Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Reddingmuseum „Dorus Rijkers

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Reddingmuseum „Dorus Rijkers" laat mens en techniek zien

In Den Helder werk van veel instanties boeiend belicht

6 minuten leestijd

De zee was kalm en de zon liet zich van haar beste kant zien toen ik op 8 juli van het vorig jaar bij Paal 8 op het Waddeneiland Terschelling naar het boothuis toestapte, waarin het publiek kennis kon maken met de motor-strandreddingboot van de Koninklijke Noord- en Zuid-Hollandsche Redding-Maatschappij (KNZHRM). Alles was vredig. Dat was op. 1 mei 1981 wel anders! In een harde storm en een zware zee werd de „Nicolaas Marius" gelanceerd, toen bekend werd dat een Nederlands jacht in de branding bij Paal 19 was geraakt. Drie opvarenden werden vermist. Door een plotseling opkomende zware grondzee werd de motor-strandreddingboot omgeslagen. Vijf van de zes bemanningsleden konden zich redden. Reserve-schipper Jan Ruijg kwam om het leven. Groot was de verslagenheid op Terschelling en daarbuiten.

De naam van deze omgekomen redder kom ik tegen in het op 10 juli 1981 geopende Reddingmuseum „Dorus Rijkers" in Den Heider. Op een paneel staat: „Zij gaven hun leven. Maar meer dan 15.000 mensen werden gered", met daarnaast een lijst van omgekomen redders, beginnend in 1834 met J. Erves en L. Slootweg en eindigend in 1981 met J. Ruijg. Treffend, die tekst in de traphal van het museum: „Mensen redden is een zaak van mensen". Maar redden is ook een zaak van techniek. „Beide aspecten willen we in dit museum laten zien", zegt directeur en publicist P. A. Liefhebber (39). We zitten in de werkkamer. Een panoramisch uitzicht over Den Helder. Liefhebber pakt de verrekijker en tuurt naar het strand. „Er zit een walrus voor de kust".

„De Vreede"

Krullend blond haar, een wollen trui, een spijkerbroek: Liefhebber heeft iets weg van een zeeman. Hij blijkt een liefhebber van varen met een vlet. Zijn beroep is publicist. Binnenkort verschijnt zijn boek over strandjutters. Hij zegt:" „Dit museum is opgezet en wordt in stand gehouden door vrijwilligers. We moeten de zaak helemaal zelf bedruipen." Reeds 15.000 bezoekers heeft „Dorus Rijkers" mogen verwelkomen. En dan bedoel ik niet Dorus Rijkers, die tijdens het gesprek binnen komt lopen en om een zaag vraagt. Hij is een van de tien vrijwilligers. Ergens loopt de VVV-directeur rond. Ook hij draagt zijn steentje bij aan de uitbouw van het jonge museum. Liefhebber: „De gemeente kan niet om ons heen. Alles gebeurt op vrijwillige basis. Maar dit kan niet zo lang meer voortduren...'' De directeur voegt er aan toe dat nieuwe donateurs heel welkom zijn.

Den Helder als vestigingsplaats van het reddingmuseum hoeft om verschillende redenen geen verbazing te wekken: bekende zeeredders zijn er geboren en getogen, haven voor koopvaardij en visserij, al eeuwenlang een militair bolwerk en zeehaven voor 's lands vloot en sinds 1947 andermaal de thuishaven van onze Koninklijke Marine (denk ook aan de Vlootdagen).

Rondgang door het museum. Op een van de panelen staat een afbeelding van het fregatschip „De Vreede". Op 14 oktober 1824 strandde dit vaartuig bij Huisduinen (bij Den Helder). Zeven Huisduiners maakten met een vletje een gevaarlijke tocht naar het in nood verkerende schip om te proberen de opvarenden te redden. Op de eerste tocht werden negen schipbreukelingen gered. Op de tweede tocht nog eens drie zeelieden. Maar op de terugtocht kenterde het bootje en zes redders en drie geredden verdwenen in de woeste zee.

NZHRM opgericht

Deze ramp was de directe aanleiding voor de oprichting van de Noord- en Zuid-Hollandsche Redding-Maatschappij door de Amsterdamse notabelen mr. Adriaan de Bruine, Abraham Fock, Joan Hodshon, jhr. H. J. Ortt en Barend van Spreekens. De oprichtingsdatum is 11 november 1824. Epige dagen later werd in Rotterdam de Zuid-Hollandsche Maatschappij tot Redding van Schipbreukelingen opgericht. Na lange tijd werd dan het reddingwerk toch georganiseerd aangepakt. Op het eerste paneel in het museum staat: „In den beginne was er niets, althans deed men niets, omdat iedere vreemdeling, als schipbreukeling aanspoelend op de kust, als een natuurlijke vijsnd werd beschouwd" en: „Omdat het stranden zelf als een teken van Gods bestraffende hand werd gezien, zodat men Zijn wil niet durfde dwarsbomen". Maar de inzichten veranderden met de tijd. Bij het 125-jarig bestaan van de Redding-Maatschappij kreeg men het predicaat „Koninklijk" toegekend. In plaats van de roeireddingboten van weleer werken de vrijwilligers nu met moderne zelfrichtende motorreddingboten, motorreddingvletten en motor-strandreddingboten. Men opereert van de kust van Rottumeroog tot Loosduinen, alsook die van het IJsselmeer. Sedert de oprichting zijn ruim 15.000 mensen met haar middelen gered. Het gehele werk wordt in stand gehouden door vrijwillige bijdragen! In het museum tref je bij de kassa een offerbootje aan. Geld kan men altijd gebruiken.

(Voor meer informatie over de stichting en over het donateurschap: Kantoor KNZHRM, Spinozastraat 1, 1018 HB Amsterdam; tel. 020- 238397; giro 26363). Behalve aandacht voor de KNZHRM, kun je in het museum ook wijzer worden van het werk van de Koninklijke Nederlandse Bond tot het Redden van Drenkelingen (o.a. reddingsbrigades), Scheveningen Radio, de Rijkspolitie te Water, de Opsporings- en Reddingsdienst van de Koninklijke Marine en binnenkort waarschijnlijk óók van de Zuid-Hollandsche Maatschappij tot Redding van Schipbreukelingen.

Dorus Rijkers

In twee grote ruimten geeft het museum een boeiend en leerzaam overzicht van het menslievende en gevaarlijke werk van de blauwe zeeridders en van de zich nog steeds verder ontwikkelende techniek. Grote panelen met teksten en illustraties, een lijnwerp- en wippertoestel, modellen van reddingboten, een reddingbrigadeboot, een „floitteur" (reddingvaartuig uit de jaren twintig), schilderijen, reddingpakken, medailles, albums met foto's, dia-vertoningen, een bibliotheek, een archief, een ruime filmzaal, archief van de gemeente Den Helder: het Reddingmuseum „Dorus Rijkers" heeft erg veel te bieden. En niet te vergeten de scheepsbrug. Op de nagebouwde brug van een reddingboot kun je bij windkracht 5 ondergaan wat het betekent lid van de bemanning van een reddingboot te zijn. Dank zij moderne filmtechnieken is het een levensechte ervaring.

Ergens hangt een grote foto van Dorus Rijkers. Bij de ingang staat ook een gipsbeeld van deze man. Wie was hij, naar wie ons nationaal Reddingmuseum werd genoemd? Een echte blauwe zeeridder! De „Lijst van de reddingen verricht door Theodorus Rijkers in het tijdvak 1872-1911" die deze geboren en getogen Helderse redder (1847-1928) op 6 maart 1911 van de NZHRM ontving, is indrukwekkend. Dorus Rijkers onderscheidde zich door doorzettingsvermogen en moed. Ruim 500 geredden staan op naam van deze schipper van een roeireddingboot. Dorus Rijkers: een nationale bekendheid. Hij was de eerste schipper die een gouden medaille van de Redding-Maatschappij kreeg opgespeld. Dat was naar aanleiding van een moeilijke en langdurige reddingactie in 1887. In het boekje „Gouden Reddingen" staat deze reddingactie beschreven, evenals vele andere operaties. In het boek „Van Zeerampen en Redders" van Age Scheffer staan boeiende verhalen van spectaculaire schipbreuken tussen Egmond en Eems.

De genoemde publikaties, maar ook andere en allerlei souvenirs zijn in het Reddingmuseum „Dorus Rijkers" te koop. De openingstijden van het museum aan de Keizerstraat 1a te Den Helder zijn van maandag tot en met zaterdag van 10 tot 17 uur.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 2 april 1982

Reformatorisch Dagblad | 28 Pagina's

Reddingmuseum „Dorus Rijkers

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 2 april 1982

Reformatorisch Dagblad | 28 Pagina's

PDF Bekijken