Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Het mom van liefdadigheid

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Het mom van liefdadigheid

4 minuten leestijd

Bij veel mensen wordt de deur bij wijze van spreken plat gelopen door allerlei liefdadigheidsorganisaties die een beroep doen op de bekende Nederlandse vrijgevigheid. Veelal gaat het om legale organisaties, maar er zit ook wel kaf tussen het koren. Het komt steeds vaker voor dat lieden onder het mom van liefdadigheid proberen een wel zeer redelijk belegde boterham bij elkaar te scharrelen. Door gebruik te maken van vernuftige juridische constructies zijn ze vaak nog niet eens aan te pakken ook.

Om enige orde te scheppen, en er dus voor te zorgen dat niet in een week alle lief dadigheidsorganisaties tegelijk op de stoep staan is er door het Centraal Archief voor het Inzamelings wezen in Amsterdam een Nationaal Collectenplan opgesteld. Elke betrouwbare organisatie (denk aan de Hartstichting, het Wilhelminafonds) krijgt een bepaalde week toegewezen waarin de collecteactiviteiten mogen worden ontplooid. Men kan dan naar de gemeente stappen om een collecte vergunning aan t&vragen. Meestal, als hèt Centraal Archief er achter staat, wordt dan de vergunning wel verleend.

In elke gemeente is het zo dat, voordat er geld mag worden ingezameld, deze vergunning verplicht is. De minder betrouwbare organisaties vallen dus direct door de mand, lijkt een voor de hand liggende conclusie. Toch hoeft dat niet zo te zijn want zowel de Hoge Raad als de afdeling rechtspraak van de Raad van State' heeft een bres in dat vergunningenstelsel geslagen.

Grondwet

Op grond van de Grondwet mag elke Nederlander vrij zijn mening uiten. Een onderdeel daarvan is het vrij mogen aanbieden van gedrukte en geschreven stukken. De overheid mag daar in het algemeen geen beperkingen aan stellen. Zo is het in ieder geval verboden dat de overheid voor het aanbieden van gedrukte stukken (dat is een middel om een mening te uiten) . vooraf een vergunning eist. Dit is op zich heel begrijpelijk want als de overheid wel vooral zou mogen bekijken of bepaalde gedrukte stukken al dan niet mogen worden verspreid, dan zou er van de vrijheid van meningsuiting weinig terecht komen. „Goede" voorbeelden daarvan zijn landen waar de overheidscensuur een middel is om een totalitaire regime in stand te houden en de bevolking op een bepaalde wijze op te voeden. Dat de Westerse vrijheid van meningsuiting aan de andere kant ook kwalijke kanten heeft wordt duidelijk als men bedenkt dat dat ook betekent dat yrijwel alles is toegestaan. U kunt denken aan pornografisch getinte lectuur (ook wel moderne literatuur genoemd) die door deze vrijheid van meningsuiting niet kan worden verboden. Maar op zich is het een goede zaak dat de Grondwet dit recht kent.

Onze hoogste rechterlijke colleges hebben uitgesproken dat als een gemeente een bepaling in de politieverordening heeft waarbij het wordt verboden „bij gelegenheid van een collecte gedrukte stukken aan te bieden" deze bepaling nietig is. „Een verbod tot het houden van een inzameling zonder vergunning zal niet mogen gelden voor het geval waarbij gedrukte stukken worden aangeboden ".

Kans

Slimme zakenlieden roken hun kans en vrij snel werden er een aantal ideële stichtingen uit de grond gestampt die met allerlei drukwerkjes langs de deur gingen. Het verst daarbij gaat een tweetal Amsterdamse stichtingen (toevallig schijnt men het zelfde bestuur te hebben) die met ansichtkaarten venten. Candle Light Cards B.V. en Moby Dick Cards B.V. beroepen zich daarbij op de hun grondwettelijk toekomende vrijheid van meningsuiting en presenteren zich aan de deur als een ideële instelling. Slim gevonden en in de praktijk blijkt het te werken.

Het Centraal Archief raadt de gemeentebesturen aan hiertegen op te treden; alleen het probleem voor deze gemeentebesturen is een mogelijkheid daarvoor te vinden. Hoe moet je aantonen dat iemands ideële doelstellingen beperkt zijn tot het streven de eigen portemonnee wat te spekken? Welk gemeentebestuur ontzegt iemand het recht via ansichtkaarten een mening te verspreiden?

Nu zal er niemand failliet gaan als hij een keer een pakje kaarten koopt, maar als er te vaak van dit soort berichten circuleren, dan worden de echte liefdadigheidsinstellingen daar de dupe van. Het gemiddelde publiek is toch al vrij snel onder de indruk van het „strijkstokargument" en hoort men dan dit,dan is men helemaal wat huiverig voor de vele vrijwilligers die zich elk jaar weer inzetten om via collectes bepaalde goede zaken mogelijk temaken.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van Wednesday 22 February 1984

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

Het mom van liefdadigheid

Bekijk de hele uitgave van Wednesday 22 February 1984

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

PDF Bekijken