Bekijk het origineel

Kwestie-Namibië gaat beslissende periode in

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Kwestie-Namibië gaat beslissende periode in

Eerste besprekingsronde in Windhoek afgesloten

5 minuten leestijd

WINDHOEK -- De Namibische kwestie lijkt in eerste instantie af te stomen op een beslissende fase. De Westerse contactgroep heeft, voorlopig althans, de besprekingen met de leiders van de Namibische interne partijen afgesloten. In Windhoek bleven er echter nog diverse vraagtekens die men, aldus de delegatieleider dr. Chester Crocker, voor het einde van het jaar zal verduidelijken.

De Westerse contactgroep is nu begaan met het idee dat de jongste voorstellen ook in de ogen van de zogenaamde frontlijnstaten genade zullen moeten vinden. In bredere zin is er het Afrika-blok dat tijdens de bijeenkomsten van de algemene vergadering van de Verenigde Naties keer op keer zijn gewicht in de schaal gooit en zo de algemene vergadering stuurt in de richting waar men het hebben wil. Dr. Crocker had zich eenvoudigweg niet duidehjker kunnen uitlaten in Windhoek. Hij had zich hiermee wellicht de woede op de hals gehaald van het invloedrijke Afrika-blok. De Zuidafrikaanse minister van buitenlandse zaken. Roelof Botha, is met enkele hooggeplaatste ambtenaren van zijn ministerie in Windhoek aanwezig waar hij de uitslag van de besprekingen vorige week met de Namibische politieke leiders aan een onderzoek onderwerpt.

Drie fasen

Hoe ziet men nu de toekomst voor het gebied? Ik vroeg dat aan André Dutisani, lector aan de Universiteit van Zuid-Afrika Unisa. „De eerste fase die nu plaatsvindt en waarbij men zich uitsluitend bepaald heeft tot de grondwettelijke beginselen zal volgens mij geen grote problemen opleveren. Ik voorzie dat de ontwerpbeginselen door een meerderheid van de betrokken partijen zullen worden aangenomen. Hierna echter breekt er een tweede fase aan die aanmerkelijk kritischer en gevaarlijker zal zijn. De tweede fase namelijk is een fase waarbij criteria als overgangsregelingen en de VN-Untagmacht voor het voetlicht zullen komen. Vooral de besprekingen inzake de grootte van de VN-vredesmacht en het beheer over de Swapo-kampen in het gebied, zullen een bepalende factor zijn voor het welslagen van de tweede fase. Als dit obstakel is overwonnen breekt er een derde fase aan, namelijk die van de inplementering van de aangenomen overeenkomsten. We gaan nu op weg naar verkiezingen die het lot van Zuidwest-Afrika Namibië en de toekomst van het politieke bestel zullen bepalen".

Veel vertrouwen

André Dutisani gelooft dat de politieke partijen en Zuidwest-Afrika momenteel bijzonder veel vertrouwen hebben in de inspanningen van de Westerse contactgroep Zuid-Afrika en de partijen in het gebied hebben gehamerd op het feit dat de belangen van de minderheidsgroepen na de verkiezingen er niet onder zullen lijden. Van de Westerse landen kan men geen garanties in deze verlangen. Dat zijn de risico's van het politieke proces. Wat is nu precies de rol van de Zuidafrikaanse regering? „Er bestaat in sommige kringen de kritiek dat Pretoria door het opstellen van niet aflatende eisen het voornaamste struikelblok vormt bij het komen tot een schikking. Zuid-Afrika's rol is een kritische rol", aldus Dutisani. „ZuidAfrika heeft misschien in het verleden een minder constructieve rol gespeeld die te verklaren is uit het feit dat de partijpolitiek in eigen land een bepalende factor is. Men heeft zich voortdurend geconcentreerd op een mogelijke Swapo-overwinning in het gebied, die voor Zuid-Afrika zelf geen rijkende implicatie zal hebben. De mogelijkheid bestaat dat de zwarte Zuidafrikaan zich zal radicaliseren en dat als reactie hierop de blanke Zuidafrikaan een meer reactionaire en rechtsere houding zal gaan innemen. Er bestaat dus het gevaar van polarisatie in Zuid-Afrika zelf. Als men in Zuidwest-Afrika Namibië de voorstellen die moeten leiden tot een verkiezing aanneemt en aanvaardt dan zal Zuid-Afrika zich constructief onttrekken uit de onderhandelingen. Pretoria zal in dit stadium onmogelijk meer tussen beide komen als men de uitgesproken wens lot verkiezingen tenminste niet wil frustreren.

De minister van buitenlandse zaken en premier Pieter Botha hebben er immers op gehamerd dat de Namibische kwestie uitsluitend en alleen door de Namibische bevolking beslist kan worden. De Zuidafrikaanse regering heeft echter ook in het verleden officieel verklaard dat men een verkiezingsuitslag die het resultaat is geweest van vrije en eerlijke verkiezingen zal erkennen. Ook als de Swapo aan het bewind komt. Maar nogmaals: deze verkiezingsbeslissing zal verstrekkende politieke gevolgen hebben in Zuid-Afrika zelf. Er bestaat bijvoorbeeld een zich uitbreidende extreem rechtse groepering in de vorm van de HNP, Herstigte Nationale Partij, die volkomen gekant is tegen een wat de HNP noemt overgave aan de Swapo. Ook als dit door middel van een verkiezing gebeurt. De directeur van de South Africa Foundation M. Sorour, zei dat het in het huidige stadium te vroeg is om zich over te geven aan analyse over de toekomst van het gebied. De interne partijen in Namibië zijn nu wel overtuigd van de goede bedoelingen van de Westerse contactgroep en de omstandigheden in dit opzicht zijn nog nooit zo gunstig geweest. De Zuidafrikaanse regering heeft natuurlijk belangen in Zuidwest-Afrika Namibië en zal deze niet zo gemakkelijk willen afstaan. Dan kan men stellen dat Zuidwest-Afrika gemiddeld van zijn infrastruktuur onverbrekelijk is verbonden met Zuid-Afrika. Pretoria heeft zich altijd gehouden aan het standpunt dat een vrije en eerlijke verkiezing in het gebied de steun zal genieten van de Zuidafrikaanse regering.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 3 november 1981

Reformatorisch Dagblad | 10 Pagina's

Kwestie-Namibië gaat beslissende periode in

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 3 november 1981

Reformatorisch Dagblad | 10 Pagina's

PDF Bekijken