Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Kalkar: het symbool van tegenstanders kernenergie

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Kalkar: het symbool van tegenstanders kernenergie

Europese speerpunt in strijd van actievoerders

5 minuten leestijd

KALKAR — Enkele kilometers ten zuidoosten van Kleef — nauwelijks 25 kilometer over de grens bij Nijmegen — ligt aan de Rijn het kleine, rustige stadje Kalkar. Vlak bij het plaatsje rijst langs de oevers van de rivier een enorme betonnen kolos op, de beruchte in aanbouw zijnde snelle kweekreactor.

Van onze streekredactie)

Dreigend steekt een van de schoorstenen als een vuist boven het stenen gevaarte uit. De zogenaamde „schnelle Bruter" is het symbool geworden van alle tegenstanders van de ontwikkeling van kernenergie in West-Europa. Vorige week demonstreerden tussen de 30.000 en de 40.000 ^actievoerders uit geheel Europa in de nabijheid van Kalkar tegen de bouw van de kweekreactor...

De geschiedenis van de snelle kweekreactor begint al in 1967. In dat jaar verbinden zich de Duitse, Nederlandse, Belgische en Luxemburgse overheid in principe aan de bouw van een reactor, zoals deze is,voorgesteld door de gezamenlijke elektriciteitsbedrijven van deze landen. De betreffende overheden zullen minstens 88% bijdragen in de kosten. Door Duitsland moet 70% van de kosten worden opgebracht, terwijl Nederland 15%, België 14% en Luxemburg 1% betaalt. Ons land heeft dus — in tegenstelling tot wat velen denken — wel degelijk te maken met de bouw van de kweekreactor in Kalkar. In 1971 wordt bekend gemaakt dat de snelle kweekreactor bij Kalkar zal worden gebouwd, nadat eerder Aken was afgewezen vanwege de te grote bevolkingsdichtheid daar. De officiële overeenkomst tussen de vier regeringen vindt op 7 maart 1972 plaats. , bruiker meebetalen. Velen weigeren principieel hieraan mee te betalen.

Deze weigering is eigenlijk het begin van de acties tegen de kernenergie. Een aantal actievoerders richt de Stroomgroep Stop Kalkar en de Aktie Strohalm op. Het eerste actiepunt is het weigeren van de 3 procentsheffing. Later ontstaat uit de eerste groep de Stroomgroep Stop kernenergie Kalkar, een van de belangrijkste initiatiefnemers van de recente grote demonstratie.

Tenslotte staat de regering toe aan achtduizend elektriciteitsverbruikers hun 3 procent-bijdrage te storten in een zogenaamd ontheffingsfonds. Dit fonds wordt uiteindelijk 200.000 gulden groot. Het geld gebruikt men voor onderzoek naar het gebruik van alternatieve energiebronnen, onder meer naar zonne-energie.

Niet alleen actievoerders gaan in de strijd tegen de snelle kweekreactor, ook verschillende gemeenten doen mee. Zo geeft de gemeenteraad van Spijkenisse dit jaar 100 gulden aan het fonds waaruit kosten worden gefinancierd in het proces tegen de bouw. De gemeente Nijmegen subsidieert het werk van het plaatselijke anti-Kalkarcomité.

Grotere acties

De acties tegen Kalkar blijken het begin te zijn van grotere acties in Europees verband. Zo wordt in 1975 in Wyhi aan de Rijn (langs de Franse grens) door 28.000 mensen, voornamelijk boeren uit de omgeving, het terrein bezet waarop een kerncentrale zal worden gebouwd. Negen maanden lang houden zij de bezetting vol.

In november vorig jaar liep een demonstratie van 20.000 mensen tegen de bouw van een. kerncentrale in Brokdorf aan de Elbe, uit op een veldslag tussen politie en betogers. Tientallen mensen moesten in het ziekenhuis worden opgenomen. Nog beruchter was een betoging in de zomer van dit jaar in het Franse Malville in Frankrijk tegen de bouw van een snelle kweekreactor waarbij honderd mensen gewond raakten en één dode viel.

Terug naar Kalkar, het begin van de massale betogingen en blijvend in de belangstelling. Het proces tegen de bouw is een hoofdstuk apart.

In 1972 wordt opdracht verleend tot de bouw van de centrale aan Interatom (Duits), Belgennucleaire (Belgisch) en Neratom (Nederlands). De definitieve bouwvergunning komt op 18 december 1972 af, maar daarvoor moeten de boeren in de omgeving de voorbereidingen tot de bouw op hun land toelaten. De eigenaar van het land, de katholieke kerk, gaat dan dwarsliggen. Het kerkbestuur, die het land beheert, weigert het te verkopen en boer Josef Maas, lid van het kerkbestuur, gaat in beroep tegen het verlenen van de vergunning. Het zo langzamerhand berucht geworden Kalkarproces is begonnen.

In het najaar van 1973 ontbindt de bisschop het kerkbestuur omdat die blijft weigeren het land te verkopen en benoemt een nieuw bestuur. Deze verkoopt het terrein. Een maand later wordt ook het beroep van boer Maas afgewezen. Hij gaat opnieuw in beroep.

Echte actievoerder

Was voor deze boer de strijd aanvankelijk niet meer dan het verzet tegen het afstaan van weidegronden, sinds lange tijd behoort Maas tot de echte actievoerders die tegen de kernenergie in het algemeen strijden. Hij wordt geteund door verschillende Duitse milieugroepen en het Landelijk Energie Komité uit Nederland. Een beslissing is nog steeds niet gevallen. Vorige maand werd de zaak bij het Constitutioneel Hof in Karlsruhe opgeschort, waardoor de beslissing is mmmmsiim!méass& •£r werd zeer strenge grenscontrole tussen Nederland en Duitsland gehouden in verband met de demonstratie. vooruitgeschoven en de bouw doorgaat.

Beslissing

Zeven mammoetkranen steken nu boven het bouwwerk uit. De regering van Noordrijnland-Westfalen vreest bij een eventuele bouwstop dat de belangrijke industrie van dit gebied in de toekomst met een energietekort zal komen te zitten. De onafhankelijke rechter in Karlsruhe staat voor de belangrijke taak om in het proces-Maas te beoordelen of de ontwikkeling van de kernenergie wel voldoende is getoetst aan de democratische beginselen van de Westduitse grondwet. Een negatieve beslissing ten opzichte van de bouw zou betekenen dat het grootscheepse opgezette energieplan voor de bouw van kerncentrales in West-Duitsland in gevaar komt.

De „Stop Kalkar"-leuze is niet ^omaar een slogan van een aantal actievoerders, dat is afgelopen zaterdag duidelijk gebleken. Kalkar vormt in Europa de belangrijkste schakel in het kernenergieprogramma en is daarom voor de tegenstanders het symbool van hun strijd. In de laatste uitgave „Stop Kalkar" naar aanleiding van de demonstratie, schrijft het Landelijk Energie Komité; „Na Wyhl en Brokdorf vormt Kalkar een nieuwe speerpunt in de strijd tegen kernenergie."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van donderdag 29 september 1977

Reformatorisch Dagblad | 12 Pagina's

Kalkar: het symbool van tegenstanders kernenergie

Bekijk de hele uitgave van donderdag 29 september 1977

Reformatorisch Dagblad | 12 Pagina's

PDF Bekijken