Bekijk het origineel

Giscard sterk middelpunt in de Franse politiek

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Giscard sterk middelpunt in de Franse politiek

Predident heeft naar links noch rechts gebogen

7 minuten leestijd

Na de verkiezingen in maart is het wat stil geworden in de berichtgeving over Frankrijk. Toch hebben er zich nadien ontwikkelingen voorgedaan die op de duur van internationale beteknis kunnen worden.

We beginnen met de merkwaardige samenstelling van de regering. Vlak na de verkiezingen hield Giscard een rede waarin hij zoveel sprak van opening en nog eens opening dat het wel leek of hij gereed stond om rechts-socialistische ministers te benoemen. Terecht stond er echter in een Franse krant na de formatie van het kabinet: „Barre III; geen opening". Giscards openingspogingen waren inderdaad geheel mislukt. Misschien op aansporen van de predident trachtte radioFrankrijk dit wat te camoufleren door erop te wijzen dat in de nieuwe regering het aantal rechtsradicale staatssecretarissen met twee is toegenomen. Daar de rechtsradicalen deel uitmaken van de meerderheid, is dit van ondergeschikt belang. Giscard bleef gebonden aan de twee formaties van de meerderheid, aan zijn eigen UDF (Unie voor de Franse Democratie) en aan de RPR van Chirac.

Dubbele tegenslag

Dat er negen ministers lid of sympa,thisant zijn van de UDF en slechts vier van de RPR is op zichzelf al een vreemde verhouding, omdat de RPR in het parlement sterker is dan de UDF. Voor Chirac zou dit alleen al een bittere pil geweest zijn. In dit geval werd de pil nog niet eens verguld: ze Werd voor Chirac nog bitterder toen hij de lijst met namen overzag. De vier RPR-ministers staan namelijk bekend als chabannisten, d.w.z. als volgelingen van Chaban-Delmas. ben van de nieuwestijl-gaullisten d.w.z. van de aanhangers van Chirac.

Faure

Toen kwam de verkiezing van de voorzitter van de Assemblee Nationale. Aftredend was Edgar Faure, die lid geweest is van verschillende centrumpartijen en zich kort geleden heeft aangesloten bij de RPR. Hij werd opnieuw kandidaat gesteld, nu door zijn nieuwe partij, de grootste van Frankrijk. Was het na het uitvallen van de kansloze linkse kandidaten ongeveer zeker dat de nieuwbakken gaullist Faure herkozen zou worden? Nee, want Chaban-Delmas had zich op eigen gelegenheid kandidaat gesteld, zonder de officiële steun van zijn partij. Bij de laatste stemming behaalde hij de meerderheid.

Zo kwam er dus wel een RPR-voorzitter van de Assemblee Nationale met een zittingduur van vijf jaar, maar het was er niet een naar de smaak van Chirac; sommigen menen zelfs dat Chaban-Delmas zich op instigatie van Giscard heeft opgeworpen.

Chirac was het dan ook aan zijn prestige verplicht maatregelen te nemen. Op het congres van de RPR dat 9 april gehouden werd, besloot men dat het voorzitterschap van de Nationale Vergadering onverenigbaar was met het bekleden van leidende functies in de partij. Een sanctie dus tegen een ,,baron" van het gaullisme die in Zuidwest-Frankrijk vele, trouwe aanhangers heeft. Hij is namelijk burgemeester van Bordeaux. Een andere ,,baron", Olivier Guichard, waarschuwde met klem tegen dit besluit, maar Chirac zette zijn zin door.

Belastingen

Men heeft wel verondersteld dat Chirac beslist brokken wil maken en aansturen op nieuwe verkiezingen. Naarmate de tijd verstrijkt wordt dat steeds onwaarschijnlijker. De voornaamste initiatieven die hij neemt liggen op het ogenblik op het financiële vlak. De Parijse politie moet namelijk versterkt worden, geen overbodige weelde. Chirac wil de kosten daarvan afwentelen op het nationale budget, zodat de Parijzenaars, wier inkomen stukken hoger ligt dan dat van welke provincie ook, geen centime extra behoeven te betalen.

Het schijnt dat Frankrijk meer dan ooit het land van Giscard wordt. Hij heeft nu in het parlement een partijcombinatie die hem steunt, en er is een zekere opening tot stand gekomen naar de echte, oude gaullisten, aan

Renovatie

Hier komen we op de grillige paden van de Franse politiek. Het oude gaulliame zoals dat na het aftreden van Charles de Gaulle heeft voortbestaan onder Pompidou, trachtte in 1974 weer een nieuwe president te doen kiezen in de persoon van Jacques Chaban-Delmas. Giscard d'Estaing stelde zich toen ook kandidaat. Het is heel twijfelachtig of hij zoveel gaullistische stemmen zou hebben verkregen atol bij sis..... e gesteund was door een gaullist van de tweede generatie, uit^ffie^didoor Jacques Chirac! Chirac werd eerste minister onder deze eerste niét-gaullistische president van de Vijfde Republiek en toen Giscard het hem zo moeilijk maakte dat hij zijn ontslag aanbood, begon Chirac aan eén soort ,,renovatie" van het gaullisme (eind 1976).

Baronnen

De partij die uit zijn populaire acties ontstond, noemde hij Rassenblement pour la République, een volksbeweging waarin de aristocratische De Gaulle zich ongetwijfeld slecht thuisgevoeld zou hebben. Nu is het merkwaardige dat Giscard, die in 1974 tegenover Chaban-Delmas stond, na door de steun van Chirac in het zadel geholpen te zijn, in 1978 weer aansluiting is gaan zoeken bij de oudere vertegenwoordigers van het gaullisme zoals Chaban-Delmas en Olivier Guichard, mannen die Chirac smalend de ,,hiaxonnen" van zijn partij heeft genoemd. Reeds voor de verkiezingen heeft men opgemerkt dat de verhouding tussen Giscard en de gaullisten oüdé stijl (van voor 1974) uitstekend wais, terwijl Giscard niets moest hebPRESIDENT VALER Y GISCARD D 'ESTAING ..positie na verkiezingen nog sterker.. wie hij op het ogenblik de voorkeur geeft. De communisten hebben dit daarom een terugkeer tot het verleden genoemd.

Internationaal

Na alle partijconflicten van binnenlandse aard kan de regering nu weer een politiek op lange termijn gaan voeren en, wat^voor ons heel interessant is, ook weer aan een internationaal beleid gaan denken. Niet zozeer in Europees verband, want als er wel eens ooit een EEG-politiek geweest is, dan is daar nu toch wel een eind aan gekomen. Meer aansluiting zoekt Frankrijk bij de gematigde Arabische landen. Die juichen zelfs het optreden van Frankrijks ,,militaire medewerkers" in Tsjaad toe. De officiële Franse lezing is natuurlijk dat dit gebeurt om de regering van Tsjaad te helpen. Misschien zijn de oliebelangen er ook niet vreemd aan. Toch moet Giscard hier voorzichtig zijn, want Algerije en Libië denken in veel opzichten anders dan Egypte en Saoedi-Arabië.

Strategie

Een ander punt is de politiek in West-Afrika. Dat mag ons een beetje stukwerk lijken, maar toch zit er wel degelijk een zekere lijn in. Frankrijk zoekt daar vrienden in zijn oude koloniën, in de eerste plaats bij Senegal en verder ook bij Ivoorkust en Gabon. Vooral Ivoorkust en Senegal kan men rekenen tot de gematigde Afrikaanse staten. Ze nemen bovendien een heel strategische positie in voor de Franse marine in het zuidelijk deel van de Atlantische Oceaan.

Maar - en dit is voor Parijs het belangrijkste - Frankrijk wil ook zijn bescheiden maritieme positie in de Indische Oceaan handhaven. Het centrum daarvan is het eiland Reunion, ten oosten van Madagascar, dat de status heeft van een Frans departement. Nu is de afstand Frankrijk-Réunion eigenlijk te groot om in één ruk te vliegen. Daarom zoekt Giscard naar enkele tussengelegen landen die een landingsplaats voor Franse vliegtuigen en tegelijk een haven voor de marine kunnen bieden. Vandaar de grote waarde van Ivoorkust en Senegal.

üê.Si ^^HifiS iiis>s-'-. Kostbaar
"We -fcuiinien s-heti' vasthouden van Frankrijk aan Reunion en vijf betwiste eilanden bij Madagascar alleen maar toejuichen. Want de Russen breiden hun marine steeds uit en heel veel oeverstaten van de Indische Oceaan die tot de niet-gebonden landen behoren, willen zowel de Russische als de westerse vloten uit hun wereldzee verwijderen. Het is echter heel jammer dat een niet-gebonden staat zo dikwijls voor men het goed weet (semi-)communisti3ch is. Alle westerse steunpunten zijn daarom kostbaar.

In dit verband is de Franse buitenlandse politiek van groot belang en het zou te wensen zijn geweest dat Giscard voor het kabinet Barre III een man met veel diplomatiek talent voor Buitenlandse Zaken had kunnen vinden. Men zou haast zeggen: als hij nu toch weer aansluiting zoekt bij de historische leiders van het gaullisme, dan was een man als Couve de Murville, die helaas niet zo jong meer is, op Buiténalndse Zaken heel goed op zijn plaats geweest. Dat was indertijd een man met prestige tot over Frankrijks grenzen. Kan men dat ook zeggen van Louis de Guiringaud?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 5 mei 1978

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

Giscard sterk middelpunt in de Franse politiek

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 5 mei 1978

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

PDF Bekijken