Bekijk het origineel

NAVO-defensieministers bespreken SS-20-bases

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

NAVO-defensieministers bespreken SS-20-bases

De Ruiter zal Nederlands besluit kruisraketten toelichten

5 minuten leestijd

BRUSSEL — De voortgaande bouw van SS-20-raketbases in de Sowjet-Unie, en de verwachting dat deze bases binnen niet al te lange tijd operationeel worden, zal worden besproken in de Nuclear Planning Group van de NAVO. De NPG komt op 11 en 12 oktober in Stresa in Italië bijeen.

De ontmoeting in Stresa is de eerste bijeenkomst van NAVO-ministers van defensie sinds het kabinet-Lubbers 1 juni besloot dat Nederland 48 kruisraketten zal plaatsen als op 1 november 1985 blijkt dat de Sowjet-Unie meer SS-20-raketten heeft geplaatst dan de 378 (met 1.134 kernkoppen) die er op 1 juni waren. Minister De Ruiter zal op deze bijeenkomst het kabinetsbesluit waarschijnlijk toelichten. In de NPG wordt de kemwapenstrategie van het bondgenootschap besproken.

Volgens NAVO-deskundigen worden thans vijf tot tien SS-20-raketbases gebouwd — het juiste aantal wordt geheim gehouden — maar zijn er althans op dit moment geen aanwijzingen dat sinds 1 juni nieuwe raketten zijn geplaatst of dat nieuwe bases in gebruik zijn genomen.

Het bondgenootschap en de Nederlandse regering zijn voor gegevens over de Sowjetkemmacht praktisch geheel afhankelijk van de Amerikaanse spionage-satellieten. Afgewacht moet worden, wat de Amerikaanse minister van Defensie Caspar Weinberger in Stresa zal meedelen over de omvang en de aard van de Sowjet-dreiging.

Minister De Ruiter zal vermoedelijk het Nederlandse kabinetsbesluit vooral plaatsen in het licht van het streven naar wapenbeheersing. In de Tweede Kamer heeft met name het CDA er voor gepleit om het wapenbeheersings-„signaar' dat van het besluit moet uitgaan, aan „vriend" (de NAVO-bondgenoten, in het bijzonder de VS) en „vijand" (de Sowjet-Unie, vooral in de persoon van mmister Gromiko) duidelijk te maken.

Maar de ministers van de VS en West-Duitsland, Weinberger en Wörner, die er voortdurend krachtig bij Nederland op hebben aangedrongen kruisraketten te plaatsen, zullen meer geneigd zijn het Nederlandse besluit te zien tegen de achtergrond van de voortgaande Russische wapenopbouw.

Geen concessies

In de NAVO leven geen ideeën op grond waarvan men zou kunnen concluderen dat de kans op hervatting van de Amerikaans-Russische onderhandelingen over kernwapens voor middellange afstand (INF) en strategische kernwapens (START) groter is geworden. De Sowjet-Unie heeft deze onderhandelingen op 23 november afgebroken nadat eind vorig jaar in West-Duitsland, Engeland en Italië is begonnen met de plaatsing van kruisen Pershing Il-raketten. „De bal is nu in het Russische kamp", zo menen deskundigen: het afbreken van onderhandelingen mag niet worden gehonoreerd met concessies.

In Den Haag gelooft men echter dat onder invloed van de Amerikaanse presidentsverkiezingen en de ontmoeting Reagan-Gromiko het Oost-Westklimaat iets minder hard is geworden. Eventuele initiatieven moeten van de onderhandelaars zelf — de Verenigde Staten en de Sowjet-Unie — komen, maar de bondgenoten kunnen „suggesties" doen.

In West-Duitsland lijken deskundigen enige hoop op hervatting van de wapenbeheersingsonderhandelingen te putten uit het feit dat de SowjetUnie sinds september in Oost-Duitsland en Tsjechoslowakije ongeveer honderd SS-22-raketten heeft opgesteld. Als de tijd daar is wil de SowjetUnie de onderhandelingen kunnen hervatten vanuit een machtspositie, zo menen zij.

Vanuit Tsjechoslowakije bestrijkt de SS-22, met een reikwijdte van 950 kilometer, de gehele Bondsrepubliek, de Benelux, Denemarken, OostFrankrijk, Noord-Italië, Zuid-Noorwegen en Zuidwest-Engeiand. De kracht van de lading is twintig maal die van de bom die de Amerikanen op Hiroshima wierpen, maar het grootste gevaar van de SS-22 schuilt in zijn nauwkeurigheid; het vermogen om een doel tot op enkele tientallen meters te treffen is vele malen groter dan dat van de SS-12 die hij vervangt, en die dezelfde draagwijdte heeft.

Overwicht

Het honderdtal SS-22-raketten waarmee drie Russische brigades zijn uitgerust komt ruwweg overeen met de 108 Amerikaanse Pershing Il-raketten die tot 1988 in de Bondsrepubliek zullen worden geplaatst. De Westduitse deskundigen menen dan ook dat de Sowjet-Unie bereid zou zijn in Geneve de Pershing Il-raketten weg te strepen tegen de SS-22's, waardoor zij met haar 378 SS-20-raketten een enorm overwicht zou behouden.

Zij beschouwen de plaatsing van de SS-22's als onderdeel van een groter plan dat tevens voorziet in de plaatsing van de eerste Russische kruisraketten, de SS-CX-4, tegen eind volgend jaar. Ervan uitgaande dat de ontwikkeling van een nieuw wapensysteem gemiddeld tien jaar vergt, zou de Sowjet-Unie dus al vier jaar vóór het NAVO-dubbelbesluit hebben besloten kruisraketten te gaan plaatsen.

Pandora

De meer gematigde vleugel van de partij, onder leiding van de voormalige premier James Callaghan, pleitte tevergeefs tegen de resolutie, die volgens Callaghan neerkwam op een breuk met de Noord Atlantische Verdragsorganisatie (NAVO).

„Wat hier wordt voorgesteld, hoezeer plausibel het ook is, kan tot een destabilisering van de huidige situatie leiden...omdat er de doos van Pandora wordt opengemaakt," zo zei Callaghan.

Een meerderheid van vakbondsvoorzitters en partij-activisten, die de politieke congressen van de Labourpartij beheersen, steunde de resolutie.

De radicale vleugel van de partij probeerde het congres tegen de wens van Kinnock zover te krijgen om voor sluiting van alle Amerikaanse bases in het land te stemmen. Kinnock had de steun nodig van de leiders van de grootste Britse vakbond, de vervoersbond, om deze resolutie te torpederen.

In juni 1983 leed de Labourpartij haar zwaarste verkiezingsnederlaag in jaren met een programma, dat zich uitsprak tegen de Britse Polaris-kernraketteh en tegen de komst van de Amerikaanse kruisraketten.

Volgens Kinnock kan de positie van de partij voor eenzijdige ontwapening nu leiden tot stemmenwinst, omdat de resolutie benadrukt dat Groot-Brit

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van donderdag 4 oktober 1984

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

NAVO-defensieministers bespreken SS-20-bases

Bekijk de hele uitgave van donderdag 4 oktober 1984

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

PDF Bekijken