Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

De vergaarbak van rechtse partijen in Frankrijk

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

De vergaarbak van rechtse partijen in Frankrijk

Calvinisten sterk aangetrokken tot links

5 minuten leestijd

Er is de laatste tijd veel gezegd over de linkerzijde in Frankrijk. Maar de rechterzijde, uit welke groeperingen en partijen bestaat die?

Niet uit protestanten. Frankrijk heeft geen Groen van Prinsterer gekend, dus er is in de Eglise Réformée de France geen situatie ontstaan zoals in Nederland, waar ongeveer een eeuw lang de orthodoxe protestanten de kern van grote rechtse partijen vormden. In Frankrijk is de situatie precies omgekeerd. Daar werd het koningschap vanouds gesteund door de Roomse Kerk, zodat revolutionaire stromingen snel ingang vonden in protestantse kringen. Dat is zo gebleven tot nu toe. In gebieden waar relatief veel calvinisten wonen — Nimes en omstreken b.v. — trekken de Unkse partijen over het algemeen meer stemmen dan elders. Men zou de rechtse Elzas als een uitzondering kunnen beschouwen, een uitzondering die misschien te verklaren is doordat daar veel luthersen wonen, die nooit zo vreselijk vervolgd zijn als de calvinisten.

Protesten

Deze tendens werkt tot nu toe door. In het begin van juli waarschuwden de Franse bisschoppen in een herderlijk schrijven tegen het opdringen van links. Zij beweerden terecht dat christendom en marxisme niet met elkaar te verenigen zijn. De Eglise Réformée de France heeft nog niets in die zin laten horen en zal dat ook wel niet doen. Zij weet wel wat protesteren is: als er kerncentrales aan Zuid-Afrika geleverd worden zendt de Synode een heel pittige brief aan de regering.

De aanhangers van de rechterzijde moeten we dus speciaal zoeken in roomse en agrarische kringen. Daar werft Chirac miljoenen kiezers voor zijn BPR, hoewel hij geen principieel rechtse politiek voorstaat. Hij is anticommunist. Behalve de RPH, een voortzetting van het gaullisme, is er pas een Nationaal Centrum van Onafhankeiyken en Boeren opgericht. Dit zoekt zyn aanhangers vooral onder conservatieven en roomsen, in hetzelfde milieu dus als waar veel gaullisten vandaan komen.

Elitaire partij

Een heel andere regeringspartij wordt gevormd door de Onafhankelijke Republikeinen van Giscard. Eigenlijk moeten we deze naam vergeten, want sinds enkele maanden noemen ze zich Republikeinse Partij pn hebben ze een iets strakkere organisatie gekregen met Jëan-Pierre Soisson als secretaris-generaal.

De Republikeinse Partij is geen partij die zich richt tot de grote volksmassa. Het is veel meer haar bedoeling de elite van het volk te verenigen, de mensen die te rijk zijn voor Mitterrand en te ontwikkeld om zich te laten overtuigen door de kreten van Chirac. Echt een partij voor de rijke bourgeoisie in Parijs en in andere grote steden. U begrijpt dat we ons hier verwijderen van conservatisme en katholicisme; de Republikeinen vormen een middenpartij. Giscard beweert dan ook dat de Fransen in hem een „progressief liberale" president gekregen hebben. Hij verwerpt conservatisme en socialisme, het liberalisme moet terugkeren als politiek voor de welvarende burger, als politiek van de vooruitgang. Giscard is een man met een optimistische kijk op het leven.

Radicalen.

Naast de bovengenoemde zijn er nog twee oude partijen: het Centrum en de reohts-radicalen. Vooral de Radicale Partij kan bogen op een roemrijk verleden. Sinds 1870, toen Frankrijk een republiek werd, heeft ze dikwijls een groot aantal afgevaardigden in het parlement gehad en is ze vaak de belangrijkste regeringspartij geweest. Door de opkomst van het marxisme en later het gaullisme is zij wat in de klem geraakt. Ondanks het feit dat zij een nieuwe leider gekregen heeft in Servan-Schreiber, die partij en land wil besturen met een Amerikaans gevoel voor efficiency, is zij nog niet over haar dieptepunt heen. Toch is Jean-Jacques Servan-Schreiber een interessant man.

Op 19 juli vond er een overleg plaats tussen de leiders van de regeringspartijen. Alleen Servan-Schreiber was afwezig, omdat de vergadering van de fractieliders niet gepresideerd werd door Raymond Barre. Servan-Schreiber trok hierin één lijn met Giscard. Die had al weken van tevoren gezegd dat de verkiezingscampagne van het begin af geleid moest warden door de Eerste minister en niet door de partijleiders.

Hoogste woord

Hij was bang dat Jacques Chirac dan het hoogste woord zou graan voeren. Natuurlijk wilde die dat juist en Chirac vond de aanwezigheid van Barre totaal overbodig. Dat kon hem alleen maar belemmeren in zijn streven voor de RPR zoveel mogelijk zetels in de wacht te slepen. Het Centrum en de Onafhankelijken en Boeren gingen al gauw akkoord met Chirac. Het duurde langer voor J. P. Soisson van de Republikeinse Party er ook mee instemde. De vier partyen sloten een voorlopigre overeenkomst over de verkiezingstactiek, die in september no|r nader uitgewerkt moet worden.

Waarom hield Servan-Schreiber zich zo strikt aan de wensen van Giscard, toen zelfs de Republikeinse Partij al toegaf? Hij moet niets hebben van'Chirac, noch van zijn persoon, noch van zijn politiek. Dat kon men half Juli lezen in L'Express, het weekblad dat als spreekbuis van de Radicale Partij fungeert. D-uir stond een artikel in over het IJzeren Gordijn, dat Frankrijk in tweeen verdeelt. Volgens L'Express zijn er op het ogenblik twee grote politici in Frankrijk, Giscard en Mitterrand.

Centrum-linkse alliantie

Giscard noemt zijn beleid progressiief liberaal, Mitterrand streeft naar een democratisch socialisme. Ondanks het verschil in benaming komen hun idealen sterk met elkaar overeen. Het is daarom zo  jammer, nog steeds volgens L'Express, dat Giscard vastzit aan het conservatieve gaullisme en Mitterrand aan de communisten die een tot in bijzonderheden uitgewerkt programma willen hebben. Door de historische ontwikkeling is Frankrijk politiek in twee helften verdeeld en Giscard en Mitterrand kunnen hun bondgenoten niet loslaten vanwege het districtenstelsel. Konden ze dit wel dan stond voor beide grote mannen de weg tot samenwerking open en zou er een politiek centrum ontstaan, een regering van het type centrum-links.

Dit is de mening van Servan-Schreiber. Vele radicalen zijn het daar absoluut niet mee eens, waaronder Edgar Faure, de voorzitter van de Assemblee Nationale. Maar het is veel belangrijker hoe Giscard en Mitterrand erover denken. Als ze voor dit brede centrum voelen, zou er na de verkiezingen een nationale regering kunnen komen, met socialisten maar zonder de communisten en Chirac.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 30 juli 1977

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

De vergaarbak van rechtse partijen in Frankrijk

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 30 juli 1977

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

PDF Bekijken