Bekijk het origineel

Theologische Faculteit in Aixen-Provence bestaat tien jaar

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Theologische Faculteit in Aixen-Provence bestaat tien jaar

VANUIT NEDERLAND NAAST EEN WARM HART OOK ZORG

8 minuten leestijd

„Op geestelijk gebied mochten wij in het verleden uit Frankrijk veel ontvangen. Voor ons ligt er een ereschuld om terug te geven van het ontvangene. Daarom dragen wij de Vrije Gereformeerde Theologische Faculteit in Frankrijk in Aix-en-Provence een warm hart toe. Daarnaast heb ik ook mijn zorgen over die faculteit, die in een traditie staat waarin men geen Nadere Reformatie kende, een traditie waarin het bevindelijke element slechts hier en daar aan de oppervlakte komt". Aldus, desgevraagd, ds. P. Kolijn, hervormd predikant te Krimpen aan de IJssel, tevens voorzitter van het comité „Vrienden van Aix". Afgelopen zaterdag en zondag woonde hij het tienjarig bestaan van de Theologische Faculteit in het zuiden van Frankrijk bij.

Het comité Vrienden van Aix bracht de afgelopen acht jaar ruimschoots driehonderdduizend gulden bij elkaar. De jaarlijkse ontvangsten zijn vrij stabiel. Ter gelegenheid van het tienjarig bestaan van de faculteit mocht ds. Kolijn namens de Gereformeerde Bond in de Nederlandse Hervormde Kerk ruim zesentwintigduizend gulden aanbieden. Hij deed dat omdat zowel ds. L. J. Geluk als ir. J. van der Graaf verhinderd was naar Frankrijk te gaan.

Dat bedrag was door kerkeraden en evangelisaties ter beschikking gesteld om er een bestemming aan te geven, namelijk een verbouwing van het faculteitsgebouw zodat eerstejaars studenten intern gehuisvest kunnen worden. Men vindt dat uitermate belangrijk in een mondaine universiteitsstad als Aixen-Provence.

Onafhankelijk

Toen in de jaren zeventig de theologische opleiding van een groep van ongeveer vijftig kerken, herkenbaar aan de naam „Union des Eglises Réformées Evangeliques Indépendentes" gesloten werd, startte men in 1974 in het oude gebouw een nieuwe theologische opleiding, onafhankelijk van zowel kerk als staat. De oude opleiding ging onder andere ten onder aan verschil van inzicht tussen de hoogleraren — tot de docenten behoorde bijvoorbeeld dr. H. Bout — en invloeden van sectariërs.

Afgezien van Lutheranen en vrije groepen staan in Frankrijk volgens ds. Kolijn twee kerken min of meer in de hervormde traditie vanuit Geneve. Het gaat om de grote „Eglise Réformée de France" (ERF) en de kleinere „Eglise Réformée Evangelique Independente" (EREI). Het gaat duidelijk om richtingskerken met verschillende vleugels onder één dak. Het is erg moeilijk de onderlinge verhoudingen te doorgronden, omdat richtingorganisaties, zoals in de Nederlandse Hervormde Kerk bijvoorbeeld de Gereformeerde Bond of de Confessionele Vereniging, ontbreken.

Volgens het inzicht van ds. Kolijn bestaat er binnen de EREI een relatief sterkere gereformeerde stroming dan binnen de ERF. In de EREI bestaat ook een vrij krachtige invloed van de Angelsaksische opwekkingsbewegingen uit de vorige eeuw met methodistische en remonstrantse trekjes.

Minderheid

In Frankrijk zijn protestanten ver in de minderheid. Als men alles wat los en vast zit optelt, komt men maximaal tot een zeer krappe miljoen "protestantgezinden in engere en ruimere zin". Frankrijk telt ruim veertig miljoen inwoners, voornamelijk rooms-katholiek en is zestienmaal groter dan Nederland.

Bovendien nam in de jaren zestig ook daar het denken binnen kerkelijke termen in de protestantse kerken sterk af en groeide, zoals ook overal elders, de vrije gedachte op dit gebied, zich manifesterend in allerlei vrije groepen. Enkele bestaande theologische faculteiten leverden nauwelijks studenten af die de kerk wilden dienen.

Tegen die achtergrond werd de faculteit in Aix-en-Provence gesticht. Als reactie op die situatie is bijvoorbeeld een associatie van belijdende gereformeerde christenen ontstaan, de ACRC, die haar leden in zowel de ERF als de EREI vindt. Die vereniging heeft zich tot taak gesteld reformatorische geschriften uit te geven zoals een eigentijdse vertaling van de Heidelberger, met uitvoerig tekstapparaat, die binnen niet al te lange tijd hoopt te verschijnen.

De ontwikkelingen gingen allemaal erg snel. In 1974, het oprichtingsjaar van de faculteit, kwamen er studenten; gebouwen werden te klein. In 1978 werd er gebouwd. Steun werd ontvangen van een aantal comités uit het buitenland, zoals uit Zwitserland, de Verenigde Staten en Nederland. Het is opmerkelijk dat het Nederlandse Comité „Vrienden van Aix" steeds kans zag de rente en de aflossing van de nieuwbouw te bekostigen, zelfs meer dan dat.

Ds. Kolijn merkte op dat hij vooral een warm hart heeft voor de faculteit omdat zij een gereformeerde opleiding wil zijn. Men heeft veel geleerd van de ontbinding van de vorige faculteit. Mede daarom heeft men als grondslag de Franse geloofsbelijdenis van 1559 (ook genaamd de belijdenis van Rochelle). Voor ds. Kolijn telt het ook zwaar dat men er steeds blijk van geeft de Catechismus van Geneve, de Heidelberger en de Dordtse Leerregels te kennen. De studenten worden er mee in aanraking gebracht, zo stelt hij.

Het voordeel van de faculteit is verder dat men onafhankelijk is van zowel de staat als de kerken. Men heeft daar bewust voor gekozen, maar de keerzijde van die medaille is dat men ook financieel de eigen boontjes moet doppen. Dat valt niet mee en zou zonder hulp van buiten ook niet lukken. Drie hoogleraren worden bijvoorbeeld vanuit Amerika betaald. Zonder Nederlandse steun zou de nieuwbouw uitermate moeilijk geweest zijn.

Een groot gedeelte van de studenten vond de weg naar de kerk. In de EREI worden zij zonder verdere eisen toegelaten. De ERF verplicht een soort bijscholingscursus waarvan ds. Kolijn zei dat men pogingen in het werk stelde de studenten om te turnen.

Opgeschoven

Het Nederlandse comité heeft in de loop der jaren een verandering ondergaan. Het is meer naar de rechterflank in de gereformeerde gezindte opgeschoven. Waren er in de beginjaren relatief veel mensen uit de Gereformeerde Kerken, onder voorzitterschap van ds. P. Kolijn voltrok zich, zo blijkt uit het ledenlijstje, een verschuiving.

Behalve die van ds. Kolijn staan er nu ook namen als van mevr. drs. A. G. den Houting (Gereformeerde Gemeenten) en ds. J. Westerink, Christelijk Gereformeerd predikant op Urk. Desgevraagd verklaarde ds. Kolijn dat het gereformeerde karakter van de faculteit voor hem zo zwaar woog, dat hij beslist zou afhaken als dat op de achtergrond kwam.

De aanvankelijke steun van de Gereformeerde Kerken is, zeker op het officiële niveau, vrijwel tot het nulpunt gedaald. Dat gebeurde eigenlijk nadat prof. Paul Wells, de dogmaticus van Aix, tijdens de GOS-vergadering in Nimes krachtig stelling nam tegen de Gereformeerden op vooral het ethische vlak. Hij liet daar een duidelijk gereformeerd, in de zin van confessioneel/reformatorisch, geluid horen inzake homofilie en het Schriftgezag. Hetgeen hem, en in hem de faculteit, niet in dank werd afgenomen.

Vrijgemaakt

„De faculteit stelt zich op het standpunt", aldus ds. Kolijn, „dat zij contact houdt zolang de ander niet verbreekt". De verhouding met vooral de Gereformeerden lijkt steeds slechter te worden. Dat is niet zo verwonderlijk, gezien het feit dat men in Aix als gastdocenten ook Vrijgemaakt Gereformeerden als de hoogleraren Douma en Kamphuis in huis heeft gehaald.

Die koele (ver)houding bleek ook toen prof. Wells promoveerde aan de VU op een proefschrift dat benadrukte dat de Bijbel volkomen Gods Woord is. Hem werd te kennen gegeven dat hij wel de doctorstitel kreeg, maar dat men het inhoudelijk niet met hem eens was, althans woorden met een dergelijke strekking.

Ds. Kolijn steekt niet onder stoelen of banken dat er kritische noten bij Aix geplaatst kunnen worden. Zelf had hij zich bij een enkel onderdeel van de lustrumviering niet thuis gevoeld. Bij een toneeluitbeelding van bijbelse passages kan ik me niet welbevinden, zo zei hij.

Er zijn wellicht nog meer kritische noten te plaatsen. Fungeert de hulp vanuit ons land bijvoorbeeld niet een beetje als „gereformeerd eenrichtingsverkeer" terwijl de wederkerigheid zich meer richt op evangelische kringen, dan, zoals mij gebleken, op gereformeerde? In hoeverre verhouden zich in Aix-en-Provence het gereformeerde en het presbyteriale element? Vragen waar men slechts van binnenuit het rechte antwoord op weet, maar waar de schijn soms tegen lijkt.

Bolwerk

Niet ten onrechte is er overigens op gewezen dat de faculteit in Aix een van de laatste „calvinistische bolwerken" is, al zal men over de gradatie van dat calvinistische van mening kunnen en mogen verschillen. Grote successen boekt de faculteit niet. Men gaat de kerkelijke weg en geeft een theologisch tijdschrift uit. Men heeft een eigen uitgeverijtje dat zich vooral toelegt op heruitgave van de werken van Calvijn.

Prof. Jean Marc Daumas, de hebraïcus en historicus geeft gastcolleges op de universiteit van Marseille-Aix-enProvence in „kennis van de Bijbel", een verplicht vak voor kunstgeschiedenisstudenten. Hij heeft daarin de mogelijkheid evangelisatorisch bezig te zijn. Mede in zijn kielzog wonen een twintigtal „buitenstaanders" de colleges als hoorders bij.

Erbarmelijk

De situatie in protestants Frankrijk is op veel punten erbarmelijk. Voor Aixen-Provence ligt er een moeilijke taak. Het is daarom goed als zij blijvend contact onderhouden met mensen in het buitenland die hen vanuit een doorworstelde gereformeerde traditie behulpzaam kunnen zijn.

In een eerlijke open houding moet men elkaar aan kunnen spreken, om naast de noodzaak van een degelijke voorwerpelijke prediking ook de eis van een onderwerpelijke notie duidelijk te maken. Het woord gereformeerd staat in het vaandel van Aix. Dat woord , houdt meer in dan het met elkaar eens zijn over vele waarheden.

Het Nederlandse comité „Vrienden van Aix" is overtuigd van de ereschuld aan het Franse protestantisme. Daarom doen zij wat hun hand vindt om te doen. Men tracht zowel financieel hulp te bieden als met opbouwende liefdevolle kritiek geestelijk de hand te reiken.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 13 oktober 1984

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

Theologische Faculteit in Aixen-Provence bestaat tien jaar

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 13 oktober 1984

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

PDF Bekijken