Bekijk het origineel

Confrontatie met islam: Allah geen nevenweg naast Christus

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Confrontatie met islam: Allah geen nevenweg naast Christus

Visie Hanna Kohlbrugge past niet in moderne denken

5 minuten leestijd

DEN HAAG — Vorig jaar mei sprak prof. dr. D. J. (Hanna) Kohlbrugge voor de Confessionele Vereniging over de vraag „is Allah een nevenweg naast Christus?" In een boeiend betoog beantwoordde de achterkleindochter van de EIberfelder theoloog, buitengewoon hoogleraar Iraanse taal en letterkunde aan de Rijksuniversiteit te Utrecht, de gestelde vraag ronduit met ,,neen". Als ik het goed heb is het pas bij Voorhoeve, Den Haag, uitgekomen. ,,Confrontatie met de Islam" een wat bijgewerkte versie van haar lezing.

Kohlbrugges referaat leverde vorig jaar al kritiek op. Een van de critici, in de pen geklommen naar aanleiding van kranteverslagen, was drs. J. Slomp, Gereformeerd predikant voor de toerusting van de kerkleden met het oog op de ontmoeting met de moshms m Nederland. Zijn visie staat haaks op de gedachtengang van Kohlbrugge. En daarmee is een conflict getekend waar we in onze samenleving nog lang niet over uitgepraat zijn.

Dat wij bij een verblijf van de groep van 300.000 moslims in ons land — vierde in grootte na de RK-Kerk, de Ned. Herv. Kerk en de Geref. Kerken — bezig zijn in te leveren ten voordele van de islam lijkt zonneklaar. Het gaat mij daarbij overigens niet om mensen die goed of slecht behandeld worden maar om een leerstellige kwestie. De reacties op het toenemen van deze niet-christelijke godsdienst zijn eigenlijk verbluffend.

Tolerantie

De genoemde drs. Slomp verklaarde volgens een verslag in het „Friesch Dagblad" kortgeleden voor enkele Friese vrouwenorganisaties dat men er beter aan doet moslims niet te willen bekeren. Hij betoonde zich daarbij eensgeestes met de Hervormde oud-zendingspredikant dr. P. B. Dirksen die vorige zomer in de Hervormde classis Leeuwarden daarover het woord voerde.

De tolerante Dirksen riep ook op respect voor het geloof van de moslims op te brengen en géén evangelisatie onder hen te bedrijven. Zendingsarbeid heeft nauwelijks resultaat gehad, aldus Dirksen. Wij moeten moslims maar de ruimte geven om hun geloof te beleven en hoeven er zelfs niet voor terug te schrikken hen te helpen bij de bouw van een moskee. Naast het verschil in geloof is er toch sprake van een gemeenschappelijke basis, namelijk het geloof in één en dezelfde God? zo meende Dirksen.

Slomp heeft volgens het „Friesch Dagblad" gezegd dat het exclusieve denken van christenen moet worden doorbroken. Immers, Jezus had niet de bedoeling iemand uit te sluiten. Daarom dient men ervoor te waken zichzelf superieur te achten.

Secularisatie

Het is te vrezen dat moslims van ons christendom "niet zo heel erg onder de indruk komen. Dezelfde secularisatie die overigens ook voor de islam een bedreiging vormt, grijpt onder ons om zich heen. Superieure gevoelens passen ons allerminst. Maar om dan dus te zwijgen over de boodschap van Gods Woord, over de oproep tot bekering, zie, dat gaat mij te ver.

Zijn we dan vergeten dat Paulus in Gods Woord sprak over „de ergernis van het kruis?" Hét begint er op te lijken. De tolerantie breekt op allerlei wijze baan. Niet alleen in de richting van de islam, ook naar het jodendom toe. Ik hoef daarbij slechts te wijzen hoe dr. C. J. den. Heyer, pasbenoemd hoogleraar judaïstiek, door te stellen dat het Nieuwe Testament anti-semitische uitspraken zou bevatten, het jodendom tegen het christendom in bescherming neemt.

Gepast

Ik haast me terug naar Kohlbrugges boekje ,,Confrontatie met de Islam Ismaël, Israël en wij". De lange inleiding tot deze aankondiging gal ik om temeer de gepastheid van het nu verschenen boekje te benadrukken.

Ondanks alle kritiek, ik geloof dat Kohlbrugge in de roos schiet als zij de te late belangstelling voor de islam schuift op de westerse zakelijkheid en redelijkheid. Maar het is de religie die ons overspoelt. Wij plaatsten onze cultuur op de voorgrond, zonder rekening te houden met de kracht van een religie. Van die kracht wilden we niets meer afweten, omdat dat niet in ons levenspatroon paste, aldus Kohlbrugge.

Als dat zo is, als de kracht van een religie — en dat betreft ons, christenen — niet meer in ons levenspatroon past, dan is het geen wonder dat op Ismaëls uitdagende vraag „Wie is nu uw God?" zulke magere, vage antwoorden komen als bij Dirksen en bij Slomp geconstateerd.

Niet dezelfde

Het boekje van Kohlbrugge biedt voldoende bouwstenen om te onderkennen dat Allah en de God van Israël niet dezelfde zijn. Een daarmee staat het ruimte geven of zelfs helpen bouwen van een moskee in een ander licht dan bovenvermeld. Dat betekent een waarschuwing bij mogelijke samenwerking in allerlei levensverbanden.

Wie over de rechtvaardigheid Gods spreekt buitenom het Verbond, de Belofte, de Messias, die geeft hoofdzakelijk aan het Godsgelaat een duivelse mimiek, zo citeert Kohlbrugge Miskotte in haar zoeken naar antwoord op de vraag of Allah en Israels God dezelfde zijn.

Omdat Allah's schepping geen doel kent, is er ook geen midden van de tijd, zoals kruis, opstanding en hemelvaart met het daarop volgende pinksteren het midden van de tijd betekenen. Met Mohammed breekt de rij der profeten af en een doel is er niet.

Dat onderstreept temeer Kohlbrugges stelling dat „zodra wij uitgaan van de gedachte, dat het gaat om een monotheïstische godsdienst, die wij als derde ruimte moeten verschaffen naast jodendom en christendom, zichtbaar wordt, dat wij in feite reeds geïslamiseerd zijn".

Noch de rede, noch de algemene godsdienst, zonder meer aanvaardbaar voor de hele wereld kunnen ons een stap verder helpen, aldus Kohlbrugge.

Geen afgerond geheel
Kohlbrugges boek biedt geen afgerond geheel aan weerlegging van de islam. Dat is ook niet nodig. Voor zover zij antwoordt op de eerstgenoemde vraag:,„Is Allah een nevenweg naast Christus" helpt zij ons zeker verder.

N.a.v. „Confrontatie met de Islam - Ismaël, Israël en wij", door prof. dr. Hanna Kohlbrugge, uitgave J. N. Voorhoeve, Den Haag, 1980, 62 blz., prijs ƒ9,50.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 10 februari 1981

Reformatorisch Dagblad | 10 Pagina's

Confrontatie met islam: Allah geen nevenweg naast Christus

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 10 februari 1981

Reformatorisch Dagblad | 10 Pagina's

PDF Bekijken