Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Boston's talenten door menigeen bewonderd

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Boston's talenten door menigeen bewonderd

Heruitgave van twee bekende werkjes

8 minuten leestijd

UTRECHT — Eind verleden jaar verschenen een tweetal herdrukken van werken van de bekende Engelse prediker Thomas Boston. Van hem werd eerder eens geschreven dat hij met Appollos machtig in de Schriften was, zo ten opzichte van de letter, als bijzonder van de geest en zin van het Woord. Zijn talenten werden door menigeen bewonderd.

Veel van zijn werken werden in onze taal overgezet. Bij velen zal bekend zijn het boek van zijn hand „Des Menschen natuur in deszelfs viervoudigen staat". Over dat boek gaat het nu niet. Twee andere werkjes vragen de aandacht. Allereerst ,,Het kromme in het levenslot" en vervolgens "De gemeenschap der heiligen".

Eerst iets over Boston zelf, voor het een en ander over deze werkjes gezegd wordt.

Welgesteld

Thomas werd geboren in het jaar 1676 als jongste van zeven kinderen in de stad Dunse. Zijn ouders waren welgesteld. Hij werd candidaat of proponent in het jaar 1697 en predikant in het jaar 1699. Zijn eerste gemeente was Simprin — de allerkleinste landparochie van geheel Schotland.

In het jaar 1700 trouwde hij met Katharina Brown, een vrouw van gegoede afkomst uit Culrofs. Zij was bijzonder wijs en had veel goede hoedanigheden. Een van zijn zoons is hem in naam en in ambt opgevolgd.

In het jaar 1707 werd hij in z'n tweede en laatste gemeente Etterick beroepen, waar hij op de leeftijd van 56 jaar in 1732 overleden is. Etterick lag in het afgelegen en woeste gedeelte van het zuiden van Schotland.

In een levensbeschrijving opgenomen in een van de boeken wordt opgemerkt dat hij heel nauwkeurig en opmerkzaam was. Hij gaf er blijk van dat hij een teer en nauwgezet geweten had en hij vermeed alle schijn des kwaads.

Hij was bedreven in de godgeleerdheid en was een groot letterkundige. Hij had een goede kennis van het Hebreeuws, Grieks, Latijn, Frans en van het Hoog- en Nederduits. Hij kon de Bijbel in die talen lezen en zo met elkaar vergelijken.

Met al die kennis liep hij zelf niet te koop, zo verhaalt de geschiedschrijving, maar anderen moesten dat voor hem openbaar maken. Erkenden anderen zijn gaven, evenveel bewondering had Boston voor bekwaamheden en talenten van anderen.

Als leraar van het Evangelie had hij een diepe in,druk en een verheven gevoel in zijn geest van goddelijke zaken. Groot was zijn kennis en inzien in de verborgenheden van Christus. In het begin van zijn bediening was hij zich bewust van zijn eigen gebrek in dezen. Hij had de gave om de geheimen van het Evangelie diep te peilen.

Spontaan

Hij was spontaan en aangenaam in de omgang met anderen, maar hield tegelijkertijd en deftigheid en afstand in acht, die hij waardig vond voor zijn ambt. ,,De kudden over welke de Heilige Geest hem tot opziener had gesteld, werd met allen vlijt en zorg, door hem bewaakt, bestierd en gevoed", zo las ik ergens over hem.

Hij was een zeer geacht en gezien prediker, en dat niet alleen bij zijn vrienden. Hij was een getrouw en voorzichtig bestraffer van de zonden. Hij kon dat doen daar hij zelf als een vroom christen in alle voorzichtigheid zijn weg ging. In hem werd geen list of bedrog gevonden.

Hij was een voorbeeld voor anderen. Hij was dikwijls behulpzaam bij rechtzaken en bij uitstek bekwaam om raad te geven in duistere en ingewikkelde gevallen. Hij stelde evenveel belang in zuiverheid als in vrede van de kerk.

Ds. IJ. Doornveld te Hoevelaken vertaalde in het jaar 1922 „Het kromme in het levenslot" en schreef toen bij dit boek een voorwoord.

Ondermeer wordt in dat voorwoord opgemerkt dat de prediking van ds. Erskine (de vader van de predikanten Ralph en Ebenezer Erskine) hem tot zegen geweest is. Preken over Mattheus 3 vers 7 „Gij adderen gebroedsels! Wie heeft u aangewezen te vlieden van den toekomenden toorn" en Johannes 1 vers 29 „Zie het Lam Gods dat de zonde der wereld wegneemt" brachten door Gods genade een verandering in zijn leven.

Als uitgangspunt voor dit boekje worden drie Bijbelteksten genomen. „De Souvereiniteit en de wijsheid Gods in de bezoekingen der mensen ontvouwd" is het thema naar aanleiding van de tekst uit Prediker 7 vers 13: „Aanmerk het werk Gods, want wie kan recht maken, wat Hij krom gemaakt heeft". Het tweede gedeelte heet „kromming in het levenslot'' naar aanleiding van Spreuken 16 vers 19: „Het is beter nederig van geest te zijn met de zachtmoedigen, dan roof te delen met de hovaardieen". Het derde gedeelte gaat over de tekst uit 1 Petrus 5 vers 6:,,Vernedert u onder de krachtige hand Gods, opdat Hij u verhoge te zijner tijd".

Gebukt?

Graag wil ik overnemen wat de vertaler ds. Doornveld in zijn voorwoord schrijft: „Gevoelt ge u ongelukkig door een of andere omstandigheid in uw leven? Is de zonde u tot last geworden? Gaat ge gebukt onder de gevolgen der zonde? Kent ge huiselijk leed? Ondervindt ge tegenwerking? Hebt ge een kruis waarover ge met mensen niet kunt spreken? Neem in een rustig uurtje dit boekje ter hand, lees, herlees, bestudeer het, er is een schat in verborgen."

Het werkje „Het kromme in het levenslot" is in de Engelse taal voor het eerst in het jaar 1737 uitgekomen, dat was dus na de dood van Boston. Het beleefde ook in Engeland vele drukken, inmiddels is nu in ons land de negende druk verschenen.

Tegelijk met het bovengenoemde werkje verscheen in 1737 ook voor het eerst het tweede boekje waaraan vervolgens aandacht geschonken wordt „De gemeenschap der heiligen".

Ook van dit werkje verschenen vele herdrukken. Er kwamen in Engeland edities in het Gaelic, de taal van de Hooglanden en in het Welsh, de taal die in Wales gesproken werd. De eerste Nederlandse uitgave verscheen in 1775 te Leiden/Amsterdam/Utrecht; de tweede druk in 1873 te Lemmer bij W. A. F. Koopman, met een voorwoord van ds. P. Deetman en de derde druk rond 1935 bij W. M. den Hertog te Utrecht.

Brem

De vertaler van dit werk was Cornelis Brem die leefde van 1722 tot 1803, hij was ouderling van de Schotse kerk te Rotterdam. Hij zorgde er voor dat meerdere werken van Engelse godgeleerden in onze taal werden overgezet. Ook dit werkje valt in twee gedeelten uiteen. Allereerst „De gemeenschap der heiligen" een verhandeling over 1 Corinthe 10 vers 17: „Want één brood is het, zo zijn wij velen één lichaam dewijl wij allen ééns broods deelachtig zijn".

Het tweede gedeelte bevat enkele opmerkingen over de werking van de Heilige Geest en het onderscheid tussen wet en evangelie door James Hog, die tijdens zijn leven predikant was te Carnock in Schotland.

Naar aanleiding van de tekst uit Galaten 3 vers 2: „Dit alleen wil ik van u leren, hebt gij den Geest ontvangen uit de werken der wet, of uit de prediking des Geloofs?" worden enkele huisoefeningen weergegeven.

Aanvankelijk dacht men dat Boston de auteur van dit werkje was, maar later is toch gebleken dat het Hog geweest is, die dit schreef. Hij was wel een vriend van Boston en leefde van 1658-1734.

Gemeenschap

Moest een predikant anno 1980 klagen, dat men na aangezeten te hebben aan de avondmaalstafel in de week weer zo gemakkelijk langs elkaar heenloopt, in de tijd dat Boston z'n Gemeenschap der heiligen het licht deed zien, was het niet veel beter, ook hij moet klagen dat er zo weinig te bespeuren valt van de gemeenschap der heiligen.

Waar bleef de vrucht van het deel nemen aan één en hetzelfde brood? Dat er iets aan hapert kon toen geen verontschuldiging en mag nu geen excuus zijn!

In dit werkje roept Boston op om op elkaar acht te geven tot elkanders voordeel, dat men navolge wat beminnelijk is in anderen, maar ook in onszelven verbeteren wat verkeerd is. Waarschuw hen die dreigen te struikelen, bevestig de wankelenden, vertroost de kleinmoedigen, vermaant en bestraf elkander in de geest der zachtmoedigheid.

Boston schreef het tweehonderd jaar geleden om gelezen, bemediteerd te worden en ter harte genomen te worden nadat het Heilig Avondmaal gebruikt was. Liefde tot elkander voert de hoofdtoon, wat toen niet gemist kon worden, kan ook nu niet gemist worden, het is dan alleszins waard om gelezen te worden.

Het was een goede gedachte van de uitgever om deze beide werkjes nu weer opnieuw uit te geven. In het eerste wordt gezegd dat heel ons leven wordt bestuurd door de Heere. Het leven met alle moeiten en verdriet wordt geschetst in het licht van het Woord van God.

Het tweede boekje kan tot onderwijs dienen als de dis des Verbonds aangericht heeft gestaan in de kerk. Graag aanbevolen. De uitgever gaf de boekjes uit in een rood-bruine kunstlederen band.

N.a.v.: „Het kromme in het levenslot" en ,,De gemeenschap der heiligen" door Thomas Boston. Uitg. Den Hertog bv, Utrecht. 190 en 192 bladzijden prijs ƒ 19,75 per exemplaar.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 3 februari 1981

Reformatorisch Dagblad | 12 Pagina's

Boston's talenten door menigeen bewonderd

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 3 februari 1981

Reformatorisch Dagblad | 12 Pagina's

PDF Bekijken