Bekijk het origineel

Fransen gaan nu kiezen tussen links en rechts

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Fransen gaan nu kiezen tussen links en rechts

4 minuten leestijd

sen op de Parijse beurs stegen met twee en een half procent op één dag. Wat zit daar achter?

Zoals men weet gaat de strijd nu tussen de socialist Mitterrand en Giscard, de aftredende president. Nu is Mitterrand gematigd links; roze zei radio Parijs maandag. In het politieke vaktaaltje van tegenwoordig heet dat ook wel centrumlinks. Giscard kan men betitelen als centrum-rechts; er bestaat dus niet eens zo'n groot verschil tussen hen beiden. Maar toch heeft Frankrijk aanstaande zondag over een week een keus te maken tussen rechts en links.

Zo'n keus tussen links en rechts zou niet nodig zijn geweest als Chirac in de eerste ronde op de tweede plaats was gekomen. Dan zouden volgens de Franse grondwet de aanstaande verkiezingen tussen Giscard en Chirac gegaan zijn, die men allebei als centrum-rechts moet beschouwen. De linkse Mitterrand zou dan bij voorbaat uitgeschakeld zijn geweest.

Frankrijk uniek

Dit was natuurlijk een aanlokkelijk vooruitzicht voor de Franse kapitaalbezitters, vandaar dat de beurs zo gunstig reageerde. Want in de tweede ronde moet de keuze volgens de wettelijke bepalingen gaan tussen de twee kandidaten die de meeste stemmen hebben. Wanneer Mitterrand dus op de derde plaats terrecht gekomen was, hadden de Franse kapitaalbezitters rustig kunnen slapen. Dat doen ze nu niet, de Parijse beurs gaf maandagmorgen een daling te zien van twee en een half procent. Maar zonder Mitterrand in de tweede ronde zal het niet alleen voor de Franse kapitaalbezitters maar ook voor Frankrijk en Europa in het algemeen veel beter zijn geweest. Er staat namelijk veel op het spel. Men kan Frankrijk absoluut niet vergelijken met Engeland, waar we na de tweede wereldoorlog, althans tot en met de laatst gehouden verkiezingen steeds een strijd tussen centrum-rechts en centrum-links gezien hebben; dat wil zeggen tussen de conservatieven en Labour.

Nu is de Franse Socialistische Parij in het algemeen al veel linkser dan Labour en ook dan de Duitse socialisten van Helmut Schmidt. Zowel Labour als Schmidt worden in Frankrijk niet als echte goede socialisten beschouwd, maar als sociaal-democraten, dat wil zeggen verwaterde socialisten. Door socialistische ideologen in Frankrijk wordt veel gefilosofeerd over het verschil tussen sociaal-democratie en echt socialisme. Dat laatste is dan alleen de

Waarschuwing nodig

Er is nog een andere factor. In Frankrijk is er geen sprake van dat Mitterrand met zijn socialistische partij alleen kan regeren. Daarvoor is de PS, de Franse Socialistische Partij, veel te klein. Mitterrand heeft zondag 26 procent van de stemmen behaald, dat komt nauwkeurig overeen met de omvang van zijn partij, maar 26 procent is te weinig om te regeren. Om te regeren zal Mitterrand de steun van Marchais met zijn communisten in één of andere vorm nodig hebben. Nu schijnt Mitterrand' wel niet van plan te zijn communistische ministers te benoemen maar hij zal toch wel veel concessies in linkse geest moeten doen.

Deze factor speelt zo'n grote rol dat politieke waarnemers en dat Chirac zelf maandagmorgen spraken van een keus voor een nieuw maatschappijmodel. Als Frankrijk straks voor Mitterrand en zijn mannen geregeerd zou worden, zou er waarschijnlijiiÉ een doctrinair socialistische samenleving komen, een maatschappij opgebouwd naar socialistisch model. Het zou te wensen zijn geweest dat Chirac krachtiger tegen dit gevaar had gewaarschuwd. Nu heeft hij alleen maar gezegd dat hij persoonlijk van plan was om op Giscard te stemmen. Hij had wel iets sterker mogen zijn in zijn waarschuwingen tegen bet socialisme.

Vrees en spanning

Maar volgende week zondag bij leven en welzijn komt er een nieuwe ronde voor de presidentsverkiezingen, een ronde die we met spanning en met vrees tegmoet zien. Want bij al het bovenstaande, bij de keuze voor een nieuw maatschappijmodel en hoe men dat nog meer mag noemen, komt nog de internationale politiek. Het Franse beleid op dit gebied is niet zo bijzonder pro-westers. En onder Mitterrand zou dat zeker nog stukken slechter worden

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 28 april 1981

Reformatorisch Dagblad | 10 Pagina's

Fransen gaan nu kiezen tussen links en rechts

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 28 april 1981

Reformatorisch Dagblad | 10 Pagina's

PDF Bekijken