Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

De ontmaskering van een „sociale drug

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

De ontmaskering van een „sociale drug"

Cocaïne hard op weg om heroïne van de eerste plaats te verdrijven

10 minuten leestijd

Een uiterst fijn wit poeder dat cocaïne heet. Ooit was het gebruik ervan — zo scheen het — voorbehouden aan de Amerikaanse jetset, nu vindt cocaïne zelfs gretig aftrek in kringen van de Nederlandse Jan Modaal. Een drug die heroïne als verslavingsmiddel voorbij lijkt te streven en die lang niet zo onschuldig is als velen willen geloven. De ontmaskering van een „sociale drug". <br />

In een smetteloos wit kostuum stond Arie voor zijn rechters. De jacht naar meer geld en aanzien had hem er toe gedreven om als huurmoordenaar een voor hem totaal onbekende man te doden. Het geld, zo bleek uit de verhoren, had hij nodig om zijn cocaïnegebruik te kunnen financieren. Zijn verslaving had hem bovendien in criminele kringen doen belanden. Arie is niet de enige die door de coaïneverslaving uiteindelijk in de handen van Justitie valt. Wat te denken van een rijksambtenaar die doordat hij zijn cocaïnegebruik niet in de hand kon houden, geld van zijn werkgever verduisterde? Na zijn arrestatie werd hij van rechtsvervolging ontslagen en kon hij zijn baan behouden mits hij zich liet behandelen. De behandeling brak hij echter af met als gevolg dat hij zonder baan zit en alsnog berecht zal worden. Roland Wolters van het drugsteam van het Amsterdamse Jellinekcentrum, dat alcohol- en drugsverslaafden van hun verslaving probeert af te brengen, kan deze twee voorbeelden aanvullen met talloze andere. De laatste twee jaar worden hij en zijn collega's steeds vaker geconfronteerd met verslaafden die door de cocaïne diep in de problemen zijn gekomen. „Vooral het laatste jaar is er een duidelijke toename waar te nemen." Dat cocaïne als drug aan populariteit wint blijkt ook uit de door de politie in beslag genomen hoeveelheden. In 1975 bedroeg die hoeveelheid nog slechts 1 kilo. In 1980 wist de politie op 46,4 kilo de hand te leggen. Weer vier jaar later werd volgens commissaris J. Oosterbroek, chef van de verdovende-middelencentrale van de Centrale Recherche Informatiedienst (CRI), 177 kilo in beslag genomen. Bijna een verviervoudiging van het aantal kilo's dus en een enorme groei als men daar het aantal kilo's van 1983 — 58,5 — tegenover zet. Een andere aanwijzing voor het toenemend cocaïnegebruik is de omvang van de in beslag genomen partijen. Zo wist de politie in augustus van het vorige jaar op Schiphol de hand te leggen op 33 kilo van wat wel de kaviaar onder de drugs wordt genoemd. Na deze vangst liet de CRI weten dat de omvang van de partijen in de toekomst wel eens de 100 kilo kon overschrijden. Amerikaanse toestanden vreesde men. Nu, een paar maanden later, reageert Oosterbroek wat aarzelend op dat laatste. „Wat de grootte van de partijen betreft is het duidelijk dat die toeneemt. Van Amerikaanse toestanden is nog niet echt sprake. In de VS zijn zelfs partijen van 1500 kilo in beslag genomen.

Cocaplant
Cocaïne is een chemische stof die gemaakt wordt uit bladeren van de cocaplant. Deze plant wordt vooral in Zuidamerikaanse landen geteeld. De Indianen in het Andesgebergte kauwen op de bladeren om gevoelens van honger kwijt te raken. Bovendien zouden de bladeren bepaalde vitamines bevatten. Als de produktielanden gelden Peru, Colombia, Ecuador en Bolivia. Cocaïne is volgens Oosterbroek een economische factor geworden. „De produktie neemt toe en verspreidt zich over steeds meer Zuidamerikaanse landen." Wolters noemt voor het toenemend gebruik van cocaïne twee redenen. „Enerzijds is de mafia, die de handel in handel heeft, zich op Europa gaan concentreren. Zij hebben goedkope cocaine op de markt gebracht, wat natuurlijk kopers aantrekt. Aan de andere kant is cocaïne een drug die hoort bij jaren tachtig, waar het beeld van de snelle jonge mensen overheerst. Daarbij past geen verdovend middel als heroïne of hasj dat duidelijk bij de cultuur van de hippies hoorde. Cocaïnegebruik komt volgens Wolters in alle lagen van de bevolking voor. „Cocaïne is op ontzettend veel plaatsen: in clubs, discotheken en bepaalde werkkringen. Het vormt een onderdeel van het menselijk gedrag. Ze worden door hun omgeving beïnvloed." Het aantal gebruikers in Amsterdam schat hij op 10.000, waarvan een groot deel wordt gevormd door heroïneverslaafden die naast heroïne cocaïne gebruiken.

Waterpijp
De Amsterdamse cijfers vallen in het niet als daarnaast de Amerikaanse worden gelegd. Eèn officiële regeringsstudie schat het aantal gebruikers op 4,2 miljoen. De psychotherapeute Nanette Stone berekent het aantal gebruikers op 22 miljoen, terwijl de top volgens haar nog lang niet bereikt is. Op grond van een studie wist zij te melden dat per dag 5000 Amerikanen kennis maken met cocaïne.

Cocaïne wordt door de gebruiker gesnoven, gespoten of gerookt. Dit roken of basen is erg populair bij Surinaamse gebruikers. De cocaïne wordt dan via een waterpijp gerookt. De waterpijp zuivert de cocaïne. De gezuiverde cocaine geeft een veel sterker effect dan de versneden, waar bijvoorbeeld suiker aan kan zijn toegevoegd.

De gebruiker krijgt door de cocaïne een gevoel de hele wereld aan te kunnen. Het is een stimulerend middel in tegenstelling tot heroïne, die verdovend is. Vandaar dat velen deze beide drugs combineren. Daarnaast wordt cocaïne in combinatie met slaapmiddelen gebruikt.

Ander type
Ondanks het feit dat cocaïnegebruik onder alle lagen van de bevolking voorkomt, is de cocaïneverslaafde volgens Wolters een geheel ander type dan de heroïnejunk. „Heroïneverslaafden hebben vaak geen afgemaakte schoolopleiding en komen over het algemeen uit de verkrotte buurten. Cocaïneverslaafden variëren in leeftijd van 25 tot 35 jaar en zijn meestal beter opgeleid". Cocaïne leidt tot een psychische verslaving, terwijl heroïne een lichamelijke en een psychische afhankelijkheid tot gevolg heeft. Deze psychische afhankelijkheid van de „champagne onder de drugs" is veel groter dan velen aanvankelijk aannamen. „Het werd altijd gepresenteerd als iets dat door filmsterren in Hollywood werd gebruikt en wat een prettig gevoel gaf. Dat is onzin. De andere kant van het verhaal is dat het middel ontzettend verslavend is."

Asociaal
Wolters gelooft dan ook niet in de verhalen als zou het gebruik can cocaine gemakkelijk in de hand te houden zijn. "Er zullen heus wel mensen zijn die hun gebruik in de hand weten te houden. maar voor het overgrote deel van de verslaafden geldt dat ze eerst af en toe gebruiken, vervolgens alleen in de weekeinden en tenslotte dagelijks. Dan wordt een sociale drug een asociale drug.

Hoe snel cocaïne een mens totaal kan veranderen blijkt wel uit het verhaal van een Duitse jongen. Hij ontvluchtte na moeilijkheden met zijn ouders het ouderlijk huis en toog naar Amsterdam. Daar raakte hij aan de cocaïne verslingerd. Per dag gebruikte hij drie a vier gram. Om aan geld voor de cocaïne te komen pleegde hij diefstallen en kwam hij in de prostitutie terecht. Binnen een jaar was hij totaal verloederd.

Schulden
De verloedering treft niet alleen die ene Duitse jongen. In wezen is zijn geval typerend voor alle verslaafden. „Als een incidentele gebruiker bijvoorbeeld werkloos raakt, dan helpt cocaïnegebruik hem af van gevoelens als „ik zie het niet meer zitten." Een snuifje cocaine en men denkt „ik kan het weer aan." Omdat cocaïne maar 20 tot 30 minuten werkt heeft men al snel weer wat nodig. En cocaïne is duur. (Per gram kost cocaïne tussen de 160 en 200 gulden). De gewone man kan dat niet betalen. Het gevolg is dat alles in geld omgezet wordt en men met zeer hoge schulden opgezadeld zit." In het geval dat de cocaïnejunk een gezin heeft, wordt ook dat de dupe van de verslaving. „Alles moet wijken voor de cocaïne. Vrouw en kinderen worden verwaarloosd. Veel huwelijken lopen dan ook stuk. Men verpaupert totaal", aldus Wolters. Ook lichamelijk gezien blijft cocaïneverslaving niet zonder gevolgen. Zo heeft het invloed op het zenuwstelsel, dat er zelfs door aangetast kan worden. Daarnaast zijn ademhalingsmoeilijkheden en drastische vermagering van de verslaafde bekende verschijnselen. 
Agressie, depressiviteit, achtervolgingswaanzin en hallucinaties behoren tot de psychische gevolgen.

Depressies
De psychische afhankelijkheid maakt het volgens Wolters ook moeilijk om van de verslaving af te raken. „In principe kun je in één dag stoppen. Door die psychische afhankelijkheid krijg je last van depressies of slapeloosheid. Als een verslaafde een goede dosis motivatie heeft dan kan hij door een gestructureerde psychotherapeutische behandeling, waarbij hij middelen tegen de depressies en rusteloosheid krijgt, afkicken.

De weg naar de hulpverlening blijkt voor sommigen een niet te nemen hindernis. Zo heeft zich bij het Jellinekcentrum al verschillende malen een zakenman gemeld die problemen heeft met het cocaïnegebruik. „Hij belt op, maar komt nooit. Mensen die door ons geholpen willen worden, moeten wel bereid zijn op de spreekuren te verschijnen. Wij moeten ons aan de regels houden.

Om aan het steeds groter wordende probleem van de cocaïneverslaafden iets te doen, is het Jellinekcentrum op zoek naar nieuwe wegen. „Wij gebruiken acupunctuur bij de behandeling om de mensen wat rust te geven. Daarnaast onderzoeken wij of DGAVP, een drankje dat op het zenuwstelsel werkt en zo het verslavingsgedrag beïnvloedt, een hulpmiddel zou kunnen zijn.

Lijn
Wolters erkent dat de behandeling van cocaïneverslaafden nog in de kinderschoenen staat. Om wat meer inzicht te krijgen in het wereldje van de cocaïnejunks start het Jellinekcentrum 18 februari een cocaïnelijn (020- 273063), waar mensen kunnen bellen als ze problemen met hun verslaving hebben. Wolters acht het de taak van de hulpverlening om in te springen op het toenemende cocaïnegebruik," zodat de mensen die in de problemen zijn gekomen behandeld kunnen worden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 5 januari 1985

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

De ontmaskering van een „sociale drug

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 5 januari 1985

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

PDF Bekijken