din) en Kodak Tri x (27 din). Tenslotte acht ik het raadzaam me niet te binden aan film- of papiersoort, terwijl ik graag een nieuwe ontwikkelaar uitprobeer. Wel tracht ik me de onderlinge verschillen goedi: eigen te maken door de gegevens to. noteren. Ook doen. Gemakkelijk b^,het schrijven van een artikeltje! Onweerslucht boven de E-8 by' Apeldoorn (Canon, FP 4, ACU 1).

VAKANTIE 1977

Het RO op uw vakantie-adres
Wanneer u van bovenstaande mogelijkheid gebruik wenst te maken, dient u van onderstaande opmerkingen kennis te nemen. • Uw vakantie-adres dient ullorlljh 10 dagen voor uw vertrek In ons bezit te zijn. • De krant wordt allean per post op uw vakantie-adres bezorgd. • Uw opgave dient uitsluitend op onderstaande bon Ingezonden te worden (dus niet telefonisch) • De extra kosten, ongeacht de duur van de periode, bedragen ; ƒ 3.50. Voor het iiultenlanil (Europa) wordt dit bedrag verhoogd met de extra portokosten van ƒ 9.-per week ,• Bovenstaande kosten MOETEN VOORAF worden voldaan door overschrijving op onze giro 2032901 met vermelding: kosten vakantieadres. Daar de bestelling van dagbladen In het buitenland nog wel eens moeilijkheden oplevert, is een duidelijk en volledig adres, met het postnummer, noodzakelijk. Voor het niet ontvangen van ons blad of een te late bestelling kunnen wij uiteraard geen verantwoording nemen. ..m,mm..m,m.mi„m. (Hlorlangs afknlppon)

^ rjion vakantie-adres
Naam abonnee: Adres: Woonplaats: Verzoekt de krant van: tot: !• zemfeit aan liet vakanUe-aifres: Naam: Plaats: , Land: , Het hiervoor verschuldigde bedrag Is heden op giro 2032901, (.n.v. Het Reformatorisch Dagblad B.V. overgeschreven. Handtekening:

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 26 juli 1977

Reformatorisch Dagblad | 10 Pagina's

Experimenten van een foto-amateur

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 26 juli 1977

Reformatorisch Dagblad | 10 Pagina's

PDF Bekijken