Bekijk het origineel

Alternatieve centra wijten de problemen aan structuren

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Alternatieve centra wijten de problemen aan structuren

Tolerant Nederland subsidieert wel

7 minuten leestijd

Behalve overheidsinstanties voor advies of opneming van jongeren met problemen, of verslaafden, zijn er zogenoemde alternatieve centra van advies. Bekende instellingen zijn de Jongeren Advies Centra (JAC's), de Sosjale Joenit en Release.

Niet-medisch druggebreuik blijven accepteren en tegelijk verslaving bestrijden is onmogelijk. Dat krijgt duidelijk gestalte in deze alternatieve organisaties. Terwijl er namelijk flinke subsidies worden verleend, zijn deze organisaties niet drugvrij. De methode om door middel van de ene drug het gebruik van de andere te verminderen, komt ook voor bij de alternatieve hulpverleners als het JAC en Release, zeggen Cor Stam en Leen van Driel in „Je moest eens weten..."

Hetzelfde geldt b.v. het open-jongerencentrura het „Paard van Troje" in Den Haag, dat voor honderdduizenden guldens is gesubsidieerd door stad en CRM, terwijl een „huisdealer" in stilte zijn waar aan de man mag brengen.

De stichting Release Rotterdam gaf het boekje uit „Release en drugs", een uitgave die informeert welke drugs er zijn, hoe ze er uit zien; wat hun werHet pand van de Sosjale joenit in Den Haag. De alternatieve hulpverlening heeft een grote vlucht genomen. king is en hoe men ze, als men wil, kan gebruiken.

Bekend is het geval van Harm Dost Hij leidde voor zijn arrestatie het afkickcentrum van Release in Arnhem. Hij trachtte (voor jonge Duitse) verslaafden van hun heroïneverslaving af te brengen door hasj als ontwenningsmiddel ie laten gebruiken. In Duitsland moest men daar niet veel( van weten: ,,In Nederland kan men de hasj als hulpmiddel tot ontwenning zien, wij zien het gebruik van dergelijke verdovende middelen als stap op weg naar sterkere vormen van verslaving".

Extreme politieke figuren eisen experimentele vormen van hulpverlening. Tolerant Nederland subsidieert wel (Esser). Frinsel noemt echter verslaafden slachtoffers. Slachtoffers van een theologie die het doodvonnis over God heeft uitgesproken. Slachtoffers van ,,deskundigen" die beweren dat druggebruik geen kwaad kan. Slachtoffers van het ongeloof. Vanuit dat oogpunt helpen de alternatieve centra ons hooguit van de wal in de sloot.

Maatschappij-kritisch

De alternatieve hulpverlening heeft vanaf het begin van de jaren zeventi'g een grote vlucht genomen. Onvrede met allerlei structuren in de samenleving en het feit dat veel jongeren die waarden en normen als gedragsalter. natieven willen volgen, die thuis niet geaccepteerd worden, vormen de basis van het ontstaan.

Zo gingen deze alternatieve groepen voor huisvesting zorgen, helpen in juridische problemen als de jongeren b.v. meenden te kort gedaan te worden door hun werkgever. Maar ook sociale en psychische problemen en van huis weggelopen jongeren worden door de alternatieve centra opgevangen.

Het basisprincipe bij dit alles is, dat de wensen van de jongeren zélf gehonoreerd moeten worden. De jongeren moeten immers vrijgemaakt worden van de bevoogding van de oudere generatie. Ze hebben het recht om zelf hun leven te bepalen. De waarden en normen die de oudere generatie aanreikt hoeven ze helemaal niet over te nemen: ze moeten bevrijd worden.

Jongeren die thuis weglopen worden verwezen naar pleeggezinnen waar men met God noch gebod rekening houdt. Soms wordt daarbij nog enig overleg gepleegd met de ouders, maar vaak mogen ze machteloos toezien. Dit alles gaat de Geref. gezindte niet voorbij. Vrij recent nog werden in de regio Rotterdam op deze wijze een viertal jongeren in totaal onchristelijke gastgezinnen geplaatst. Wellicht herinnert men zich nog het artikel van prof. Velema in augustus '77 met dergelijke praktijkgevallen.

Door deze gebeurtenissen is het ontstaan van de Stichting actiecomité verontrust ouders verklaarbaar. De enige mogelijkheid blijkt soms je kind gewoon terug te roven.

Frinsel is van mening dat het de alternatieve centra begonnen is om de ontwrichting van de gezinssituatie. De belangrijkheid daarvan is gegeven met de christelijke levensovertuiging. De alternatieve groepen willen daarvan niet weten. Zij zijn maatschappijkritisch ingesteld, houden geen rekening met zonde in de mens, maar wijten alle kwaad aan de structuren.

Omver

Het komt voor dat bij de oprichtingsvergadering van een alternatief opvangcentrum drugs worden rondgedeeld. Hulporganisaties doen vaak alles behalve hulp bieden. Soms maken ze er zelfs geen geheim van en stellen duidelijk dat hun doel slechts de omverwerping van het huidige maatschappelijk stelsel is. „Helpers op dit terrein zeggen allen dat de sociale rehabilitatie beogen. Maar hoe is die te bereiken zonder aanpassing aan de bestaande orde? Hoe kan men iemand reclasseren als men zelf de samenleving wil „omturnen"? (Esser).

We kunnen bij de alternatieve hulpverlening niet alles over één kam scheren. Ik schreef niet dat met&l drugs ten behoeve van ontwenning worden geaccepteerd. Inzake de maatschappij-kritische visie gaan Release en de Sosjale Joenit verder dan de JAC's.

De JAC's, een Sosjale Joenit en enkele Releases hebben echter één landelijke begeleider van het ,,landelijk overleg" die een kamer heeft bij het JAC Utrecht. Van echt onderscheid hoeft men dus niet veel te verwachten. Anderzijds heeft ieder plaatselijk centrum zijn eigen aanpak en volledige zelfstandigheid.

Een evaluatierapport van het Amsterdamse JAC van enkele jaren geleden typeerde duidelijk het onderscheid tussen de JAC's en ,,échte alternatieve organisaties". „Deze echte alternatieve organisaties hebben niet voor niets een zo op het eerste gezicht extreme opstelling gekozen. Deze is nodig gebleken om vastgeroeste en al lang niet meer op hun effectiviteit getoetste methodieken in bestaande instanties te kunnen doorbreken", aldus het rapport. „Het is duidelijk, dat aan een dergelijke organisatievorm eerder ideologische dan methodische overwegingen ten grondslag liggen", aldus het JAC-rapport.

Dat rapport noemt ook de kenmerken van échte alternatieven. Zij moeten anti-autoritair zijn, dus ook niet hiërarchisch van organisatie. Alle medewerkers samen bepalen het beleid. Aangewende de.skundigheid mag nooit vakmatig zijn, losgekoppeld van elke vorm van macht, moet anti-institutioneel, geëngageerd en anti-overheid aangewend worden. En verder: de nood ligt in de samenleving en weinig of niets is intrapsychisch. Hoewel het JAC zich in dit rapport op verschillende punten nadrukkelijk distantieert stelt het ook in hetzelfde rapport: ,,ih dit opzicht kunnen wij in het JAC nog wel wat leren van de échte alternatieve organisaties".

JACs

De Jongeren Advies Centra hebben een netwerk van naar schatting een honderd vestigingsplaatsen in ons land. Een artikel van Gerard C, de Haas in „Hervormd Nederland" van 25 maart 78 spreekt — bijvoorbeeld — over het JAC-Amsterdam als over een instelling met tweeëndertig werkers. Er is subsidie voor vijfentwintig volledige banen.

Bij hulpverlening is anonimiteit gewaarborgd. Dat is ingegeven door de „registratie-woede van de meeste hulpverlenende instanties!" Er wordt geen informatie doorgegeven tenzij de klanten daarvoor hun toestemming geven, „ook niet aan verontruste ouders", aldus een tweetal medewerksters die in het artikel van De Haas aan het woord komen. ,,Minder jarige jongens en meisjes die weggelopen zijn kunnen zelf wel bellen", aldus de medewerksters.

,,ln de beginjaren ging het verhoudingsgewijs meer om drugs, abortus en seksueel-medische problemen. Daar zat toen de meeste nood. Dat is nu minder geworden. Er zijn Rutgershuizen, abortusklinieken en artsen die willen aborteren", aldus het artikel.

Is het niet verbijsterend dat deze instellingen door de overheid worden gesubsidieerd? Is het niet verbijsterend dat de JAC's voorlichting verzorgen op scholen, b.v. LTS en LHNO?

Release

Het aantal adviescentra met de naam Release, dat in de praktijk meer overeenkomst vertoont met de JAC's dan in de hiervoor beschreven theorie, is verhoudingsgewijs slechts klein. Recente informatie spreekt van een zevental actief werkende Releases. Release is de hulpverleningsarm van de Bond voor vrijheidsrechten, die overigens weinig van zich laat horen.

Er zijn slechts twee groepen met de naam Sosjale Joenit. De ene is gevestigd in Den Haag, de andere in Bergen op Zoom. De laatste presenteert zich niet in het landelijk overleg. Een van de goed ingevoerde medewerkers van

Release vertelde ons dat er praktisch inderdaad vrijwel geen verschil is in de hulpverleningsorganisaties. Overeenkomst is ook dat velen van de medewerkers van de adviescentra op de heen komen als er bijvoorbeeld „rechten" voor het weggelopen kind te verwerven zijn.

Mensbeeld

In de opvang van overheidswege wordt vaak uitgegaan van een mensbeeld dat niet strookt met ons christelijk geloof. De alternatieve hulporganisaties zijn in het algemeen maatschappij-kritisch var opzet. Als zodanig is er sprake van een bedreiging, inplaats van hulp. In een laatste artikel zullen we kennis maken met de christelijke alternatieve opvangcentra. Helaas moeten we tegelijk een ernstige lacune constateren.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 14 februari 1979

Reformatorisch Dagblad | 12 Pagina's

Alternatieve centra wijten de problemen aan structuren

Bekijk de hele uitgave van woensdag 14 februari 1979

Reformatorisch Dagblad | 12 Pagina's

PDF Bekijken