Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

NAVO blijft vechten voor behoud leeuwedeel Nederlandse kerntaken

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

NAVO blijft vechten voor behoud leeuwedeel Nederlandse kerntaken

6 minuten leestijd

BRUSSEL — Aan de vooravond van de grote anti-kernwapenbetoging in Den Haag zal de regering niet kunnen zeggen dat de opstelling van de eerste van de 572 nieuwe Amerikaanse raketten in West-Duisland, Engeland en Italië zal leiden tot halvering van het aantal Nederlandse kerntaken of van het totaal van de kernwapens in West-Europa.

Twee dagen voordat, op 29 oktober, in Den Haag wordt gedemonstreerd, zullen ministers van Defensie van NAVO-landen, waaronder Nederland, in Ottawa de zogenaamde Shift study goedkeuren, waarvan vooral Nederland hoopte dat zij zou leiden tot vermindering van het aantal kerntaken van de Nederlandse strijdkrachten. Maar deze studie, zo is van gezaghebbende zijde in Brussel meegedeeld, zal slechts in het algemeen aangeven welke kerntaken de NAVO-strijdkrachten op dit moment moeten blijven vervullen, in het licht van de opstelling van de 572 nieuwe kernwapens voor middellange afstand en eveneens in het licht van wat nodig is om de NAVO, gezien de defensie-inspanning van het Warschaupact, een afschrikwekkend vermogen te doen behouden. Niet aangegeven wordt, welke landen welke kerntaken zouden kunnen afstoten.

Dubbelbesluit
Toen de NAVO in december 1979 het zogenaamde dubbelbesluit nam — over de plaatsing van 572 nieuwe atoomraketten en onderhandelingen met de Sovjet-Unie — besliste zij tevens dat duizend (verouderde) kernwapens zouden worden teruggetrokken, en dat deze wat werd genoemd „modernisering" niet zou leiden tot een vergroting van het totaal kernwapens in Europa.
Nu de plaatsing van de eerste zestien Kruisraketten in Engeland, eveneens zestien in Italië en de eerste negen Pershing-2-raketten in West-Duitsland tegen het einde van dit jaar onafwendbaar lijkt, moet de NAVO beslissen welke 572 verouderde kernwapens zullen worden teruggetrokken naarmate, de komende vijf jaar, de plaatsing van de nieuwe wapens voortschrijdt.
Nederland heeft, meer dan enig ander NAVO-land, aangedrongen op bestudering van de mogelijkheid in de gemeenschappelijke verdediging het accent te verleggen van korte dracht- naar middellange afstandswapens. Politici van verschillende partijen hoopten, dat de opstelling van Kruisraketten op Nederlands grondgebied op minder verzet zou stuiten als zou kunnen worden aangevoerd dat dit zou leiden tot vermindering van de Nederlandse kerntaken, of tot een aanzienlijke vermindering van het aantal kernwapens in West-Europa.
De ministers zelf zullen in Ottawa moeten proberen overeenstemming te bereiken over het aantal — 572 of meer — verouderde kernwapens dat moet worden teruggetrokken. Sommige regeringen zullen ongetwijfeld terugtrekking van 1000 à 2000 wapens bepleiten. Zij zouden dan tegen hun publieke opinie kunnen aanvoeren dat de „modernisering" heeft geleid tot bijna een halvering van de huidige aantal van ruim 6000 kernwapens, de duizend die sinds december 1979 zijn teruggetrokken inbegrepen.

Mogelijk stijging
In theorie is het mogelijk dat de modernisering leidt tot een stijging van het aantal kernwapens in Nederland. Dit zou gebeuren wanneer in juni zou worden besloten tot het opstellen van 48 Kruisraketten bij Woensdrecht en de minimaal 572 verouderde wapens uit andere landen dan Nederland zouden worden teruggetrokken. Het Nederlandse aandeel in een totaal van de tactische kernwapens van de NAVO is thans één procent.
In Ottawa zal waarschijnlijk nog eens formeel worden bevestigd dat Nederland twee kerntaken mag afstoten. Al onder minister Van Mierlo is het principebesluit genomen dat de atomaire Nike-Hercules-luchtafweerraket zou worden vervangen door de conventionele patriot — die zal worden besteld als voldoende compensatie-orders binnen zijn voor de ruim twee miljard die het nieuwe wapen zal kosten. De studiegroep die de Shift study heeft voltooid kwam al drie jaar geleden tot de conclusie dat een atomaire landmijn kan worden afgeschaft als de conventionele vervanging in produktie is genomen.
Maar naar de opvatting van de NAVO moet de nucleaire taak van de R 16 gevechtsbommenwerper worden gehandhaafd en moeten de Orions van de marine met nucleaire dieptebommen bewapend blijven. Van NAVO-zijde in Brussel geeft men toe dat de beste vervanging van de sterk verouderde atoomgranaten van het 8 inch-155 mm geschut neutronengranaten zijn, waarvan de invoering op grote politieke bezwaren zou kunnen stuiten.

Nuttige rol
De korte en kortere dracht atoomwapens — met een bereik respectievelijk van 16 tot 30 en van 30 tot 150 kilometer — vervullen een nuttige rol in de zin dat zij het Warschaupact afschrikken van conventionele operaties, en het gevaar dat men zelf in een vroeg stadium naar zwaardere atoomwapens moet grijpen verkleinen, aldus deze NAVO-kringen. Juist ter wille van de afschrikking moeten deze tactische kernwapens overal op het slagveld, bij elk legerkorps, voorhanden zijn.
Hoewel de studie een algemeen karakter draagt zal slechts een verkorte versie met de grote lijnen worden gepubliceerd. In laatste instantie staat het elk land vrij om, na overleg met het NAVO-opperbevel, van de aanbevelingen af te wijken of, met het oog op de binnenlandse politieke verhoudingen, bepaalde zaken meer nadruk te geven van andere.
In hoeverre vermindering van het aantal huidige kerntaken een verplichting schept om Kruisraketten op Nederlands grondgebied te aanvaarden is een politieke strijdvraag. Volgens de Amerikaanse onderminister van defensie Richard Perle schept vermindering van kernwapentaken een „morele binding" aan de plaatsing van Kruisraketten. In Nederland ziet de VVD een verband tussen beide zaken, het CDA echter niet.
NAVO-kringen in Brussel legden er ook de nadruk op, dat het publiek niet zou kunnen waarnemen de eerste plaatsingen een feit zijn. Het zal op zijn hoogst kunnen constateren dat, in de loop van november, op de bases in Engeland en Italië de mobiele lanceerinstallaties voor vier Kruisraketten elk, en twee, eveneens mobiele, controlevoertuigen voor elke „flight" van zestien Kruisraketten aankopen. Deze voertuigen zullen, evenals de raketten zelf, waarschijnlijk per vliegtuig worden aangevoerd, afhankelijk van de regelingen die Londen en Rome met Washington hebben getroffen.
De opstelling van de eerste Pershing-II-raketten in West-Duitsland heeft minder voeten in de aarde, omdat daar al een lanceerbasis voor de Pershing-I-raketten is. Over de plaatsing van verdere „flights" Kruisraketten in Engeland en Italië, volgens het overeengekomen schema tegen april of mei volgend jaar, zullen geen mededelingen worden gedaan.
Deze NAVO-kringen herhaalden dat de militaire planners van het Noordatlantisch bondgenootschap geen rekening hebben gehouden met de mogelijkheid dat Nederland (en België) zou(den) besluiten de aan hen volgens het oorspronkelijke besluit elk 48 toegewezen Kruisraketten niet te plaatsen. Als er, in geval beide landen tot niet-opstellen zouden besluiten, geen plannen zouden worden gemaakt om deze raketten elders in Europa op te stellen, zou dit het de Russische plannenmakers, die immers met minder lanceerplaatsen rekening behoeven te houden „iets gemakkelijker" maken. Het politieke effect van zo'n besluit zou echter groter zijn dan een militaire: men kan zich afvragen of het afschrikwekkend vermogen van de NAVO niet aanzienlijk zou worden aangetast, aldus deze NAVO-kringen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 15 oktober 1983

Reformatorisch Dagblad | 18 Pagina's

NAVO blijft vechten voor behoud leeuwedeel Nederlandse kerntaken

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 15 oktober 1983

Reformatorisch Dagblad | 18 Pagina's

PDF Bekijken