Bekijk het origineel

Het oog, een miniataurcamera (II)

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Het oog, een miniataurcamera (II)

6 minuten leestijd

Zoals beloofd volgt hier een tweede verhaal over het oog. Het is verbazend hoeveel er nog aan zit, of beter gezegd: in zit. Zo'n klein rond bolletje kan nog heel wat last bezorgen, al zijn de meeste kwalen goed te bestrijden

Laten we het eerst eens over de brildragers onder ons hebben. Een zeer groot gedeelte van de bevolking draagt een bril, of wat tegenwoordig „in" is: contactlenzen. Ze hebben beide hetzelfde doel, de gezichtsscherpte te verbeteren.

Korte en lange ogen
Zoals we reeds in het vorige stuk uitlegden is het oog net een fotocamera met een lens erin. Het beeld, dus waar we naar kijken, wordt precies achter in het oog op het netvlies afgebeeld. Bij een normaal oog valt het brandpunt, zoals dat heet, precies op het netvlies. Uit de tekening kunt u zien hoe dat in zijn werk gaat. Nu kunnen we met het oog in de verte en dichtbij zien. De invallende lichtstralen lopen dan ook anders, zodat de lens moet veranderen om het beeld weer precies op het netvlies te krijgen. Dit instellen voor dichtbij zien noemen we accommoderen. Hoe boller de lens is hoe dichterbij we kunnen zien. Die lensbolling gaat echter met het klimmen der jaren achteruit. Een baby kan heel dichtbij nog scherp zien, een bejaarde moet de krant ver van zich vandaan houden om nog iets te kunnen lezen.

We gaan nu echter uit van de situatie dat men in de verte kijkt. De lichtbundels lopen dan evenwijdig. U moet dit maar aannemen want de verklaring ervan is te moeilijk voor een artikel als dit. De evenwijdige lichtstralen worden netjes gebundeld en afgebeeld op het netvlies. Bij iemand die een relatief te „lang" oog heeft valt dit beeldje voor het netvlies. Hij ziet dus niet scherp in de verte, ofwel hij is bijziend. Wat doen we daar nu aan? Een bril natuurlijk! Hiervoor wordt een negatieve lens gebruikt, dat wil zeggen: een lens die de lichtstralen wat uit elkaar buigt. Met deze correctie valt het scherpe beeldje weer precies op het netvlies.

Anders ligt het met een relatief te „kort" oog. Het beeldje valt nu achter het netvlies, dus in feite achter het oog. Wij noemen zo iemand verziend. Nu denkt u misschien, dat klopt niet want het beeldje zit niet goed. U heeft helemaal gelijk, maar het feit doet zich voor, dat de lens in het oog een beetje meehelpt. Hij wordt iets , boller en het beeldje staat weer goed. Nu is dat constant accommoderen erg vermoeiend voor het oog. Verziende mensen krijgen klachten met lezen en ingespannen kijken. Er ontstaat hoofdpijn en een gespannen gevoel achter de ogen. Een ander nadeel is dat bij dichtbij kijken, dus met een geaccommodeerde lens, de lens niet boller kan worden. De mogelijkheid tot accommoderen is dan „op". Dichtbij zien lukt dus niet meer. Al deze problemen zijn te verhelpen met een positieve lens voor het oog die de lichtstralen als het ware wat naar binnen buigt, (zie tekening).

Ouderdomsbrillen
Oude mensen hebben vaak een leesbril nodig. Dit is een positieve bril die de ooglens wat helpt. We zeiden reeds dat de ooglens zijn accommodatievermogen verliest in de loop der jaren. Op 50-jarige leeftijd is dit vermogen nog maar de helft van dat van een pasgeborene. Meestal gaan bij oude mensen ook andere problemen een rol meespelen. Het netvlies wordt minder gevoelig, er is meer licht nodig om hetzelfde beeld te geven. Ook wat de ogen betreft komt de ouderdom met gebreken.

Staar
Hoewel veel mensen spreken over staar lijkt het wel of de werkelijke betekenis niet helemaal wordt begrepen. Staar is een oogaandoening waardoor iemand slecht ziet, en je kunt eraan geopereerd worden. Dit is inderdaad waar, maar er zit meer aan vast. De afwijking zit in de lens, een klein helder rond schijfje voor in het oog, achter de iris. De lens is waterhelder, en hoort dat ook te blijven. Helaas komt het op oudere leftijd voor dat bepaalde stoffen neerslaan in de lens en lenskapsel. Er ontstaan troebelingen, waardoor het beeld wazig wordt. „Er zweeft een waas voor mijn ogen" is een vaak gehoorde klacht van oude mensen. Vooral in een heldere omgeving wordt dit vervelend. Men ziet wel personen maar de gezichten vervagen. Soms is de lenstroebeling met het blote oog te zien, de pupilopening wordt dan groenig in plaats van zwart. Minder ernstige gevallen zijn alleen met een bepaalde lamp waar te nemen, die een oogarts heeft.

Het ontstaan van troebelingen in de lens is een langzaam verlopend proces dat vele jaren duurt. Soms is er een stilstand en blijft het gezichtsvermogen constant. Als een staar „rijp" is kan er een operatie uitgevoerd worden. Hierbij wordt de lens verwijderd en in sommige gevallen kan er een kunstlensje voor in de plaats worden gezet. Hoewel het allemaal eenvoudig lijkt is het in de praktijk een klein wonder. De oogarts opereert met kleine instrumentjes aan het oog, hij zet er een plastic lensje in en de patiënt kan weer volledig zien! Mensen ervaren dit alsof de wereld om hen heen weer opengaat. Ze zien weer scherp alsof ze jong waren! Als er geen lensje geïmplanteerd kan worden kan men volstaan met een sterke bril of een contactlens op het oog. Meestal geeft dit dezelfde resultaten als een geïmplanteerde lens.

Contactlenzen
De laatste tien jaren is de contactlens in opmars. Mensen met sterke brillen vinden dat op den duur vervelend, de bril wordt zwaar en het gezicht achter de bril wordt vervormd gezien door de omstanders. Contactlenzen zijn dan een uitkomst, ze zijn bijna onzichtbaar en voldoen even goed als brilleglazen. Het zijn kleine plastic schijfjes, of kunststof schijfjes die op het hoornvlies worden „geplakt". Ze worden als het ware aangezogen door het dunne traanlaagje dat zich tussen het oog en de lens bevindt. Omdat het hoornvlies iets boller loopt dan de rest van het oog „zwemmen" ze niet weg, behalve als men natuurlijk in de ogen wrijft. Het is zaak dat men zuinig is op zijn lenzen, want verlies is natuurlijk erg gemakkelijk. Hoewel, iemand die een leesbril heeft en wat slordig is loopt ook de hele dag naar zijn bril te zoeken. Er bestaan harde en zachte lenzen met ieder zijn voor- en nadelen. We zullen hier niet verder op ingaan. Het oog heeft nog veel meer interessante dingen in zich, maar hèt zou te ver voeren dit allemaal te behandelen. Tot slot een raad: loop niet te lang met iets aan de ogen. Een rood pijnlijk oog kan heel onschuldig zijn. maar ook een aandoening die moeilijk te herstellen schade aanricht. Ook een snelle achteruitgang van het gezichtsvermogen is een alarmsignaal. Ga er mee naar een arts, het kan veel ellende voorkomen!

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 23 december 1983

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

Het oog, een miniataurcamera (II)

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 23 december 1983

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

PDF Bekijken