Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Ben van Oosten speelt compositie van Widot

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Ben van Oosten speelt compositie van Widot

Houtrustkerk in Den Haag

4 minuten leestijd

Er zijn orgelliefhebbers die hun bezoek aan een orgelconcert afhankelijk stellen van het programma dat wordt geboden. Aanplakbiljetten en aankondigingen in kranten vestigen de aandacht op een op handen ziende uitvoering". De ene concertbezoeker vindt bijvoorbeeld Mendelssohn grandioos en kan de moderne componisten maar met mate waarderen, de ander vindt deze componist maar matig en verwijt een orgelcommissie dat zij geen aandacht schenkt aan de hedendaagse componisten.

De artistieke leiding van een orgelcommissie en de concerterende organist hebben de moeilijke taak het iedereen naar de zin te maken. Dat dit een bijna onmogelijke taak is kan iedereen wel begrijpen. Met welke factoren heeft de orgelcommissie of organist rekening te houden? In de eerste plaats met de artistieke waarde. Daarbij moet vanzelfsprekend het type orgel en vooral het publiek (wat plaatselijk zéér verschilt) in ogenschouw worden genomen.

Wanneer ten pleziere van het publiek alleen muziek van mindere hoedanigheid gespeeld wordt zal dit van slecht inzicht blijk geven. Doch ook zeer goede muziek die het uithoudingsvermogen tot luisteren van het publiek te veel op de proef stelt, kan een verkeerde uitwerking hebben. De praktijk wijst uit, dat de gemiddelde orgelliefhebber in staat is tot hoogstens een uur geconcentreerd luisteren. Het programma moet dus zó samengesteld zijn, dat het niet geheel uit „zware kost" bestaat.

Zo zullen veel orgelliefhebbers bij het lezen van de naam Ben van Oosten graag even hun agenda tevoorschijn halen. Want behalve een zeer goede beheersing van het instrument verstaat deze organist bovenal de kunst om originele en zinvolle programma's samen te stellen, en dat trekt publiek. Niet alleen bij concerten waar hij alleen Bach speelt of recitals waar hij belangrijke composities van vergeten grootmeesters van het stof ontdoet, maar ook bij bespelingen met integrale uitvoeringen van o.m. Charles Tournemire („Sept Paroles du Christ"), Marcel Dupré („Le Chemin de la Croix) en Olivier Messiaen („La Nativité du Seigneur") en  niet te vergeten zijn recitals met „Oosteuropese orgelmuziek".

Zo zal hij op vrijdag 3 maart 1978, aanvang 20.15 uur, het laatste concert verzorgen in de serie „symfonische orgelmuziek" in de Houtrustkerk te Den Haag/Scheveningen. Het programma vermeldt werken van Alexandre Pierre Francois Boëly (Offertoire pour le jour de Paques, Larghetto en het dièse mineur en Toccata en ei mineur), Camille Saint-Saëns (Fantaisie en Mi bémol majeur) en Charles Marie Widor (Symphonie Romane). Van dit programma willen we in het kort de „Symphonie Romane", als de meest monumentale
symfonie van Widor, in het kort toelichten.


meuvüs
De Haagse organist Ben van Oosten speelt op drie maart in de Haagse Houtrustkerk werken van verschillende componisten. Pierre Francois Boëly (Offertoire pour le jour de Paques, Larghetto en het dièse mineur en Toccata en ei mineur), Camille Saint-Saëns (Fantaisie en Mi bémol majeur) en Charles Marie Widor (Symphonie Romane). Van dit programma willen we in het kort de „Symphonie Romane", als de meest monumentale symfonie van Widor, in het kort toelichten.

De vierdelige „Symphonie Romane" opus 73, waarvan Widor in 1894 zelf de première gaf op het schitterende Aristide Cavaillé-Colli-orgel in de Saint Sermin de Toulouse, is in tegenstelling tot de meer liedmatige opbouw van het „Puer natus est" uit de Symphonie Gothique (de graduale-melodie „Haec dies", zoals Widor het zelf uitdrukt) meer „een sierlijke arabeske", welke een tekst van weinig woorden versiert (ongeveer tien noten per lettergreep) gelijkend een vogellied.

In de Symphonie Romane, het meesterlijke orgelwerk van Widor, loopt het Gregoriaanse gegeven als een rode draad door het polymelodische, harmonisch en instrumentaal veelkleurige weefsel van het hele stuk. Omtrent het openingsdeel, een Moderato in D-groot, merkt de componist op: „om de aandacht van de luisteraar bij een zodanig beweeglijk thema af te dwingen, moet men zich bedienen van het middel van een onophoudelijk herhalen; dit is de reden waarom het openingsdeel zich geheel wijdt aan het thema en slechts terloops een enkele schuchtere poging tot ontwikkeling waagt, die dan meteen weer snel wordt opgegeven teneinde zich opnieuw vast te klampen aan de uitgangsgedachte".

Het tweede deel draagt het opschrift „Choral"; het staat in Fgroot. Het „Haec dies" horen we nu in het zangerige melos van quaddro's, van dialogen tussen pedaal en manuaal, tegen lang durende akkoorden en ostinati, totdat de zetting een meer fantastische gestalte aanneemt als aanloop tot een rijke sonore manuaalbegeleiding tegen de cantus firmus op het pedaal.

Over het derde deel, een Cantilene in a-klein, hangt een geheimzinnige sfeer, een sfeer van onwerkelijkheid. De „Romane" besluit met een uitbundige Finale in Dgroot.

Wat Widors „Romane" betreft heb ik het een en ander kunnen belichten, maar op het essentiële punt — de artistieke interpretatie — moet ik in gebreke blijven, omdat muziek niet genoten kan worden door middel van een beschrijf ving, maar „besluisterd moet worden".

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 18 februari 1978

Reformatorisch Dagblad | 18 Pagina's

Ben van Oosten speelt compositie van Widot

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 18 februari 1978

Reformatorisch Dagblad | 18 Pagina's

PDF Bekijken