Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Enrico Berlinguer wil de rollen omdraaien

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Enrico Berlinguer wil de rollen omdraaien

7 minuten leestijd

Berlinguer heeft op 26 januari gevraagd om de regering van een Volksfront. Als deze regering er Inderdaad zou komen, zou dat een omwenteling betekenen In het staatsbestel van het naoorlogse Italië. Steedsheeft daar de DC nog een sleutelpositie Ingenomen, zodat er zonder dechristen-democraten niet geregeerd kon worden. Deze sleutelpositie, deze hegemonie wil Berllnguer de DC ontnemenen ze inpalmen voor zyn eigen partij . Na meer dan 30 jaar zou er an eenregering komen die berustte op een soort Volksfront, een socialistlsch-communlstlsche samenwerking.

Dat er een ruime meerderheid bestaat voor een regering zonder de DC heeft Berllnguer wel gezegd, maar iedereen in de Kamer wist dat dit onjuist is. Het is ook maar een namaak-Volksfront. Een samenwerking tussen de PCI en de socialisten alleen zou in de Kamer over slechts 886 zetels beschikken. Voor de meerderheid zijn er 316 nodig. Het is echter de bedoeling van Berllnguer ook de republikeinen en de sociaal-democraten te laten deelnemen. Dat zou zijn Volksfront op 315 zetels brengen, precies de heft van het aantal Kamerzetels. Hij Wil daarom met de DC de afspraak maken dat deze partij — nog altijd de grootste — geen systematische oppositie zou gaan voeren. Berllnguer wil dus de rollen met Andreotti omdraaien. Maar de DC heeft althans nog het voordeel dat haar minderheidsregering een homogeen kabinet was in die zin dat alle ministers, op een partijloze na, lid zijn van de DC die echter zelf niet homogeen is.

Sympathieën
Bij een kabinet-Berlinguer zou dit gebrek aan eenheid nog veel duidelijker zijn. De sociaal-democraten, de partij van Saragat, en de republikeinen die nog steeds La Malfa, een oude rot in de politiek, aan het hoofd hebben, waren tot voor een half jaar veel meer georiënteerd op de DC dan op de PCI. Dat ziet men duidelijk als men nauwkeurig leest wat La Malfa toen zei en wat hij nu zegt. Toen sympathiseerde hij kennelijk nog erg met Andreotti. Nu niet meer er moet een noodregering komen, want het land is onbestuurbaar geworden. Dezelfde ontwikkeling ziet men, misschien in iets mindere mate, bij de leiders van de sociaal- democraten.
Deze langzame verschuiving naar links heeft het communistische partijbestuur geconstateerd en de meerderheid ervan beeft op 7 december het Zes-Partijen-Akkoord van begin juli opgezegd en geëist dat er communistische ministers in de regering moesten komen. Zelfs Berlinguer behoorde niet tot deze meerderheid, waaruit blijkt dat de eensgezindheid ook uit de hoogste organen van de PCI verdwenen is.

Van zes naar vijf
Toch kon alleen een man met het gezag van Berllnguer de Partij tijdens de regeringscrisis leiden en tenslotte met tegenzin vragen om een nieuw akkoord, dat een Vijf-Partijen-Akkoord zou moeten worden. De liberalen, die verleden jaar in juni reeds na lang aarzelen het Zes-Partijen-Akkoord getekend hebben, zouden zeker niet bereid zijn tot nog meer samenwerking met de PCI.
Maar er is één partij die de laatste jaren veel moeilijkheden heeft gekend. Dat zijn de socialisten, de volgelingen van Nenni. Twintig jaar geleden bestond er een grote tegenstelling binnen het Italiaanse socialisme die verpersoonlijkt werd in de socialistische Nenni die heel links was, en in de veel gematigder sociaal-democraat Saragat. Ook nu nog bestaat er een socialistische en een sociaal-democratische partij in Italië. Nenni en Saragat leven nog, ze zijn nu in de tachtig en kunnen door him hoge leeftijd niet meer actief aan het politieke leven deelnemen. Ze hebben geen opvolgers gehad die hen maar enigszins konden evenaren.

Gebrek aan leiders
Waarschijnlijk moet men daar een van de oorzaken van het verval in het Italiaanse politieke leven in zoeken. De DC heeft ook niemand meer die een onbetwist moreel overwicht heeft zoals De Gasperi. Alleen de PCI groepeert zich rondom Berllnguer, al gaat dat niet altijd even eendrachtig. Nenni en Saragat vormden een symbool en een democratie heeft dat nodig. Welke kiezers In welk land maken er veel werk van om partijprogramma's te spellen en met elkaar te vergelijken?
In de praktische politiek is Nenni opgevolgd door De Martino en deze weer door Craxi. Het moeilijke voor hen is dat ze een eng pad bewandelen tussen de DC en de PCI. Ze moeten erg links zijn om hun partij goed af te bakenen van de DC, die een sterke linkervleugel heeft onder leiding van de partijvoorzitter Moro. Aan de andere kant mogen ze ook weer niet al te links worden, want dan vervallen ze in een soort van Eurocommunisme, waar dat in Italië zoveel in de publiciteit is. Craxi is dan ook al een jaar krampachtig bezig om de ,4dentitiet" van zijn partij te bewaren. Zijn eerste doel was aan te tonen dat de Socialistische Partij goed links was. Maar hij kreeg een tegensteuider in zijn partijgenoot Mancini die enkele maanden geleden nog veel rechtser was dan hij. Men schatte de aanhang van Mancini op ± 16% van de leden. Nu is de situatie helemaal veranderd. De PCI probeert de middenpartijen binnen haar invloedssfeer te trekken. Weer verzet Craxi zich, hij is nu omgezwaaüif, naar rechts om zich niet door de commumisten te laten absorberen. Weer vindt hij een tegenstander, nu links van hedl, in de persoon van dezelfde Mancini! Het is niiet bekend hoeveel socialist Mancini gevolgd zijn in dit wonderlijke boompje verwisselen, maar opiniepeilingen hebben wel uitgewezen dat de eeifs zo machtige Socialistische Partij alweer heel wat veren zou moeten laten als er verkiezingen gehouden werden. Het is geen wonder, want het is een partij die niets presteert voor Italië en al haar energie verspilt in pogingen om aan te, tonen hoe goed socialistisch ze wel is.

De fascisten
Hoe komt het dat Berllnguer in het gunstigste geval slechts aan 315 kamerleden kan komen en dat Andreottier maar 262 achter zich heeft staan? Dat zit hem in de aanwezigheid van 35 neofascisten en van 18 afgevaardigden die tot 4 heel kleine partijen behoren. Het feit dat er geen parlementaire meerderheid is, verhindert het gezond functioneren van het democratisch regieme. Vandaar de eindeloze combinaties, waarin kleine groepjes een beslissende betekems hebben. Zal de poging van Berllnguer om een nieuwe doorbraak te forceren en een regering te vormen op communistische basis gelukken? Op korte termijn waarschijnlijk niet. Maar het lijkt wel of we aan het einde staan van een tijdperk, vsm de dertigjarige christen-democratische hegemonie. Er komen in Italië nieuwe mogelijkheden, maar geen betere. Het heilloze van dit streven naar macht doorziet men pas goed als men bedenkt dat de „grote leider" Berlinguer zijn eigen partij niet eens kan regeren laat staan Italië. Op 7 december heeft  het Akkoord tussen de zes partijen opgezegd en op 85 januari ministersposten voor de PCI geëist. In beide gevallen deed hij dat om de ontevredenheid in JIgen gelederen tot bedaren te brengen. Hij vond er zelf de tijd nog niet rijp voor.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 4 februari 1978

Reformatorisch Dagblad | 16 Pagina's

Enrico Berlinguer wil de rollen omdraaien

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 4 februari 1978

Reformatorisch Dagblad | 16 Pagina's

PDF Bekijken