Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Mengele's zwerftocht door Latijns-Amerika

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Mengele's zwerftocht door Latijns-Amerika

Auschwitz's kamparts woonde vlak bij Adolf Eichman

4 minuten leestijd

SAO PAULO — Kamparts Josef Mengele is slechts een van de vele nazi-kopstukken die vlak na de oorlog Zuid-Amerika kozen als toevluchtsoord. De meeste voortvluchtige nazi's arriveerden aan het eind van de jaren veertig samen met de vele duizenden Europese immigranten die het veelbelovende Zuid- Amerika verkozen boven het door oorlog geruïneerde Europa.

  Het toenmalige Argentinië was favoriet onder de oorlogsmisdadigers. Bestuurd door Juan Domingo Peron, een bewonderaar van Hitlers Duitsland bood het land een relatief veilig onderkomen voor deze inelen. Mengele arriveerde in 1949 in Buenos Aires en bemachtigde de Argentijnse nationaliteit onder eigen naam zeven jaar later.
  Daar zijn naam vreemd genoeg nog niet voorkwam op de lijsten van gezochte oorlogsmisdadigers kon Mengele een rustig bestaan leiden in de Argentijnse hoofdstad. De voormalige kamparts begon een dokterspraktijk in de woonwijk Olivos onder de naam „Von Breitenbach". Zijn praktijk liep goed, hoewel in Olivos nagenoeg iedereen op de hoogte was van Mengele's ware identiteit.
  In Argentinië viel de gevluchte nazi allerminst op. Mengele woonde op enkele straatblokken afstand van Adolf Eichmann. De man op wiens bevel miljoenen joden naar de gaskamers werden gedeporteerd. Mengele en Eichmann hadden echter weinig onderling contact met elkaar. De laatste leidde een teruggetrokken bestaan als machine-arbeider bij de Mercedez-Benz-fabrieken. 

Loon 
  Na de val van de nazi-vriendelijke Peronregering besloot Mengele zijn dokterspraktijken te sluiten en het land te verlaten. Gedurende enkele maanden dook hij onder bij vrienden in het zuidbraziliaanse plaatsje Guaira. Om de gebeurtenissen in Argentinië af te wachten.
  Na ervan te zijn overtuigd dat de nieuwe machthebbers in Buenos Aires oorlogsmisdadigers met rust lieten keerde Mengele terug naar Argentinië. Dit maal om zich bezig te houden met de florende zaken van de lokale vestiging van het familiebedrijf Karl Mengele en zonen. Samen met zijn broer Alois leidde hij deze firma. Sinds zijn terugkeer maakte Mengele echter gebruik van een reeks schuilnamen waarvan „Helmut Gregori" het meest frequent opduikt.
  In 1956 treedt Mengele in het huwelijk met Martha Will een Argentijnse dame met Duitse ouders. Dit huwelijk resulteerde een jaar later in de geboorte van een zoon Karl Heinz van wie verder momenteel niets bekend is. Aan het eind van de jaren vijftig neemt de gehele wereld kennis van Mengele's gruweldaden in het kamp Auschwitz. 

Respectabel 
  Hoewel een formeel uitleveringsverzoek gedaan door Duitsland om civiel technische redenen door de Argentijnse justitie in 1959 niet werd gehonoreerd voelde Mengele de grond onder zijn voeten toch wat te heet worden en vertrok hij naar buurland Paraquay waar zich inmiddels meerdere voortvluchtige nazi's hebben gevestigd.
  In Avion opende hij regelmatig uitstapjes naar zijn vrienden in Qahira (Brazilië). Met behulp van een twee Duitse immigranten die een valse getuigenis aflegden kende de Paraquaanse justitie Mengele de nationaliteit toe. De komende twee jaar raakte Mengele goed ingeburgerd in het kleine Avion waar hij zich wist te omringen door een groot aantal invloedrijke zakenmensen en militairen.
  De kamparts wiens identiteit algemeen bekend was werd aan de Paraquaanse president voorgesteld en slaagde erin diens vertrouwen te veroveren. Dit kwam hem later goed van pas wanneer onder druk van de president de Paraquaanse justitie een Duits uitleveringsverzoek negeerde met de mededeling dat het hier een respectabele staatsburger betreft tegen wie niets kan worden aangemerkt. Een tussenkomst van de Duitse ambassadeur kan hieraan niets veranderen. 

Slimme zet 
  Opnieuw achtte Mengele het verstandig van woonplaats te veranderen. Zijn keuze viel op Brazilië. Zijn aloude kennissen in Guaira waaronder de burgemeester van het stadje Kurt Hasper (zelf van Duitse afkomst) installeerden hem in een geïsoleerd gelegen boerderij. Regelmatig reisde Mengele nog naar Paraguay waar hij samen met Kurt Hasper een groot boerenbedrijf leidde dat hem voor een symbolisch bedrag werd afgestaan door niemand minder dan de Paraguaanse president Stroessner.
  Ook onderhield Mengele in deze periode contact met een bevriende Paraguaanse legercommandant die hem regelmatig ontving op zijn landgoed nabij het dorpje Capitan Miranda. Een verder niet bekend incident deed Mengele besluiten nogmaals van omgeving te veranderen. Hij vertrok nu naar Sao Paulo hetgeen later een slimme zet bleek te zijn daar nazi-jagers als de Klarsfelds en Simon Wiesenthal sinds 1962 het spoor bijster raakten en sindsdien slechts kunnen gissen naar Mengele's verblijfplaats.
  Het spoor kon pas nu, 23 jaar later, weer worden opgepakt. Door een volstrekt anoniem leven te leiden onder de rook van Brazilië's gigantische metropool wist de kamparts van Auschwitz uiteindelijk zijn aardse rechters te ontsnappen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 15 juni 1985

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

Mengele's zwerftocht door Latijns-Amerika

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 15 juni 1985

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

PDF Bekijken