Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Buiten de (zichtbare) kerk geen zaligheid

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Buiten de (zichtbare) kerk geen zaligheid

Belangrijke lezing in druk uitgegeven

5 minuten leestijd

GOUDA — „Buiten de (zichtbare) kerk geen zaligheid", een lezing die heel wat belangstellenden trok. Of dat nu het onderwerp betrof of de spreker, dat weten we niet. Het was in ieder geval wei zo dat de conversatiezaal van het rusthuis Huize Winterdijk te Gouda op 5 mei van dit jaar geheel gevuld was, toen L. M. P. Scholten te Capelle aan den IJssel deze lezing hield.

Dat was op een ledenvergadering van de Kontaktvereniging van Leerkrachten en Studerenden op Gereformeerde Grondslag (de KLS). Scholten had een aandachtig gehoor toen hij dit onderwerp aansneed. Het is dan ook een goede gedachte van het bestuur van genoemde vereniging om deze lezing in druk uit te geven.

In de nu voor ons liggende drieëndertig pagina's tellende brochure — een extra nummer van het orgaan Criterium — aangevuld met een groot aantal noten, worden we bezig gehouden met de Latijnse spreuk „extra ecclesiam nulla salus" — buiten de kerk geen zaligheid. Eerst wordt de oorsprong van de spreuk nagespeurd. Scholten komt dan terecht bij de kerkvader Cyprianus. In vogelvlucht worden de ontwikkelingen bekeken in de Middeleeuwen en in de roomse theologie tot op heden. De begrippen zichtbare en onzichtbare kerk worden onder de loep genomen, waarna uitgekomen wordt bij de kerk van de reformatie.

Cyprianus

De spreuk gaat terug op het boekje van de kerkvader Cyprianus „Over de eenheid der kerk" Hij leefde omstreeks het jaar 250 na Christus en was één van de kerkvaders, voor wie ook Calvijn grote waardering had. Hij was van heidense afkomst, na zijn bekering is hij bisschop geworden van Karthago in Noord-Afrika, Uiteindelijk is hij de marteldood gestorven. Naar aanleiding van allerlei scheuringen in zijn kerk, schreef hij zijn eerder aangehaald boekje.

„Wie zich van de kerk afscheidt en ontucht pleegt, sluit zich buiten de beloften der kerk, en wie de kerk van Christus verlaat, deelt niet in de genadegaven van Christus. Hij is een vreemde: hij is een onheilige: hij is een vijand" zo stelt Cyprianus het in zijn boekje en hij vervolgt dan met de beroemde zin „Habere iam non potest Deum patrem qui ecclasiam non habet matrem": Men kan God al niet tot een Vader hebben, als men de kerk niet tot moeder heeft.

Pleidooi

Scholten merkt op dat er in de kerk ook kaf onder het koren is, dat heeft ook deze kerkvader wel geweten, maar toch voerde hij in zijn dagen een pleidooi om bij de kerk te blijven en haar niet te verlaten. Zij die van een andere groepering overkwamen moesten volgens Cyprianus overgedoopt worden. Hierin volgde Augustinus hem niet, zoals uit de brochure blijkt.

In het tweede gedeelte volgt Scholten de gedachten die er over de spreuk heersen binnen de kerk van Rome. Het geloof in de kerk van Rome en de gehoorzaamheid aan de paus zien we steeds weer naar voren komen. In 1442 wordt het scherp gezegd op het concilie van Florence in het decreet van de jacobieten: ,,Allen die buiten de katholieke kerk zijn (niet alleen heidenen, maar ook joden en ketters en scheurmakers) kunnen het eeuwige leven niet deelachtig worden, maar zullen gaan in het eeuwige vuur, hetwelk de duivelen en zijn engelen bereid is. De zaak is dus duidelijk en klaar tenzij men zich nog bekeert voor het einde van het leven, ,,Buiten de kerk geen zaligheid", hiermee bedoelt men de kerk van Rome, dus heel duidelijk hun kerk.

Scholten gaat er vervolgens op in dat men ook in deze kerk niet aan veranderingen ontkomt. Het gezegde ,,Rome verandert nooit" is waar, maar ligt toch niet zo simpel als wel eens gedacht wordt.

In het derde gedeelte gaat Scholten, die adviseur van de KLS is, in op de begrippen zichtbare en onzichtbare kerk. Het verschil tussen ,,ecclesia visibilis" en "ecclesia invisibilis" is ontstaan in de dagen der Reformatie, Tot op de dag van vandaag zijn over deze begrippen misverstanden als zouden er twee kerken zijn, Luther en Calvijn worden besproken, hoe zij hier over dachten, Brakel, Arnoldus Rotterdam, ds. Kersten en dr. Steenblok worden aangehaald en hun gedachten over deze begrippen worden duidelijk weergegeven.

Het is droevig, aldus schrijver, gerust te kunnen zeggen, ik behoor bij de onzichtbare kerk en de rest doet er niet toe. Is dat misschien een gevolg van de hopeloze verdeeldheid van de kerken in ons land nu reeds 150 jaar lang?

Hierop gaat Scholten ook nog in, in het vierde gedeelte van zijn lezing. Hij betreurt de huidige kerkelijke toestand. Toch roept hij op niet los te laten en te veronachtzamen wat er nog is. Christus' instelling van de zichtbare kerk zal er blijven tot aan het eind der dagen.

Tenslotte merkt Scholten op dat wij eenmaal er rekenschap van zullen moeten afleggen hoe wij kerkelijk geleefd hebben. De ware kerk buiten dewelke geen zaligheid is mag niet strikt beperkt worden tot de eigen kerk. Wij zijn gebonden aan de middelen, maar de Heere niet, wij moeten ons begeven onder de prediking en ons stellen onder ambten in de kerk. Veel is er misschien op die kerk aan te merken, maar datgene wat we krijgen is altijd nog veel meer, dan dat we haar kunnen geven.

We meenden er goed aan te doen, het een en ander uit deze belangrijke lezing naar voren te halen en willen daaraan de wens verbinden, dat het aanleiding voor velen zal zijn om een exemplaar aan te schaffen. De redactie van Criterium deelde ons mede dat deze mogelijkheid er is.

De lezing is los verkrijgbaar door overmaking van ƒ 4,50 per exemplaar op postgiro 3110966 ten name van de administrateur de heer W. de Jong — te Streefkerk. Wanneer men zich op het blad Criterium abonneert (verschijnt 6 keer per jaar voor de prijs van ƒ 15,--) dan ontvangt men de lezing gratis tegelijk met het eerste nummer van de negende jaargang.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van maandag 22 oktober 1979

Reformatorisch Dagblad | 8 Pagina's

Buiten de (zichtbare) kerk geen zaligheid

Bekijk de hele uitgave van maandag 22 oktober 1979

Reformatorisch Dagblad | 8 Pagina's

PDF Bekijken