Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Schuldvraag van zittenblijven ligt niet bij de leerlingen

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Schuldvraag van zittenblijven ligt niet bij de leerlingen

Systeem van leerstofjaarklassen is oorzaak

4 minuten leestijd

„Zittenblijven wordt niet veroorzaakt door de zittenblijvers. Zoals slavernij niet wordt veroorzaakt door de slaven en werkloosheid door de werklozen. In de zin Jfan is blijven zitten" ontbreekt het onderwerp. Jan is niet blijven zitten, men heeft hem laten zitten. De „schuldvraag" voor het doubleren komt ons onderwijssysteem toe, niet de leerlingen. Het leerstofjaarklassensysteem is de oorzaak van het zittenblijven".

Aan het woord is prof. dr. K. Doornbos, hoogleraar aari de Universiteit van Amsterdam. Doornbos sprak deze week tijdens een door de stichting voor onderzoek van het onderwijs (SVO) georganiseerd symposium over het zittenblijven in het voortgezet onderwijs. Het leerstofklassensysteem is voor Doornbos de grote boosdoener. Zo'n systeem reageert op de betere toerusting van de leerlingen.

Sluipende stijging Daardoor ontwikkelt zich een bijna sluipende stijging van de prestatie-eisen. Immers, het systeem richt zich op de gemiddelde leerlingen in de klas of leerjaar. Als het niveau van de gemiddelde leerlingen stijgt, stijgen ook — bijna als vanzelfsprekend — de prestatie- eisen. In een leerstofjaarklassensysteem worden gelijke eisen gesteld aan ongelijke leerlingen. Daardoor vallen leerlingen uit de boot.

Zittenblijven kost het rijk veel geld. Alhoewel de hieraan verbonden kosten nog nooit exact zijn berekend, worden in de wandelgangen bedragen genoemd tussen enkele honderden miljoenen guldens en 1 miljard gulden. Waarschijnlijk zullen de schattingen afhankelijk zijn van het te nemen uitgangspunt. Wordt het totale onderwijs tot uitgangspunt genomen, dan zullen de kosten van het doubleren aanzienlijk hoger uitvallen, dan wanneer alleen het voortgezet onderwijs onderwerp van discussie is. Staatssecretaris Ginjaar-Maas die ook het symposium bijwoonde, sprak over „honderden miljoenen".

Afschaffen?
De centrale vraag tijdens het symposium was of het zittenblijven in het voortgezet onderwijs niet moet worden afgeschaft. Zoals gebruikelijk in de „pedagogische provincie" waren de meningen hierover niet eensluidend. Een scholengemeenschap in Wijchen heeft geëxperimenteerd met schoolloopbanen van leerlingen waarin zittenblijven onmogelijk is.

Dat vergt een enorme organisatie, kleine homogene groepen leerlingen die op eenzelfde niveau les krijgen. Het betekent vrijwel een volledige doorbreking van het leerstofjaarklassensysteem, het tot nu toe gehanteerde klassikale stelsel. De bestaande regelgeving maakt het moeilijk tot een volledige doorbreking te komen.

Natuurlijk heeft directeur F. J. M. van Luijk van de school in Wijchen gelijk als hij sjelt dat een leerling meestal niet doubleert op grond van slechte resultaten voor alle vakken. „Het gebeurt omdat voor een of enkele vaken zeer slechte resultaten zijn behaald".

Demotiverend
„Voor de vakken waarvan de resultaten wel goed waren, is doubleren niet alleen niet zinvol, integendeel, het werkt demotiverend. In het algemeen kan men stellen dat leerlingen die doubleren meer problemen opleveren dan de anderen", aldus Van Luijk. De rector van het „Alberdinck Thijm College" in Hilversum, drs. Ph. W. Scheen, benaderde het probleem weer van een andere kant, van een kant die in de literatuur nog maar weinig aandacht heeft gekregen. Hij gaf een analyse van leerlingen, die zien aankomen dat ze doubleren. Die leerlingen verwaarlozen hun huiswerk, ook voor de vakken die tot nu toe beheerst werden.

„De regelmaat in het huiswerk wordt verstoord, de leerling vlucht in allerlei voor hem op dat moment prettiger zaken. In het begin van het doubleer-jaar heeft hij het idee nog niet te hoeven werken. Hij denkt dat het voor hem voorlopig nog eenvoudig is.

Ondanks alle goede voornemens komt deze leerling er niet/nooit meer toe aan zijn huiswerkverplichtingen te voldoen. Het zou wel eens kunnen zijn dat dat de reden is waarom zich in de groep „drop-outs" zoveel voormalige zittenblijvers bevinden", zo zei Scheen.

Zittenblijven is een immens probleem. Een probleem, dat bovendien erg veel geld kost. Terecht wordt dan ook het doubleren gezien als een belangrijk onderwerp. Tijdens het symposium werden nauwelijks pasklare oplossingen geboden. Dat tekent de complexiteit van het probleem. Toch is het goed hierover te blijven nadenken. Mogelijk kan een blijvende aandacht het geleidelijk oplossen van dit probleem stimuleren.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 4 mei 1985

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

Schuldvraag van zittenblijven ligt niet bij de leerlingen

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 4 mei 1985

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

PDF Bekijken