Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Vierde gebod vraagt op zondag sabbath te vieren

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Vierde gebod vraagt op zondag sabbath te vieren

5 minuten leestijd

Het is niet vreemd dat ik onder de bezoekers van de jaarvergadering van de Nederlandse Vereniging ter bevordering van de zondagsrust en de zondagsheiliging vorige week geen zevendedags-adventisten opgemerkt heb. Zij houden immers — evenals de joden — nog altijd vast aan de sabbath als de laatste dag! Zondagsviering is hun gelijk aan het teken van het beest.

Ik ga u vandaag niet spreken van de opvatting van Socinus, de mennisten of antinomianen die de wet als leefregel verwierpen en daarmee het vierde gebod. Ik zal ook degenen niet bestrijden die dat gebod als louter ceremonieel en dus afgeschaft beschouwen. Het gaat mij vandaag om de motieven die ons op de eerste dag der week sabbath doen houden. Anders gezegd: waarom gaan wij niet op zaterdag maar op zondag naar de kerk?

Onze (al of niet gereformeerde) vaderen waren het over meer zaken oneens dan over „supra" of „infra". Zo is er een verschil in visie op het feit of de sabbath vanaf de schepping gegeven is. John Bunyan zegt bijvoorbeeld in zijn „vragen omtrent de natuur en de geldigheid van de zevende dag als sabbathdag": „de zevende dag is noch in het paradijs ingesteld, noch door de natuur aangewezen, noch de vaderen geopenbaard, maar Gods volk in de woestijn, van de berg Sinaï gegeven". Maar Wilhelmus à Brakel acht het „onbeweegelijk, dat de sabbath aan Adam voor de val en alzo aan het ganse menselijke geslacht is gegeven"..

De eerste dag

Zij zijn echter eensgezind als het gaat om de eerste dag der week. Tegelijk handhaven zij allen: het vierde gebod is niet afgeschaft. Hoewel ook hier weer nuanceringen zijn. De Dordtse synode 1618-1619 wilde onderscheiden tussen het ceremoniële en het morele in het vierde gebod. Het ceremoniële was de rust van de zevende dag en de strenge joodse onderhouding, het morele was de toeëigening van een zekere, vaste dag aan de godsdienst. A. Brakel legt weer heel sterke nadruk op het morele. Ik laat dat echter voor wat het is. Het gaat er mij om: waarom vieren wij de sabbath op zondag?

De apostelen hebben in de omgang met de joden, naar christelijke vrijheid, dus niet op joodse wijze, de sabbath geruime tijd onderhouden. Zij gingen op die dag naar de synagoge. (Hand. 13:14,44 en 16:13 en 17:2 en 18:4). Maar nadat zij tot de heidenen gegaan zijn blijken een aantal joden de noodzakelijkheid van de sabbath te drijven, de onderhouding ervan op joodse wijze zaligmakend te achten. (Galaten 2:4,5) Dan verklaren en bevestigen de apostelen hun christelijke vrijheid: ik lees niet meer dat zij in het bijzonder op de sabbath, de zevende dag, in de synagoge gaan.

Als viering van het nieuwe werk en de weldaad van Christus en de herschepping hebben de apostelen verordend de eerste dag van de week als „de dag des Heeren" (Openb. 1:10) te houden. En als Paulus in 1 Cor. 16:2 zegt: „op elke eerste dag der week legge een ieder van u iets bij zichzelve weg..." staat daar letterlijk: op de eerste vanaf de sabbath. De apostelen sporen aan tot voortdurende onderhouding „op elke eerste dag".

Waarom?

Onze vaderen zijn niet onduidelijk in de verdediging van de zondag als sabbath. „Het is niet met uitgedrukte woorden, het is met Zijn daad en voorbeeld", aldus David Knibbe in zijn „Katechisatie", dat Christus de eerste dag heeft ingesteld als de dag des Heeren. Op die dag stond Hij op maar verscheen Hij ook telkens zijn discipelen.

Bovendien is de eerste dag der week direct vanaf Christus' opstanding gehouden. Christus verschijnt Zijn discipelen acht dagen na de eerste dag der week als zij („wederom") zijn samengekomen. (Joh. 20:19 en 26). En de discipelen waren te Troas op de eerste dag der week bijeen om brood te breken. (Hand. 20:7) Er zijn diverse getuigenissen van oude kerkvaders over de eerste dag als sabbath: Ignatius, Athanasius, Eusebius, Hillarius, Augustinus en anderen.

Het vierde gebod blijft ondanks de wisseling van de dag gehandhaafd, zegt Brakel. „Men moet onderscheid maken tussen de geboden en de omstandigheden in de geboden; de omstandigheden veranderen wel, blijvende nochtans dezelfde zaken." En het gaat Calvijn vooral om de afschaffing van de „schaduwachtige ceremoniën." Wel hebben de „ouden ook deze (zon)dag die wij des Heeren dag noemen, niet gesteld in plaats van de sabbath, zonder rijp oordeel en bescheid." Want, zegt de Geneefse hervormer, de opstanding van Christus heeft een eind gemaakt aan de schaduwachtige ceremoniën.

„Nochtans is mij aan het getal van zeven zoveel niet gelegen, dat ik de kerk aan de onderhouding van dien zou verbinden." (Inst. 11,8.34)

Bezwaar

Ik hoor mijn lezer verwijzen naar wat Bijbelplaatsen. Staat er dan niet in Romeinen 14:5,6 „de een acht wel de eene dag boven de andere dag; maar de ander acht alle dagen gelijk. Een iegelijk zij in zijn eigen gemoed ten volle verzekerd..?" Schrijft Paulus niet in Galaten 4:10,11 „gij onderhoudt dagen en maanden en tijden en jaren. Ik vrees voor u dat ik niet enigszins tevergeefs aan u gearbeid heb?" Zegt hij niet in Collossenzen 2:16,17 „dat u dan niemand oordele in spijs of drank, of in het stuk des feestdags, of deze nieuwe maan, of der sabbatten, welke zijn een schaduw der toekomende dingen: maar het lichaam is van Christus." Vormt dat geen bezwaar tegen zondagsrust en zondagsheiliging?

Wanneer ik de Schrift onderzoek leer ik dat in het algemeen veel gezette hoogtijdagen werden aangeduid als „sabbath". Zo is de grote verzoendag (Lev. 16:31). Ook het zevende jaar werd een sabbath genoemd. Het gaat in de drie als bezwaar aangevoerde Bijbelplaatsen niet om het vierde gebod. Het gaat om afschaffing van de ceremoniën, die het licht van het Evangelie ongenoegzaam doorlaten.

Daarom houden wij het bij de zondag als sabbath. Niet in de joodse zin. Ook niet als een zondendag. De zondag staat overigens op gespannen voet met sombere verveling. Maar daar heb ik vorig jaar al eens over geschreven.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 19 februari 1982

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

Vierde gebod vraagt op zondag sabbath te vieren

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 19 februari 1982

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

PDF Bekijken