Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

RK traditionalisten willen de kerk van Trente's Concilie terug

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

RK traditionalisten willen de kerk van Trente's Concilie terug

Kleine, maar krachtige aanhang van Lefèbvre

5 minuten leestijd

ROME — Bijna tien jaar na de invoering van de nieuwe Roomskatholieke mis inde landstaal is er nog steeds de nodige opschudding om de mis. Duizenden, misschien miljoenen, Roomskatholieken geloven, dat ze iets heiligs verloren toen de oude Tridentijnse Latijnse mis werd afgeschaft in overeenstemmingmet de hervormingen van het tweede Vaticaans concilie.

Deze mensen met hun leider, de dissidente aartsbisschop Marcel Lefebvre, een kleine minderheid, worden door de kerk beschouwd als hardnekkige dwarsliggers. Hoewel klein, vormen zij een krachtige groep, die Rome nog lang niet kwijt is.

Aartsbisschop Lefèbvre met zijn aanhangers vooral in Frankrijk, WestDuitsland, Zwitserland, Italië, Latijns-Amerika en de Verenigde Staten, maar ook in Engeland, Australië, Canada en Nederland, spreekt over de invoering van de nieuwe mis in termen van verraad.

De zogenaamde Tridentijnse liturgie werd ingevoerd door het concilie van Trente in 1545 zoals gevierd door de eerste christenen en in 150 na Chr. beschreven door St. Justinus de Martelaar was een eenvoudige aangelegenheid: een herdenkingsmaal met brood en wijn in overeenstemming met de inzetting van Christus. De nadruk lag op delen en samendoen.

Door de eeuwen heen echter ontwikkelde de liturgie zich tot een meer ingewikkeld ritueel, dat geneigd was de oorspronkelijke betekenis te overschaduwen.

Ceremoniën

In de vierde eeuw werden de ceremoniële riten van het Byzantijnse hof aan de eredienst toegevoegd, waardoor het gebruik van wierook, fakkels, aanbidding, buigingen, processies en uitgebreide gewaden werd ingevoerd. Het ceremoniële karakter werd verder verzwaard onder paus Gregorius in de zesde eeuw. De Latijnse ritus, die slechts norm werd in het jaar 250, werd later uniform opgelegd voor het hele christendom door keizer Karel de Grote. Zo werd de rol van het volk teruggebracht tot die van toeschouwers en dit werd samen met andere historische uitwassen ingebouwd in de Tridentijnse misvorm van 1545. Het Concilie van Trente beschreef tot in detail hoe de mis moest verlopen tot en met de stand van duim en wijsvinger van de priester.

Vaticanum II

Op enkele uitzonderingen na bleef de Tridentijnse mis intact tot aan het tweede Vaticaans Concilie, dat in 1962 begon. Toen werd de mis met verbazingwekkende snelheid tot oorspronkelijker soberder vormen teruggebracht. De priester stond met zijn gezicht naar de gelovigen toe in plaats van met zijn rug en de gelovigen konden weer op verschillende wijzen aan de mis meedoen. „De liturgie is er voor de mens en niet de mens er voor de liturgie", zo zei kardinaal Montini, later paus Paulus VI.

Sommige mensen hadden bezwaar tegen het afschafffen van het Latijn, hoewel dit niets te maken had met de oorspronkelijke mis. Zij menen, dat een universele kerk een universele taal nodig heeft. Echter naast de volkstaal blijft het Latijn toegestaan in de mis, hoewel Rome nu de voorkeur geeft aan de volkstaal.

Maar uiteindelijk gaat de ruzie om de mis veel dieper dan de verschillen van mening over de Latijnse of Tridentijnse ritus. Het gaat om het soort kerk, dat Rome geprobeerd heeft op te bouwen sinds het tweede Vaticaans Concilie. Het katholicisme was daarvoor netjes verpakt in een verzameling riten en verplichtingen, gesymboliseerd door een onveranderlijke hiërarchische structuur.

Tegenwoordig is er minder uniformiteit en de leer lijkt minder onbuigzaam, hoewel Rome nog streng is in zaken als echtscheiding en abortus. Zonden worden niet meer zo strak opgedeeld in de categorieën „doodzonden" en „vergeeflijke zonden". De gelovige heeft in tal van zaken een inbreng gekregen.

Meer open

Het is tegen deze meer open kerk, dat de traditionalisten zich verzetten. Maar hun verzet is dieper dan het verzet bijvoorbeeld van „conservatieve" Roomskatholieken. Het verzet van de traditionalisten gaat zo ver terug als de Franse revolutie van 1779, die een einde maakte aan de Franse monarchie en de „grandeur" van de Franse natie: het begin van de „verloedering", wat de traditionalisten betreft.

Sinds die tijd zijn steeds opnieuw mensen opgestaan, die terug wilden grijpen naar het oude en meenden het recht te hebben de RK Kerk daarvoor te gebruiken. Mr. G. Lefèbvre is zo'n man, die in zijn studententijd een aanhanger was van de zogenaamde „Action Frangaise", opgericht in 1899, eén enigszins anti-semitische en zeer rechtse beweging. In de Tweede Wereldoorlog schaarde deze beweging zich achter de Franse maarschalk Pétain, die als stroman van de Duitse bezetters optrad.

Dat Lefèbvre en de ideeën, die hij en geestverwanten erop na houden en verspreiden, niet verwaarloosd moeten worden, moge een enquête bewijzen, die vorig jaar juli onder de Franse Roomskatholieken werd gehouden. 60 procent sprak zich uit tegen excommunicatie van de reeds gesuspendeerde aartsbisschop Lefèbvre. 29 procent wilde de oude Tridentijnse mis terug, 35 procent was voor de voor-conciliaire kerk.

Lefebvre

In West-Duitsland sprak Lefèbvre vorig jaar oktober voor een publiek van 3.000 Roomskatholieken, onder wie geestelijken en kloosterzusters. 500 Katholieken in Chili negeerden het gebod van de kerkleiding en bezochten een mis van Lefèbvre vorig jaar juli. Aanhangers van Lefèbvre houden al meer dan een jaar in Parijs een kerk bezet. Lefèbvre heeft een eigen priesteropleiding in Zwitserland (Ecóne), Frankrijk, Canada, Argentinië en de Verenigde Staten waar hij naar schatting 10.000 aanhangers heeft. Enkele van zulke traditionalistenbewegingen zijn: „Katholieke kruistocht Pius X" en ,,Het grote Vaderland" in Argentinië; de ,,St. Pius X Society" en de ,,Fatima Crusaders" in de Verenigde Staten; de internationale beweging ,,Una Voce" (onder pre sidentschap van Eric M. de Saventhem) en „Fraternité sacerdotale St. Pie X".

Sommige groepen zijn nationale afdelingen van Lefèbvre, andere steunen hem of hebben tenminste gelijkluidende opvattingen. De beweging van Lefèbvre zelf heet officieel „Genootschap van Pius X". Overal ter wereld vindt hij zijn aanhang.

Nederland

Traditionalistische bewegingen in Nederland zijn: „Perc'.'(Pro Ecclesia Romana Catholica), de ,,Stichting Nederlandse vrienden van de priesterbroederschap Pius X" (van Lefèbvre), het,,Comité behoud traditionele misliturgie" en het „Michaëllegioen" (van Louis Knuvelder).

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 20 juni 1978

Reformatorisch Dagblad | 10 Pagina's

RK traditionalisten willen de kerk van Trente's Concilie terug

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 20 juni 1978

Reformatorisch Dagblad | 10 Pagina's

PDF Bekijken