Bekijk het origineel

Betrekkingen tussen Moskou en Scandinavië verslechterd

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Betrekkingen tussen Moskou en Scandinavië verslechterd

Onderzeeërrel bracht kernwapenvrije zone in gedrang

4 minuten leestijd

MOSKOU - De betrekkingen tussen de Sovjet-Unie en de landen aan de Oostzee zijn in het halve jaar sinds de Sovjet-Unie voorstelde het gebied tot kernwapenvrije zone te benoemen, bekoeld. Volgens diplomaten in Moskou Is dat voor een belangrijk deel te wijten aan de opschudding die In oktober werd veroorzaakt door het aan de grond lopen van een Russische onderzeeër In de wateren van het neutrale Zweden. Algemeen wordt aangenomen dat het schip atoomwapens aan boord had.

Ook de harde Russische waarschuwingen ten aanzien van de arbeidsonlusten in Polen, die op 13 december leidden tot de uitroeping van de staat van beleg, hebben de nodige schade toegebracht aan de pogingen van het Kremlin zichzelf af te schilderen als vredestichter.

De hoop van het Kremlin op een kernwapenvrije zone in het hoge noorden kreeg ook een fikse knauw toen in september in Noorwegen een conservatieve regering werd gevormd die sterke banden met de partners in de NAVO wil handhaven. Volgens het westen moet de discussie over een kemwapenvrije zone in Noord-Europa worden gevoerd in het kader van de algemene onderhandelingen over de vermindering van het aantal kernwapens in Europa.

Raketten op Kola

Volgens Scandinavische diplomaten heeft de Sovjet-Unie nog geen details bekendgemaakt over de omvang van het te vormen kernwapenvrije gebied. Zij stellen dat een dergelijke overeenkomst ook van toepassing zou moeten zijn op kernwapens die worden meegevoerd aan boord van schepen. Verder, zo zeggen zij, zou het Kremlin ermee moeten instemmen alle kernwapens die op Scandinavië gericht kunnen zijn te verwijderen van het schiereiland Kola. Volgens Westerse militaire waarnemers staat dat schiereiland, dat grenst aan Finland en Noordwegen, boordevol met SS-20-raketten die ieder willekeurig punt in Europa kunnen bereiken.

Tussen de Scandinavische landen onderling bestaat een kwetsbaar diplomatiek evenwicht, dat is gebaseerd op het NAVO-lidmaatschap van Noorwegen en Denemarken, het strakke neutralisme van Zweden en het gematigde neutralisme van Finland, dat door een verdrag en door de geografische ligging gedwongen is zich te richten naar de wensen van de grote buurman de Sovjet-Unie.

De Russische pers heeft de uitspraken van de nieuwe president van Finland Maunau Kojvisto toegejuicht, die zei dat hij dezelfde vriendschapspolitiek ten aanzien van de Sovjet-Unie zal voeren als zijn voorganger Urho Kekkonen. Minder vriendelijk hebben de Russische media zich de laatste tijd uitgelaten over Noorwegen en Zweden. Maandag stelde het officiële persbureau Tass dat Noorwegen „nieuwe stappen neemt op weg naar het laten escaleren van de militaire voorbereidingen in Noord-Europa".

Onderzeeër

Over een toespraak van de Noorse minister van defensie Anders Sjaastad, schreef Tass: „Hij is een voorstander van verdere uitbouw van het NAVO-potentieel en van uitbreiding van de Noorse deelname aan maatregelen die erop zijn gericht de infrastructuur van de NAVO in het noorden te versterken."

Op de Zweedse politiek wordt in de Sovjet-Unie kritiek geleverd sinds het bezoek dat de Amerikaanse minister van defensie Caspar Weinberger vorig jaar aan dat land bracht. Het aan de grond lopen van de onderzeeër veroorzaakte heftige Zweedse verontwaardiging, waardoor de verhoudingen verslechterden.

Volgens diplomaten waren de leiders in het Kremlin woedend over het incident en misschien zelfs in verlegenheid gebracht. Dat leidde er in december weer toe dat de Sovjet-Unie een Zweedse journalist, Steffen Teste van het dagblad Dagens Nyheter, beschuldigde van spionage. Hij werd teruggeroepen toen Russische diplomaten niet wilden garanderen dat hij niet zou worden gevolgd.

Banden met de VS

Het Russische partijblad Pravda deed vorige week de op dit moment laatste aanval op Zweden, met een artikel waarin werd gewaarschuwd dat de toenemende samenwerking tussen de Zweedse wapenindustrie en de Verenigde Staten het vertrouwen in de Zweedse neutraliteit zou kunnen „vernietigen". ,,Het bestaan van nogal uitgebreide banden tussen de Zweedse industriëlen en het Amerikaanse militair-industriële complex is nooit een geheim geweest," schreef de Pravda in een commentaar op 1 februari. „Op dit moment neemt die samenwerking echter tot nieuwe hoogte toe, dankzij de inspanningen van het Pentagon en wat oorlogszuchtige figuren in Zweden." De verslechtering van de verhoudingen heeft de Sovjet-Unie er echter niet van weerhouden het bilateraal overieg met Noorwegen en Zweden over de visserij en het zeerecht voort te zetten.

Met Finland lijken de betrekkingen oprecht vriendschappelijk te zijn, hoewel sommige Finnen binnenskamers hun afschuw uitspreken over, wat zij zien als de overheersing van hun land door een economisch achtergebleven militaire gigant. Door de toenemende economische samenwerking is Finland, na West-Duitsland, de grootste kapitalistische handelspartner van de Sovjet-Unie geworden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 13 februari 1982

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

Betrekkingen tussen Moskou en Scandinavië verslechterd

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 13 februari 1982

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

PDF Bekijken