Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Vijf jaar Auschwitz: vier miljoen onschuldige doden

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Vijf jaar Auschwitz: vier miljoen onschuldige doden

Veertig jaar geleden liep verschrikking ten einde

6 minuten leestijd

Veertig jaar geleden liep de verschrikking van Auschwitz ten einde. Tot verbazing van de ruim achtduizend achtergebleven zieke en uitgemergelde gevangenen arriveerden op 27 januari 1945 de Sowjettroepen — Kozakken op hun kleine paardjes — om het grootste dodenkamp dat de geschiedenis ooit kende te bevrijden van de nazi's. <br />

Het Zuidpoolse stadje Oswiecim, Auschwitz, nabij de Tsjechoslowaakse grens, kreeg gedurende de Tweede Wereldoorlog een afschuwelijke bekendheid door de daar door nazi-Duitsland ingerichte complexen van concentratiekampen, waarvan het centrum werd gevormd door Auschwitz en het op vijf kilometer afstand daarvan gelegen spoorwegstation Birkenau. Volgens officiële schattingen vonden tussen mei 1940 en januari 1945 ruim vier miljoen mensen in Auschwitz de dood. De gevangenen werden in koelen bloede vergast, doodgeschoten of opgehangen terwijl anderen stierven ten gevolge van ondervoeding, ziekte en harde lichamelijke arbeid.
Werd het concentratiekamp Auschwitz aanvankelijk bestemd voor nietjoodse Poolse intellectuelen en Russische burgers en krijgsgevangenen, na 1942 gingen de Duitsers het kamp voornamelijk gebruiken als vernietigingskamp voor joden. Het merendeel van de gevangenen bestond dan ook uit joden, die vanuit alle delen van Europa naar Polen werden getransporteerd waar hen de „Endlösung" wachtte. Ook bevonden zich onder de kampgevangenen Amerikanen, Australiërs, Belgen, Britten, Bulgaren, Chinezen, Duitsers, Egyptenaren, Fransen, Grieken, Nederlanders, Tsjechen, Hongaren, Italianen, Letten, Litouwers, Noren, Perzen, Polen, Roemenen, Russen, Serviërs, Spanjaarden, Zwitsers, Turken, Kroaten en zigeuners.

Kamparts Mengele
Een aantal joodse tweelingen dat de bizarre biologische experimenten van de beruchte kamparts Joseph Mengele overleefde zal de veertigste herdenking van de bevrijding bijwonen. De uit de Verenigde Staten, Israël en Polen afkomstige tweelingen zullen onder meer een drie kilometer lange „dodenmars" van Auschwitz naar Birkenau maken. De opening van een nieuw paviljoen bij het kampmuseum maakt eveneens deel uit van de ceremoniële plechtigheden waarmee de slachtoffers herdacht worden.
De experimenten van Mengele, voornamelijk gepraktiseerd op dwergen, kreupelen en tweelingen boden het enige perspectief voor de gevangene die na zijn aankomst gemiddeld nog drie tot hoogstens zes maanden te leven had. Mengele's assistent, Horst Schumann, ontwikkelde methoden voor massale sterilisatie voor mannen en vrouwen. Het gold hier proeven op grote schaal met nieuwe medicamenten en operatiemethoden, waarbij men de Duitse chemische industrie liet betalen voor het leveren van joodse proefpersonen.
Na aankomst op het station van Birkenau en vervolgens in Auschwitz werden de gevangenen bij duizend tegelijk in een barak — die eigenlijk als stalling voor 52 paarden diende — opeengedreven. Slechts door een kier kon men een vleugje buitenlucht bespeuren, vensters, ramen, verwarming, en sanitaire voorzieningen behoorden tot ongekende luxe. Barakken, gaskamers en enorme crematoria werden door de gevangenen zelf gebouwd, onder toezicht van SS-officieren die te zamen de elitetroepen van de nazi's vormden.
De nazi's maakten angstvallig nauwkeurige rapporten van de dodencijfers in Auschwitz. De meesten kwamen er niet meer levend vandaan. in Auschwitz, rapporten die nog te zien zijn in het museum. Een door een kamptandarts opgemaakt rapport vermeldt dat er in 1942 in totaal 16.325 gouden en platina tanden uit 2.924 dode lichamen verwijderd werden. De gouden tanden en kiezen werden vervolgens in het kamphospitaal tot staven goud gesmolten en naar Berlijn verzonden.

Herkenningsteken
Bezoekers van Auschwitz-Birkenau worden, alvorens het kamp binnen te gaan, geconfronteerd met de leuze „Arbeit macht frei", en belanden vervolgens bij de grotendeels intact gebleven sarakken en gaskamers. Een bijzondere afkeer bekruipt een ieder bij het zien van de immense stapels brillen, haar en houten lichaamsdelen die eens aan slachtoffers toebehoorden. Foto's van duizenden kaalgeschoren gevangenen in hun blauw-grijs gestreepte uniformen benadrukken de eens zo trieste werkelijkheid van Auschwitz.
De kampgevangenen droegen al bij aankomst — ter herkenning — een speciaal gekleurde driehoek op het uniform. Voor de joden was dit geel, politieke gevangenen kregen rood, criminelen groen, zigeuners en prostituees zwart, Jehovah's Getuigen violet, roomskatholieke geestelijken paars en homoseksuelen rose. Anderen kregen een tatoeage als herkenningsteken.
Hygiënisch was het eigenlijke Auschwitz — anders dan het oudere Birkenau — goed. De schijn van een arbeidskamp werd met alle mogelijke betrekkelijk goede middelen opgehouden. De hygiënische toestand maakte echter plaats voor vreselijke toestanden naarmate het front naderde.

De gevangenen werden gehuisvest in overvolle kazernes; verhongering veroorzaakte ziekten als bijvoorbeeld dysenterie waardoor de gescheurde ruwvezelige uniformen bevuild raakten door urine en uitwerpselen. Strakaansluitende uniformen veroorzaakten etterende zweren en open wonden die het de gevangene onmogelijk maakten werk te verrichten zodat hij slechts in aanmerking kwam voor een dodelijke injectie of de gaskamer.
Veel mensen wisten niets van het lot dat hun in de gaskamer wachtte. Hele colonnes werden die „Entlausungsanstalt" als naar een soort badinrichting gedreven. De douches waren slechts schijn en er kwam dodelijk gas in plaats van water terwijl brullende motoren het gekerm van de slachtoffers moesten overstemmen.

Oorlogsmachine
Toen Auschwitz op volle toeren draaide werden er ieder etmaal ruim twintigduizend mensen gedood. Het beendermerg van de doden werd in visvijvers geworpen, in moerassen gedumpt of gebruikt om de velden rondom het kamp vruchtbaar te maken. Gouden tanden en kiezen moesten de oorlogsmachine draaiende houden en het haar werd verkocht aan Duitse textielbedrijven voor een halve mark per kilo voor de fabricage van kleding.
Het dagelijkse leven van de Auschwitz-gevangene was hard; pas na schemertijd marcheerde men onder een kampdeun op gelijke tred naar de barakken terug. Psychologisch totaal gebroken gevangenen pleegden niet zelden zelfmoord en wierpen zich op de onder elektriciteit staande zware prikkeldraadversperring rondom het dodenkamp.
Merkwaardig feit is dat er wel degelijk verzetsbewegingen in het kamp ontstonden, maar gewoonlijk werden deze snel de kop ingedrukt.
Overtredingen werden bestraft met publieke afranselingen waarbij de gevangene werd gesommeerd iedere toegediende slag hardop in het Duits te telen. Andere mensen lieten het leven nadat ze in felle kou en vorst naakt van hun barak naar het badhuis werden gedreven. Bloeddorstige waakhonden verscheurden talloze onschuldige men

leder jaar vermindert het aantal mensen dat Auschwitz overleefde, maar de overvloed aan nauwgezette en authentieke documenten en rapporten weerspreken de leugens van de neo-nazi's a s zou er nimmer een dergelijke massale slachting hebben plaatsgevonden.
Dit jaar betoont men extra aandacht aan wat in Auschwits gebeurde. In september vindt er onder meer een grote tentoonstelling in het hoofdkwartier van de Verenigde Naties te New York plaats met als ondertiteling „Auschwitz, een misdaad tegen het mensdom". De bezoeker van de tentoonstelling zal tal van SS-kampdocumenten, geschriften en aantekeningen van kampbewoners te zien krijgen.
Het sinister aandoende Oswiecim zelf is een levend bewijs van de manier waarop miljoenen onschuldigen het slachtoffer werden van de moordpraktijken van Hitler en de zijnen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 26 januari 1985

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

Vijf jaar Auschwitz: vier miljoen onschuldige doden

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 26 januari 1985

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

PDF Bekijken