Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Overijssel bespreekt dubbelportret Niers

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Overijssel bespreekt dubbelportret Niers

Over „dualistischepositie commissaris der Koningin"

5 minuten leestijd

ZWOLLE — „Niers schrijft Niers", zo las ik onlangs boven een artiliel van J. W. Bilderbeek in Tubantia. Zeker twee mensen die dezelfde naam hebben en elkaar schrijven? Nee hij doelde daarmee op de commissaris der Koningin in Overijssel mr. J. L. M. Niers. Hij legde een verband tussen de verschillende dubbelrollen die Niers moet spelen in zijn functie van commissaris der koningin.

Die dubbelrollen komen voort uit het feit dat mr. Niers een tweeledige functie heeft. Hij is namelijk de voorzitter van de Provinciale Staten van Overijssel en wordt door de koningin benoemd. Dat is op zich niet zoveel bijzonders, alleen het opmerkelijke daarbij is dat hij behalve provinciaal bestuurder ook gewoon rijksambtenaar is. Volgens de Grondwet is de commissaris belast met de uitvoering van de bevelen van de koningin maar tevens met het toezicht op de verrichtingen van de Staten. Hierdoor krijgt hij enigszins het etiket opgeplakt als de man met de twee gezichten. In bestuurskringen en in ons staatsrecht noemen we dit feit de dualistische positie van de commissaris der koningin (CdK). Over dit feit is door de Gelderse staten in mei 1977 een nota gemaakt. Deze nota nu wordt aan het einde van deze maand besproken door een commissie van de Overijsselse staten.

Vervallen

In de Gelderse nota wordt bepleit dat artikel 150, eerste lid, van de grondwet zou moeten vervallen. Daarin wordt namelijk bepaald dat de CdK is belast met de uitvoering van de bevelen van de koning. De Gelderse staten zijn van mening dat wanneer een CdK alleen nog maar een provinciaal bestuurder is hij zijn twee.slachtigheid, zijn dualistische positie zal verliezen. Zij baseren dat vooral op het feit dat de commissaris bij de uitvoering van zijn rijkstaken ook provinciale belangen behartigt. Wanneer hij die taken wel zal blijven doen, maar dan alleen als provinciaal bestuurder zal hij verantwoordelijkheid kunnen afleggen aan de Provinciale staten.

De huidige minister van Binnenlandse Zaken, H. Wiegel, denkt daar echter iets anders over. Hij is het wel eens met het feit dat, strikt juridisch geredeneerd, de dualistische positie van de CdK zou kunnen vervallen, omdat een rijksorgaan (de Kroon, de minister) ook zonder grondwettelijke basis aanwijzingen kan geven aan het provinciaal bestuur. De minister vindt dat bij het wegvallen van de dualistische positie de taakuitoefening van de CdK duidelijk beperkt zal worden.

Instructie

Wat doet nu zo'n commissaris der Koningin eigenlijk? In de instructie voor de commissarissen des Konings staat het volgende te lezen: ,,voorkoming en bestrijding van rampen en dergelijke, bevordering en voorbereiding van de civiele verdediging, bevordering van samenwerking tussen rijksambtenaren of tussendezen en lagere besturen, aanbeveling bij benoeming en doen van een voorstel tot herbenoeming van burgemeesters, advisering bij het openvallen van de betrekking ' van (hoofd)commissaris van gemeentepolitie, het afleggen van periodieke bezoeken aan gemeenten. Daarnaast zijn er ook nog een aantal niet wettelijk geregelde activiteiten zoals de advisering omtrent de benoeming van notarissen en kantonrechte's, het verlenen van decoraties en de aanvragen tot naturalisatie.

Dat is een heel scala van taken. De commissaris legt alleen verantwoording af tijdens de statenvergaderingen of provinciale begrotingen van die taken die zijn taak als provinciaal bestuurder betreffen. Zoals bijvoorbeeld rampenplannen of hoe het met de politie ge.steld is in de provincie. Juist die zaken die zo politiek liggen daar houdt hij zijn mond over. Daarover hoeft hij alleen aan de minister verantwoording af te leggen. En juist die andere (rijks)zaken zoals bijvoorbeeld de burgemeestersbenoemingen, zijn een doorn in het oog van de verschillende statenleden. Zij wijzen in dat verband meestal op de onevenwichtige verdeling qua politieke partijen.

In wezen spitst de gehele discussie rond de dualistische positie van de CdK zich toe op het feit van de gekozen commissaris der Koningin en/of een gekozen burgemeester. Veel meer heeft men als Staten moeite met deze feiten dan met zaken of de commissaris der Koningin nu hoofd is van de raad van commissarissen van de IJs.seleentrale of de PGEM. De wezenlijke discussie gaat er niet om of Niers zichzelf een briefje schrijft; doordat hij van de ene commissie lid is en daarmee subsidie vraagt aan het provinciaal bestuur waarvan hij voorzitter is. Nee, de zaak is veel meer gelegen in het feit dat de Provinciale Staten, waar ook in den lande, het jammer vinden dat zij hun CdK niet op het matje kunnen roepen vanwege het feit dat hij een burgemeester heeft benoemd die niet in hun straatje past.

Wat wel een goede suggestie lijkt is de commissaris wezenlijk te belasten met een portefeuille. Hiermee kan hij nog meer dan voorheen een man van de provincie worden. Het lijkt zeker nuttig deze materie waarbij het gaat om een betere en constructievere manier van een provincie besturen onder de loep te nemen. Want er zijn zeker voetangels en klemmen. Gebleken is echter dat de burgemeestersbenoemingen de statenleden meer aan het hart liggen en dat door deze keuze de tendens tot een gekozen burgemeester en/of CdK door hun houding in het verschiet komt te liggen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van donderdag 17 januari 1980

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

Overijssel bespreekt dubbelportret Niers

Bekijk de hele uitgave van donderdag 17 januari 1980

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

PDF Bekijken