Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Aannemers betalen weer zwarte lonen

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Aannemers betalen weer zwarte lonen

Groot gebrek aan metselaars en timmerlieden

8 minuten leestijd

Meer vraag dan aanbod

in de krant van woensdag hebben wij gesignaleerd, dat ondanks de grote werkloosheid in ons land, in bepaalde sectoren een schreeuwend gebrek aan mensen valt waar te nemen. We noemden het Westlandse tuinbouwgebied en in het algemeen het midden- en kleinbedrijf. Regelmatig verschijnen er ook berichten die er op duiden, dat in de bouwwereld de vraag eveneens het aanbod overtreft. Om daar wat meer over te horen, spraken we deze week met drs. F. N/loonen, economisch medewerker van het Algemeen verbond bouwbedrijf (AVBB), het overkoepelend orgaan van een tiental aangesloten werkgeversorganisaties. Uit zijn verhaal blijkt, dat opmerkelijke veranderingen op de bouwmarkt tot vreemde situaties hebben geleid. geldt ook voor de tegenwoordige woningbouw."

,Jnderdaad, de veranderingren op de bouwmarkt hebben tot een totaal andere situatie ^eleid'% aldus de heer Moonen. ,^r is een grroot tekort aan mensen in de bouwn^verheid. Dat greldt dan in het b^zonder voor timmerlieden en metselaars. Regrionaal is dat nogf wel verschillend, maar vooral in het westen kunnen we spreken van een overspannen arbeidsmarkt. Het is zelfs zo erg, dat hier en daar nogal wat boven het CAO-loon wordt betaald. Soms 10 a 15 procent, maar het loopt ook op tot 30 procent. De laatste c^fers w^zen er trouwens op, dat het tekort aan vakmensen zich nu ook uitbreidt naar het oosten en noorden van het land.

Het is nog maar enkele jaren geleden, dat het er niet zo best uitzag in de bouwwereld. Vooral de gevolgen van de oliecrisis leidde tot een daling van de activiteiten. Er ontstond een flinke werkloosheid onder de bouwvakkers. Wie de gelegenheid kreeg week uit naar andere sectoren. Ook het aanbod van jongeren, die via de technische school in het vak kwamen, verminderde. Men zag niet veel toekomst. Inmiddels is er nogal wat veranderd. Drs. Moonen: „De situatie op de bouw- en utiliteitsmarkt is de laatste jaren drastisch gewijzigd. Dat zijn dus twee sectoren, bij bouw denken we aan de nieuwbouw van woningen, maar ook aan herstel en renovatie, met utiliteitsbouw wordt bedoeld het bouwen van kantoren, scholen, ziekenhuizen, fabriekshallen en dergelijke. Wat is er nu gebeurdP In 1976 en met name ook in 1977 is er een I grote vraag naar huizen geweest. I Het bezitten van een eigen woning I is blJ het publiek erg in trek gekomen. Dat betekent een aantrekkende vraag.

Andere eisen
bouw vorig jaar met 29 procent • vergroot.

De indruk bestaat, dat er vorig jaar ook meer onderhoudsopdrachten zijn geweest, al zijn daar geen cijfers over. Dat is ook wel begrijpelijk, omdat als de prijs van de hulzen zo stijgt het wel rendabel is je eigen woning goed te onderhouden. In die onderhoudssector wordt veel gebruik gemeiakt van timmerlieden en metselaars. Datzelfde

Dr». Moonen stelt vast, dat tegrenwoordigr andere eisen gesteld worden aan de wonlng«n dan enkele Jaren g:eleden. „Vooral in de vr^e sector, maar ook inmiddels in de wonlngrwetsector zien we dat de huizen er anders uit gaan zien. Men streeft naar kleinschallg« projecten, die bovendien ook een g'evarleerde platteg'rond vertonen. De tijd van de grote projecten van duizenden woningen is voorbij. Het zijn nu een veelvoud van kleine projecten. Daarbij zijn veel meer timmerlieden en metselaars nodig, omdat het repetitie-effect veel minder speelt. Bovendien wordt er nu veel meer met traditonele materialen gebouwd. Met de moderne technieken is het heel gemakkelijk om gietbouw-casco's neer te zetten, maar die worden opgevuld met bakstenen en hout. Voorheen werden veel meer betonnen elementen fabrieksmatig geleverd en dan was het alleen een kwestie van monteren. Ook deze ontwikkeling betekent, dat er meer timmerlieden en metselaars nodig

;EN VAKMAN

—liAllOP

Bovendien is de vraag naar bedrijfsgebouwen, vooral in 1977, sterk vergroot. Niemand had dat voorzien. Je kan namelijk niet stellen dat het met de economie in 1977 «oveel beter gring. Het Is mogelijk een inhaal-effect geweest. Volgens de cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek is daardoor de produktie in de utiliteits

voor hem

hebben wij goed werk
zijn. Dat zijn dus de twee belangrijkste componenten van de veranderde situatie: een grotere produktie, vooral in de bedrijfsgebouwen en een meer arbeidsintensieve woningbouw. Dat leidde dus tot knelpunten tussen vraag en aanbod, vooral bij de vakmensen. Ongeschoolden hebben veel minder inder kunnen profiteren van deze ontwikkeling. Zij hebben eigenlijk alleen wat baat gehad bij de grotere vraag naar bedrijfsgebouwen."

Grote vraag

Het is erg interessant om enkele actuele cijfers onder de loep te nemen. We beperken ons daarbij tot het personeel, dat bij hoofdaannemers werkt.

In maart was het aanbodcijfer 3342, terwijl aan de vraagkant 6268 stond genoteerd. Dit geldt geschoold personeel. Bij de onge-" schoolden lag het even anders. Hier waren de cijfers respectievelijk 1924 en 609. Dus een overschot aan de aanbodkant.

Hoe gespannen daarbij de situatie in regio west (Noord-Holland, Zuid-Holland, Utrecht en Zeeland) is, geven de volgende getallen aan. In maart was hier een vraag naar 3217 geschoolde werknemers. Daar stond een aanbod van slechts 433 man tegenover. De vraag naar ongeschoolden was 232 tegen een aanbod van 316. Hier kan gevoegelijk van een noodsituatie worden gesproken. Zoals bekend hebben aannemers in het Waterweggebied dan ook al wervingscampagnes In Engeland gevoerd. Ook in de regio oost (Gelderland en Overijssel) overtrof de vraag verre het aanbod (1077 tegenover 629). Naar verwachting zullen de vraag-cijfei« in de 'komende maanden liog groitèr worden, omdat in de bouw het seizuenelement altijd een flinke rol speelt.

Zwarte lonen

Maar hoe zit het dan eigenlijk met dat landelijke aanbod van toch nog altijd ruim 3000 geschoolden. Daar Is iets mee, denkt drs. Moonen. ,4}eze mensen kunnen niet werken, of ze willen niet werken. Dat zijn bijvoorbeeld WAO-ers die maar een gedeelte van de dag beschikbaar zijn. Daar zullen ook mensen bij zijn die niet vakbekwaam zijn. Niet willen werken, daar versta ik bijvoorbeeld onder, dat werknemers zeer stringent vasthouden aan het begrip „passende arbeid". Verder speelt ook de loonvorming een aardig woordje mee. Nu de lonen zo hier en daar nogal wat boven het CAO-niveau liggen geeft dat ook consequenties."

We zeggen tegen drs. Moonen, dat er toch centrale afspraken worden gemaakt over de CAO, die voor dit jaar inhouden, dat er naast de prijscompensatie alleen maar 0,6 procent wordt vergoed voor de gestegen BTW op aardgas. „Dat is zo", is het antwoord, „maar hoe gaat het in de praktijk. Een object moet af binnen een bepaalde tijd.

Als er g'een werknemers z^n te vinden tegen het CAO-loon, gaat men meer betalen. Als zo'n karwei dan afgelopen is en de overtollige werknemers worden ontslagen, krijgen die een hoge uitkering, die immers is gerelateerd aan hun laatst verdiende loon. Die mensen z^n natuurlek Ook onderhoud en renovatie doen de vraag naar vakbekwame metselaars en timmerlieden toenemen. zeer selectief in het aanvaarden van nieuw werk. Als ze dan tegen het gewone CAO-loon moeten werken worden ze er weinig beter van. Mede ook, omdat ze als bouwvakker, gemakkel^k zo hier en daar een klusje op kunnen knappen."

Vakopleiding

Zowel de overheid als de werkgevers zijn druk bezig om het aanbod van werknemers in de bouw te vergroten. Minister Albeda van Sociale Zaken besloot eind februari de centra voor vakopleiding van volwassenen tot vakbekwame bouwvakkers met ruim 40 procent te vergroten. De landelijke capaciteit is nu gestegen naar ruim 900 cursisten. Voor timmeren vergt de opleiding 7 d, 8 maanden, voor metselen 6 maanden. De capaciteitsuitbreiding kwam met veel medewerking van het bedrijfsleven tot stand. Verder wordt er onder de jonjaar gehouden conferentie van Belg^rado als vervolg op „Helsinki" en de vooruitzichten van de MBFK-onderhandelingen te Wenen.

Wat deze besprekingen betreft is het wachten op een reactie van het Oostblok op de voorstellen om vermindering van tactische kernwapens te ruilen voor terugtrekking van Russische tanks aan de oostgrens. Vanzelfsprekend blijven de NAVO-landen vasthouden aan een gemeenschappelijk plafond, gelijke sterkte, hetgeen zou neerkomen op De NAVO moet het Warschaupact laten zien, dat het op wapengebied niet achter loopt. geren veel propaganda gemaaM voor het werken in de bouw. Ondef het motto: „Een vakman kan op on| bouwen, voor hem hebben wij goed werk", wordt veel aan voorlichting gedaan. De heer Moonen: ,J)e hel| ontwikkeling wijst er op, dat vakbe* kwame mensen in onze sector eea goede toekomst wacht. Gelukkig neemt de belangstelling onder dp jongeren weer toe voor de bouw. Laat ze maar komen, we kunnen ze goed gebruiken." '•>

Complex vraagstuk

Ook dit gesprek maakte wéér duidelijk, dat er over werkloosheid in Nederland erg genuanceerd moet worden gesproken. Een complex vraagstuk, waar nog heel wat aan te sleutelen volt. Zeker ook als het er over gaat om vraag en aanbod naar elkaar toe te brengeil. Hier ligt een ruime taak voor 'i^ overheid om wat bij te sturen. Doalr is iedereen bij gebaat: de werkloze, het bedrijfsleven en ten slotte opjc iedere werknemer, want we moeten tenslotte met ons allen de werkloosheidpremies betalen. een grotere oostelijke vermindering dan de westerse, omdat de verhouding in sterkte al ten gunste van de Warchaupactlanden uitvalt.

Resultaten

De regeringsleiders xvJlèn geen moeite hebben met het lange-termyn-program, maar het is wel te wensen, dat er ook daadwerkeiyk resultaten worlden geboekt, welke moeten re>sulteren in een hechtere aar menwerldng en meer eenheid 1^ bewapening. Daarom is „Washingrton" toch van meer belang dan zo op het eerste geziehït lykt.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 27 mei 1978

Reformatorisch Dagblad | 18 Pagina's

Aannemers betalen weer zwarte lonen

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 27 mei 1978

Reformatorisch Dagblad | 18 Pagina's

PDF Bekijken