Bekijk het origineel

Canadezen op de schaats hebben zo hun zorgen

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Canadezen op de schaats hebben zo hun zorgen

Uiteenvallen federatie nog steeds mogelijk

5 minuten leestijd

OTTAWA — Terwijl ik langs het diepbevroren Rideau-kanaal in de Canadese hoofdstad wandel doet de winter zich nogr goed gevoelen met een vorst van twintigr graden. Er wordt druk geschaatst. Zelfs hoogrgeplaatsten begeven zich vanuit de buitenwjijken per schaats naar het centrum van de stad. Daar zijn ook het regeringscentrum en de parlementsgebouwen gevestigd.

In deze omgeving verdiept men zich ondanks de winterse geneugten vol moed in de zaken die de Canadese regering, met de energieke Pierre Elliot Trudeau aan het hoofd, naar voren brengt. De aandacht is de laatste tijd vooral gevestigd op de zoveelste poging om de Canadese Grondwet ingrijpend te wijzigen. Dé zelfstandigheid van Canada berust nog steeds op een Britse wet, waaraan de Canadezen niet kunnen tomen zonder goedkeuring van het parlement in Londen. De koningin van het Verenigd Koninkrijk is nog altijd staatshoofd van Canada.

Belangen op 't spel

Tijdens mijn bezoek vergaderde Trudeau met de premiers van de elf Canadese provincies. Dat wordt regelmatig gedaan. Verschillende belangen spelen een rol. Binnen enkele maanden zullen er in Canada algemene verkiezingen voor het nationale parlement gehouden worden. De premiers van de provincies zien uit naar de provinciale verkiezingen die ook spoedig gehouden zullen worden. Bovendien staat in de Franstalige provincie Quebec nu eindelijk de meer dan twee jaar geleden aangekondigde volksstemming voor de deur, waarbij de vraag centraal staat of Quebec al dan niet uit de Canadese federatie zal stappen.

Trudeau heeft een ambitieus plan opgesteld tot wijziging van de oude grondwet. In 1981 zouden die wijzigingen doorgevoerd moeten zijn. Belangrijkste punt is voor de Canadezen weL dat de regering wil gaan tomen aan de uitgebreide bevoegdheden van de provinciale overheden. Het is steeds zo geweest dat zij voor het grootste deel zelf profiteerden van de opbrengsten van de minerale rijkdommen die in de respectieve provincies aangetroffen worden, Dat heeft tot gevolg gehad dat de met veel delfstoffen gezegende westelijke provincies steeds meer de boventoon gaan voeren.

Veel varkens...

Begrijpelijk willen de provinciale regereringen niet graag dat deze hlstorisch gegroeide situatie afbreuk wordt gedaan. Indien de opbrengsten van de mineralen door de federale overheid beheerd zouden worden dan komen de provincies die veel delfstoffen hebben er minder van af. Veel varkens maken de spoeling dun, zo luidt een bekend spreekwoord. Buiten Canada wordt de tegenstelling tussen het Frans- en Engelssprekende deel van Canada nog steeds als het belangrijkste probleem gezien. Niet verwonderlijk omdat de beweging in Quebec, die afscheiding wil het einde van de Canadese federatie kan bewerkstelligen. Canada zou dan in twee delen uiteenvallen. De arme zeeprovincies zouden van de rijkere westelijke provincies afgesneden worden.

Politiek spel

Ih Quebec kwam in 1976 de Parti Quebecois van Bene Lévesque aan de macht die voor afscheiding ijvert. De volksstemming die door haar werd aangekondigd werd steeds uitgesteld. De tijd lijkt nog niet rijp. Opiniepeilingen laten zien dat velen, ook Franstaligen in Quebec, terugschrikken voor uittreding. Vandaar dat nu weer gezegd wordt dat het referendum misschien pas in 1080 gehouden zal worden.

Lévesque is politicus genoeg om zich niet alleen'te vêHaten- op de wil van^ een geëmotioneerde volksmassa. Hij probeert meer grond onder de voeten te krijgen door omvangrijke hervormingen in de sociale sector door te voeren. Steeds wordt de bevolking in televisiespots dan ook voorgehouden hoe de regering van Quebec zich inzet voor goede medische voorzieningen en een verbetering van het wegennet. Alle positieve zaken worilen verbonden met het bijvoeglijk naamwooM „Quebecois" en het Huis van Bourbon (waaraan het wapen van Quebec herinnert).

Franse sentimenten

Premier Lévesque was niet zo tevreden over het bezoek dat de Franse minister-president Bajnnond Barre recentelijk aan Canada heeft gebracht. Niets herinnerde aan het geruchtmakende bezoek van De Oaulle in 1967, waarbij de oude president allerlei Franse sentimenten bij de Quebecse bevolking wakker riep. Barre bleef zelf onbewogen onder de sympathie van de Frans-Canadezen en legde een verplichtingsbezoek aan de autoriteiten in Ottawa af. De Franse premier liet zich tijdens zijn bezoek veel meer lelden door 'de gemeenschappelijke interesses van Frankrijk en Canada op economisch gebied. Politiek gezien is het voor Parijs weinig aantrekkelijk om een van de grootste Franssprekende agglomeraties buiten Frankrijk, Quebec, en de Canadese meerderheid verschillend te be-, naderen.

Bet was zelfs zo dat versehillends Frans-Canadezen In het openbaar hun verbolgrenheld tentoonspreidden over het feit dat de route die Barrs ging' in Quebec (de stad, wel te verstaan) sneeuwvrU werd gemaakt. Iets wat zesduizend gulden vergde.

Leegloop

Wat intussen premier Lévesque verstaat onder de door hem gepropageerde soevereiniteit-assbciatie is nog steeds l^i nevelen gehvdd. De liberale regeringspartij in Ottawa spreekt over „seperatisme". De mensen van de Parti Quebecois wijzen die kwalificatie van de hand. Zij willen dat Quebec de zaken op buitenlands politiek en militair gebied zelf gaat regelen. Economisch zou Quebec echter met overig Canada verbonden moe.ten blijven, men wijst daarbij op de gebepdenheid op dat terrein van de lidstaten van de EEO. Tegenstanders wijzen erop, dat in EEO-verband juist de economische verbondenheid gebruikt wordt om tot politieke eenheid te komen. In Quebeë zijn er dus mensen die de zaken precies omkeren.

Men kan het ontkennen of niet, de tekenen wijzen in Quebec voorlopig op separatie. Het Engelse element trekt zich

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 3 maart 1979

Reformatorisch Dagblad | 84 Pagina's

Canadezen op de schaats hebben zo hun zorgen

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 3 maart 1979

Reformatorisch Dagblad | 84 Pagina's

PDF Bekijken