Bekijk het origineel

vast van plan om tot bittere einde door te g'aan

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

vast van plan om tot bittere einde door te g'aan

Vechtlust van katholieken moet aangewakkerd worden

8 minuten leestijd

LONDEN — MedelUden 1 nooit beschouwd wor1 als iets slechts. Het is i natuurl^ke eigrenschap, ; zoals b^voorbeeld menIjke hebzucht en onnozeld, die de speculatie in nd houdt. De beste mar om medeliijden uit te ten is chantage. Het ital gr^zeling^en van de tste t^d gretuigt daar-

r zijn ook andere mogelijkheden, leden in Noord-Ierland deze maand ligente mensen een vastbesloten ng om medelijden om te zetten in , moord en burgeroorlog. Op 3 noi>er begon een aantal IRA-leden .sel te weigeren. Er zijn ongeveer [g dagen nodig om een gezonde te laten sterven, dus de eerste dosou rond de kerstdagen vallen. De ) was zorgvuldig gepland, om een ;root mogelijk politiek effect te bem. Na enkele weken sloten zich «llen andere gevangenen bij de ;erstakers aan. Met de dag nam de jting toe.

Laatste sacramenten
onderdagavond echter kwam plotig het bericht dat de zeven gedetlden die het eerst waren geian vasthun hongerstaking hadden opgegeEen van hen, de SS-jarige Sean ;enna zweefde al op het randje van lood. Een roomskathoUeke priester hem donderdagavond reeds de ite sacramenten. rtsen hebben inmiddels verklaard het bijzonder moeilijk zal worden de zeven anti-Britse hongerstakers • in goede UchameUjke conditie te gen. De zeven hebben weken al' zout water gedronken en sommivan hen konden zelfs dat niet meer un maag houden, onhangers van de hongerstakers hebben meegeddeeld dat de zeven donderdag akkoord zijn gegaan weer te eten en zich medisch te laten verzorgen, nadat de Britse premier Margaret Thatcher nog eens duidelijk had gemaakt dat zij niet aan hun eisen wilde toegeven, ook al zouden zij hun actie tot de dood voortzetten.

De 86-jarige Sean McEenna is er van de zeven hongerstakers het slecht aan toe. Volgens een van zijn familieleden die hem heeft bezocht ziet hlJ er uit als

DE WERELD ROND 181

Tibet sinds 1950

Cliina onderdnilct (3)
In deze derde en la»tate afleveBg over het door China ^reanne)erde Tibet let* over de twee keer it de Dalai Lama, de greoeteliU'** *** ereldiyke beeraer wearvluohtte. at srebeurde In lOSO voor een korperiode terwiyi de tweede vincht 1869 het begin van een nu alweer 1 Jaar durende balUnaraohap In Ina betekende. Nadat China in november 1960 Tiit was binnengevallen verliep hun imars traag. Men had ook geen last want het middeleeuwse Tibeanse leger had geen schijn van aa. De Dalai Lama besloot om op t december uit de hoofdstad Lhasa vertrekken. Omstreeks Nieuwarsdag 1961 bereikte hij met zijn ivolg Tatoeng, een verzameling irpen in het westen van Tibet, dicht i de Indiase grens. De vlucht werd ondernomen met arden en muilezels. De Dalai La9. was toen nog geen vijftien jaar. 9t verhaal doet de ronde dat hij el geïnteresseerd was in de wolnkrabbers van New Tork. Hij oeg tijdens de tocht over de hoge rgtoppen van de Himalaya aan n van zijn adviseurs of ze die tonhoge gebouwen nog zouden zien. 3ze antwoordde de god-koning en dat alles mogelijk was indien ijne heiligheid" er maar voor zou Iden.

eel van China
De Dalai Lama keerde nog in 1961 mg naar Lhasa. China beloofde t men in ieder geval zijn gods3nstige macht enigszins zou handven terwijl Tibet een zekere mate van zelfbestuur zou krijgen. De Tibetanen moesten wel een document ondertekenen waarin stond dat him land een deel van China was en dat dat zo zou blijven ook. In de praktijk viel het allemaal tegen. China stuurde een groot aantal landgenoten dat er op toe moest zien dat Tibet op een haar welgevallige manier bestuurd zou worden. Anderen kwamen er voor de ontsluiting van Tibet door wegen en voor het zoeken naar de bodemrijkdommen.

Toen bleek dat de religieuze vrijheden steeds meer beknot werden en dat Chinese boeren in het oosten van Tibet grond begonnen in te pikken, groeide de onrust onder de bevolking. In 1966 brak er een opstand uit die snel werd onderdrukt. De Chinese machthebbers beloofden daarop een soepqjer politiek. Chinezen werden teruggeroepen en de godsdienstvrijheid zou niet verder worden aangetast. De Tibetanen vatten dit op als een soort capitulatie van de' Chinezen en begonnen in 1969 aan een nieuwe opstand.

Tweede vlucht

De Dalai Lama heeft tot het uiterste getracht dit te voorkomen. Toch werd hij door China de aanstichter genoemd. De leider besloot toen dat de vlucht de enige uitweg was aangezien zijn leven op het spel stond. Hij slaagde erin uit Lhasa weg te komen maar werd toch twee weken lang door de Chinese bezetters achtervolgd. De Dalai Lama bereikte echter veilig India waar Uj begin 1969 zijn nog steeds voortdurende ballingschap begon. Ravage op Falls Road in Belfast na een aanslag van het IRA-beerijdingsleger „een bleek skelet". Een arts uit Belfast verklaarde dat de zeven eerst een tijd vloeibaar voedsel vla een sonde zullen krijgen toegediend omdat zij nog niet in staat zijn om op normale wijze te eten.

John Yudkin, een Britse deskundige op voedingsgebied, zei dat het nog verschillende weken zal duren voor de hongerstakers op krachten zijn gekomen. „Veel mensen hebben echter acht weken honger doorstaan zonder nadelige gevolgen", zo zei hij.

Prima verzorgfing:

McEenna zou volgens, medici nog maar drie dagen te leven hebben gehad voor de hongerstaking donderdag werd beëindigd. Hij heeft een gevangenisstraf van 26 jaar gekregen voor liet doden van een politieagent, kidnapping, bomaanslagen en andere misdaden. Zijn zes medegevangenen hebben straffen gekregen van 14 jaar tot levenslang voor onder meer moord, gewapende overvallen en andere gewelddaden.

McKenna ligt hu in het ziekenhuis Musgrove Park „waar hij de beste medische verzorging krijgt in geheel Noord-Ierland", aldus de Britse premier voor Noordierse zaken, Humphrey Atkins. De andere zes gevangenen worden behandeld in de ziekenboeg van de Maze-gevangenis.

Atkins herhaalde nog eens het Britse standpunt dat aan personen die veroordeeld zijn voor geweldsdelicten niet de status van politieke gevangene zal worden gegeven. Wel stelde hij een onderzoek naar de omstandigheden in de Britse gevangenissen in het vooruitzicht. In een verklaring die werd voorgelezen door hun aanhangers drongen de hongerstakers op een dergelijke stap aan.

Uit regeringskringen in Londen is vernomen dat men bijzonder opgelucht is dat de hongerstaüng is beëindigd. Britse ministers, parlementsleden van Noord-Ierland, religieuze leiders en familie van de hongerstakers verklaarden dat net op tijd een einde Is gekomen aan een situatie die gemakkelijk tot escalatie had kunnen leiden.

De 39 andere gevangenen in hongerstaking hebben ook opgegeven: De Britse regering vreest dat de dood van een van hen alsnog tot een golf van geweld in Noord-Ierland en Engeland zelf zal kunnen leiden.

Oew^d wapen

Dit jaar staat Ulster tweede op de ranglijst van Europese misdaad. De IBA-terroristen hebben zich ernstig op nieuwe maatregelen bezonnen omdat de lange jaren van moord en ellende tot nu toe geen enkel resultaat hebben gehad. De meest extreme plannen werden geopperd en zo ontstond het idee om in hongerstaking te gaan om de vechtlust van de katholieken nieuw leven in te blazen. De hongerstaking is een gewijd wapen in de katholieke nationalistische Ierse mythologie. De eerste Ierse hongerstaker van deze eeuw was Terence McSweeney, heer van Cork. Hij stierf in de Brixton-gevangenls in Londen in 1920, na 74 dagen zonder voedsel. Sindsdien zijn in navolging van hem nog elf IRA-leden in Ierse en Britse gevangenissen de hongerdood gestorven. Er is echter een groot onderscheid tussen de nationale held McSweeney en de schuldige gevangenen (waaronder een aantal moordenaars) die in de Maze-gevangenis in hongerstaking waren. McSweeney stierf om het katholieke Ierland van de Britse heerschappij te bevrijden, maar de huidige hongerstakers wilden een tweederde protestantse meerderheid in een ander land dwingen hun eigen Britse eed af te zweren en onder te gaan in een katholieke republiek.

Troepen paraat

Zij eisten de statuis van politieke gevangenen. Ze vroegen het recht om hun eigen kleren te dragen en zich te organiseren onder him eigen offlcleren. Ze wilden ook geen gevangeniswerk verrichten. Kortom, ze wensten behandeld te worden als oorlogsgevangenen. Om dezelfde reden hebben zij onlangs allen deel uitgemaakt van het „dekenprotest": ze weigerden gevangeniskleren te dragen, maar wikkelden zich in dekens en smeerden hun uitwerpselen op de celmuren.

Maar de vraag om politieke status is nu slechts symbolisch. De hongerstakers zijn waanwijze oorlogsguerrilla's. Tot hen behoorden onder andere Brendan Hughes, John Nizon en Malread Farrell, beruchte officieren van het provisionele IRA-leger en het INLA, het Ierse Nationale Bevrijdingsleger. Ook het iNLA bestaat bijna geheel uit katholieken. IRA en INLA willen de Britten dwingen de Britse provincie Noord-Ierland af te staan.

In verband met de hongerstaking die. de gevoelens in Noord-Ierland en in de republiek hoog heeft opgezweept, zijn al enige tijd de 31.700 leden van de zogenaamde veiligheidstroepen in de Britse provincie gebracht. De hongeractie kan alsnog een golf van misdaad teweegbrengen. Mochten er hongerstakers sterven, dan hopen de gevangenen dat de katholieke minderheid in het noorden teruggeworpen zal worden in de armen van het IRA-leger, in een vlaag van pattriottisme en medelijden. Ontelbare nachtwaken bij kaarslicht, protestmarsen en massale bijeenkomsten zijn door de gehele Ierse republiek en Noord-Ierland al in voorbereiding.

Als er na de dood van een hongerstaker chaos ontstaat in de katholieke gemeenschappen, dan zullen protestantse paramilitaire organisaties volgens zegslieden het leiderschap daar overnemen. De „gevaarUjke katholieke elementen" zullen dan zonder meer verwijderd worden. Had de Britse regering echter concessies aan de stakers gedaan, dan zouden de protestanten zich weer verraden hebben gevoeld en zou er ook een golf van geweld zijn gevolgd.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 20 december 1980

Reformatorisch Dagblad | 18 Pagina's

vast van plan om tot bittere einde door te g'aan

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 20 december 1980

Reformatorisch Dagblad | 18 Pagina's

PDF Bekijken