Bekijk het origineel

Namibië een lange bladzijde in dagboek van Verenigde Naties

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Namibië een lange bladzijde in dagboek van Verenigde Naties

Laatste uur van de crisis lijkt definitief geslagen

6 minuten leestijd

WINDHOEK — Het internationale conflict over Namibië met als inzet de onafhankelijkheid van deze voormalige Duitse kolonie duurt nog steeds voort. Het gebied dat ruim 50 jaar onder mandaat van Zuid-Afrika stond, vormt het langdurigste geschilpunt in de historie van de Verenigde Naties. Het staat sinds 1949 op de agenda.

In 1920 komt Namibië onder beheer van de Volkenbond en wordt het land mandaatgebied van Zuid-Afrika. Zuid-Afrika regeert Zuidwest-Afrika als integraal deel van het eigen land, evenals de Zuidafrikaanse enclave Walvisbaai, in het uiterste noord-westen van Zuidwest-Afrika. Als vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog de Volkenbond ontbonden wordt en in 1946 de Verenigde Naties worden opgericht, weigert Zuid-Afrika als één van de ondertekenaars van het handvest van de VN, op de eis van deze organisatie, om voortaan alleen als regent over ZuidwestAfrika op te treden, in te gaan. In datzelfde jaar annexeert Zuid-Afrika Zuidwest-Afrika als een provincie van de Unie.

In 1966 wordt tenslotte door de Verenigde Naties het mandaat van Zuid-Afrika over deze Duitse kolonie opgeheven. De Algemene Vergadering van de VN verklaart: „...van nu afkomt Zuidwest-Afrika onder directe verantwoordelijkheid van de VN" en het land herl^gt zijn oorspronkelijke naam Namibia

Geschorst

Zuid-Afrika ontkent echter opnieuw de autoriteit van de VN en weigert de intrekking van het mandaat te aanvaarden. Na niet-geslaagde onderhandelingen, die de secretaris-generaal van de VN met de Zuidafrikaanse regering in 1973 voert, schorst de Algemene Vergadering van de VN Zuid-Afrika voor zes maanden als lid. Alsdan tenslotte nog verscheidene pogingen om met Pretoria tot een overeenkomst over deze kwestie te komen, zonder resultaat blijven, besluiten in 1975 de bevolkingsgroepen in Zuidwest-Afrika in de Tumhalle in Windhoek een multi-raciale conferentie op gang te brengen, waarop de belangen van de Namibische bevolking tijdens besprekingen met de VN behartigd kunnen worden.

Contactgroep

Echter pas in 1977 komen diplomatieke onderhandelingen op gang met de samenstelling van een contactgroep bestaande uit vertegenwoordigers van vijf Westerse mogendheden: de Verenigde Staten, Canada, Frankrijk, Engeland en West-Duitsland. JMet deze landen moet Zuid-Afrika trachten te komen tot een schikking %)or de kwestie Zuidwest-Afrika, die ^aanvaardbaar is voor zowel de Verenigde Naties als voor Zuidwest-Afrika en Zuid-Afrika.

Echter nog een belangrijke pion In het spel is de South West Africa People's Organisation (SWAPO). De Raad voor Namibië, in 1967 ingesteld om de machtsovername in 'Namibië door de VN te regelen, had de SWAPO in 1974 als de enige werkelijke vertegenwoordiger van het ^Namibische volk erkend. De beweging, die haar bolwerk in Ovamboland heeft, poogt Zuidwest-Afrika op gewelddadige wijze van ZuidAfHka te bevrijden. De SWAPO, bestaande uit een binnen- en een buitenlandse vleugel, was oorspronkelijk bekend als Ovamboland People's Organisation (OPO) maar die naam is in 1957 veranderd in South West Africa People's Organisation om de indruk te wekken dat de SWAPO heel Zuidwest-Afrika vertegenwoordigt.

Training

Ovambo's werden aanvankelijk in Zuidwest-Afrika en later vooral in Tanzania en ook in mindere mate in Rusland, Rood-China, Egypte, Ghana, en Noord-Korea opgeleid en getraind in guerrilla-oorlogvoering, terreur en sabotage. De SWAPO onderneemt vooral vanaf Angolees grondgebied invallen in Namibië.

Als dan ook op 30 maart 1978 de Westerse contactgroep definitieve voorstellen voor een ,,oplossing voor de kwestie Namibië op tafel legt, biedt zij die behalve aan Zuid-Afrika, de regeringen van de zogenoemde vijf Frontlijnstaten en secretaris-generaal Kurt Waldheira van de VN ook aan de SWAPO-leiders in Loesaka aan.

De Zuidafrikaanse premier Vorster maakt als eerste op 25 april in het Zuidafrikaanse parlement in Kaapstad bekend, de westerse voorstellen om Namibië per 31 december 1978 de onafhankelijkheid te verlenen, te aanvaarden. De Zuidafrikaanse regering had de verzekering gekregen dat de de SWAPO. De kwestie-Namibië belandt opnieuw in de Veiligheidsraad en Waldheim maakt hierin tevens de benoeming van de Fin Martti Athisaari, VN-commissaris voor Namibië, tot zijn speciale vertegenwoordiger voor Namibië bekend. administrateur-generaal Martinus Waldheim laat pas dan weer van Steyn aan het hoofd vn het bestuur in Namibië zou blijven, dat een eind moest komen aan alle vijandelijkheden voordat de terugtrekking van de Zuidafrikaanse troepen zou beginnen, dat de Zuidafrikaanse politiek de orde tijdens de overgangsperiode zou handhaven en dat de toekomst van Walvisbaai geen onderdeel van de voorgestelde regeling was.

Echter op 8 mei maakt de SWAPO in New York bekend dat zij besprekingen met de contactgroep van de vijf Westerse landen, welke die dag zouden beginnen, voor onbepaalde tijd opschort met het oog op de „ernstige situatie geschapen door de Zuidafrikaanse invasie van de Volksrepubliek Angola".

Verwoede pogingen worden door de Westerse vijf in het werk gesteld om Zuid-Afrika van zijn voornemen af te brengen, door te gaan met de voorbereidingen voor verkiezingen voor de grondwetgevende vergadering in Namibië, zonder de reactie van de SWAPO op het Westerse plan verder af te wachten. ^. . . .

Althisaari

Op 12 juli tenslotte bereikt de Westerse contactgroep een akkoord met zich horen in een verslag dat hij de Veiligheidsraad uitbrengt in een rapport, dat gebaseerd is op de bevindingen van zijn speciale vertegenwoordiger Athisaari. Hier echter gaat het fout: één dag later verklaart de Zuidafrikaanse minister van buitenlandse zaken. Roelof Botha, dat het rapportWaldheim „storende elementen" beVat, die zouden kunnen leiden tot ,,zeer ernstige obstakels". Vooral wordt bezwaar gemaakt tegen de nieuwe streefdatum voor verkiezingen. Als gevolg van de vertragingstechnieken van de SWAPO zijn de VN niet in staat zich te houden aan de oorspronkelijk overeengekomen datum voor onafhankelijkheid en zouden als gevolg hiervan ook de verkiezingen pas op z'n vroegst in april 1979 gehouden kunnen worden. Ook wordt protest aangetekend tegen de omvang van de militaire component van de UNTAG (United Nations Transitional Assistance Group), een VN-vredesmacht die toezicht moet houden op de plaatselijke politiek. Terwijl eerder gesproken was van een VN-contingent van niet groter dan 3000 man noemt Waldheim in zijn rapport een aantal van 7500. De Zuidafrikaanse „verrassing" is groot en niet verwonderlijk!

Aftreden Vorster

Als dan ook Vorster op 20 augustus 1978 zijn aftreden bekend maakt, deelt hij bovendien mee dat ZuidAfrika zonder verder uitstel door zal gaan met zijn eigen plan voor de verkiezingen in Namibië. In oktober 1978 stelt Pretoria een datum vast voor de verkiezingen en begint met de registratie van de kiesgerechtigde bevolking in Namibië. Vijf politieke partijen, variërend van links tot rechts zullen aan de verkiezingen deelnemen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van donderdag 16 augustus 1979

Reformatorisch Dagblad | 12 Pagina's

Namibië een lange bladzijde in dagboek van Verenigde Naties

Bekijk de hele uitgave van donderdag 16 augustus 1979

Reformatorisch Dagblad | 12 Pagina's

PDF Bekijken