Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Oudnoors

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Oudnoors

3 minuten leestijd

Maar wie iets leest over de geschiedenis van het Engels ontmoet nog een andere taal waaraan het Engels veel te danken heeft. Dat is het Oudnoors, de taal van de beruchte Denen en de Noormannen. Wanneer een Engelsman van tegenwoordig het gewone zinnetje zegt: Take the eggs, they are near the window-(neem de eieren, ze liggen (zijn) bij het raam), dan gebruikt hij bijna allemaal woorden die van oorsprong niet Engels zijn, maar Scandinavisch. Dat blijkt uit de volgende toelichting.

(To) Take (nemen is van Noorse oorsprong; het Oudengelse (Angelsaksische) woord was niman; leek dus sprekend op het Nederlands).

Eggs; de vorm van dit woord (met twee g's) wijst op zeer sterke Noorse invloed. They (zij) was in het Oudengels hie; de vorm they gaat terug op een bijna gelijkluidend Noors woord.

Are (zijn) is afgekeken van het Oudnoorse eru; het Oudengels had sindon (vergelijk het Duitse sind).

Window (venster, raam) komt ook al uit het Noors; de Oudengelse vorm was , fenester. (De enige „goed-Engelse" woorden in dit kleine zinnetje zijn the en near!)

Hoe komt het nu toch dat er in het Engels zoveel Noorse invloeden aan te wijzen zijn, en in het Nederlands zo heel weinig? Dit is een bijzonder belangrjke vraag voor ons. Het antwoord daarop is verhelderend ook voor ónze taalgeschiedenis. Hierboven schreef ik al over „de beruchte Denen en Noormannen". Die hebben in Nederland niet veel meer gedaan dan roven en brandstichten, en dat 200 jaar lang van 810 tot 1010, zoals we vroeger moesten leren uit jaartallenboekjes. Onze voorvaderen wensten maar één ding: dat ze gauw vertrokken en nooit meer terugkwamen! Ze hebben dus praktisch alleen maar ellende gebracht. gedaan. Daar begonnen ze een stuk land te veroveren en te bes.turen dat ze Danelaw (letterlijk de Deese wet) noemden: Verder hebben ze het hele land georganiseerd en veel beschaving gebracht. In 1016 werd de Deen Kanoet de Grote (of Knoet) koning over heel Engeland, in 1018 over Denemarken en in 1028 over Noorwegen. Hij regeerde dus over een heel groot rijk om de Noordzee.

Kenners van het Engels hebben nauwkeurige onderzoekingen ingesteld welke Het Engelse woord voor ei „egg" is uit I, het Oudnoors afkomstig. W maar kennen als rovers en plunderaars, prijken sommigen dus in de geschiedenis ^ van Engeland met ere. Trouwens ook in ' die van Frankrijk, waar de provincie ^^j 'q^ Normandië nog steeds naar hen heet. Het is dus geen wonder dat de Engelsen veel en de Nederlanders weinig herinneringen aan hen hebben in hun taal. En men moet er aan de hand van bovenstaande voorbeelden op letten dat de Engelsen naar verhouding zoveel elementaire woorden, die ieder Engels kind kent, aan het Noors ontleend hebben. Ze zijn gewoon niet meer weg te denken en daarom hebben sommige geleerden weleens gesproken over de „scandinavisering" van de Engelse taal.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 20 februari 1981

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

Oudnoors

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 20 februari 1981

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

PDF Bekijken