Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Rhodesië maakt zich op voor de parlementsverkiezingen

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Rhodesië maakt zich op voor de parlementsverkiezingen

Oppositie: „Stem voor Smith is stem voor Zimbabwe"

5 minuten leestijd

SALISBURY — De campagne voor de parlementsverkiezingen van 31 augustus heeft wrevel gewekt bij de Rhodesische politie- en legerautoriteiten. Hebben hun mannen het al druk genoeg met het handhaven van de binnenlandse orde, nu wordt er op hen opnieuw een beroep gedaan door de verzoeken om bescherming van politici op hun verkiezingstournees.

Luitenant-generaal Peter Walls, commandant voor de gemeenschappelijke operaties, heeft echter besloten de komende weken geen openbare verklaringen af te zullen leggen om zodoende niet de indruk te wekken als zou het leger iets met politiek te maken hebben. Hij en legeraanvoerder luitenant-genraal John Hickman vragen zich met zorg af of de veiligheidsstrijdkrachten hun onpartijdigheid kunnen bewaren tussen nu en het tijdstip wanneer de macht in Rhodesië in andere handen is overgegaan. Walls maakt zich bovendien bezorgd over het feit dat zijn functie steeds meer als een politieke benoeming wordt beschouwd.

Breekpunt

Belangrijk breekpunt van de conferentie van Geneve en oorzaak van de constitutionele crisis was de Rhodesische eis dat recht en orde door de bevoegde instanties moet worden gehandhaafd, ook na de machtsomwenteling. Het laatste halfjaar hebben de leden van het Rhodesische kabinet in openbare toespraken steeds gehamerd op de noodzaak van een regeling waarbij de rechtspraak onafhankelijk blijft en politie en leger onpartijdig blijven.

Generaal Walls heeft steeds gezegd slechts te geloven in het slagen van politieke pogingen om tot een machtswisseling in Rhodesië te komen. Het leger zou zich bij politieke veranderingen slechts mogen richten naar het beleid van de regering. Eigen interpretatie en handelen acht hij uit den boze. Voor de twee leiders van het Patriottische Front, Josjua Nkomo van de ZAPU en Moegabe van de ZANU, hebben steeds verklaard zich niet neer te leggen bij een overeenkomst waarin staat dat orde en rust door de huidige organen worden gehandhaafd tijdens een overgangsperiode naar een meerderheidsbewind.

Chaos

De eis van de Rhodesische regering blijft echter staan, ook wanneer het blanke bewind tot een overeenkomst komt met de gematigde nationalistische leiders bisschop Abel Moezorewa en ds. Ndabaningi Sithole.

Algemeen zijn de blanken ervan overtuigd dat Rhodesië snel in een chaos zal belanden wanneer er een machtswisseling tot stand komt waarbij de veiligheidstroepen aan de kant staan. Elke zwarte regering, ook een gmatigde, zal echter zich eerst willen overtuigen van de onpartijdigheid van leger en veiligheidsstrijdkrachten. Zij wantrouwen de leiding van de strijdkrachten ondanks dat vertegenwoordigers van de militaire staven steeds hebben verklaard slechts de staat te willen dienen zonder daarbij politieke doeleinden na te streven.

Grote vraag bij het stuk van de machtsoverdracht is de behandeling van de meer dan 10.000 terroristen die nu nog in de buurlanden Mozambique en Zambia verblijf houden. Worden ze straks als verraders of als militairen behandeld?

Verkiezingen

Er gaan in de legertop stemmen op om voor de terroristen de politiek van ,,veilige terugkeer" toe te passen. In zo'n geval mogen de terroristen Rhodesië weer binnen als ze hun wapens afstaan. Het is duidelijk dat de vele Rhodesiërs die als gevolg van de guerrilla-activiteiten zonen, broers of andere familieleden hebben verloren, een dergelijke behandeling beslist afwijzen.

Intussen zijn de Rhodesische politici gestart met hun campagnes voor de vervroegde parlementsverkiezingen die eind volgende maand (31 augustus) moeten worden gehouden. Opvallende rol speelt daarbij de onlangs gevormde conservatieve „Rhodesische Actie-Partij" (RAP). Deze partij zet zich sterk af tegen eerste-minister lan Smith en zijn "Rhodesische Front"partij. De RAP ontstond uit een afsplitsing van het Rhodesische Front. De twaalf uitgetreden parlementsleden vinden dat Smith te veel toegeeft aan de eisen van zwarte zijde.

RAP-leider Sutton Pryce heeft het campagnevuur geopend met de leuze:
„Een stem op ons is een boodschap voor Rhodesië, een stem op Smith en
de zijnen is een stem voor Zimbabwe", (de zwarte meerderheid noemt Rhodesië Zimbabwe). Pryce pleitte vorige week voor een 'verheviging van de strijd tegen de guerrilla's. Hij wil in onrustige grensprovincies de staat van beleg afgekondigd hebben.

De leiding van de RAP heeft een verklaring uitgegeven waarin Smith en zijn Rhodesische Frontpartij wordt verweten de oren te laten hangen naar het oordeel van de politieke leiding in Züid-Afrika. De RAP doet een beroep op de regering om zich niet met Pretoria in te laten en zegt de campagne als een zuiver binnenlandse aangelegenheid te beschouwen.

De RAP heeft in alle kiesdistricten kandidaten gesteld en hoopt een meerderheid te behalen in het parlement van 66 zetels.

Het Huis van afgevaardigden telt 66 zetels. Vijftig daarvan worden bezet door kandidaten die door de blanke meerderheid zijn gekozen. Acht zetels worden aangewezen door de raad van stamhoofden en de resterende acht zetels worden gekozen door Afrikaanse kiezers. In Rhodesië wordt men pas in het kiesregister ingeschreven als tóen een bepaaald jaarinkomen geniet.

Dit systeem werkt in het nadeel van de zwarten. In het parlement hadden Smith en de zijnen tot voor kort alle 50 blanke zetels in bezit. Onlangs scheidden zich 12 „rebelse" parlementsleden af van de Rhodesische Frontpartij. Smith kan nu dus nog op 38 zetels rekenen. Hij hoopt met de verkiezingen van 31 augustus zijn meerderheid te vergroten om zodoende sterker in zijn schoenen te staan bij onderhandelingen over de politieke toekomst van Rhodesië.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 3 augustus 1977

Reformatorisch Dagblad | 10 Pagina's

Rhodesië maakt zich op voor de parlementsverkiezingen

Bekijk de hele uitgave van woensdag 3 augustus 1977

Reformatorisch Dagblad | 10 Pagina's

PDF Bekijken