Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Voorzichtige Gorbatsjov kan sterker tweede jaar ingaan

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Voorzichtige Gorbatsjov kan sterker tweede jaar ingaan

4 minuten leestijd

MOSKOU — De partijleider van de Sowjet-Unie, Michail Gorbatsjov, is vandaag aan liet tweede jaar van zijn bewind begonnen. De secretaris-generaal heeft de balans van de macht in het Kremlin in zijn voordeel laten doorslaan, maar hij heeft zich op het gebied van hervormingen voorzichtiger getoond dan algemeen werd verwacht.

Om de breuk met het verleden te onderstrepen hebben de Sowjetmedia gisteren de sterfdag van Gorbatsjovs voorganger, Nikolaj Tsjemenko, genegeerd. Een jaar na de dood van Leonid Brezjnjev en Joeri Andropov verschenen nog wel herdenkingsartikelen.

Maar Tjemenko, Brezjnjevs vertrouweling die 13 maanden aan de leiding van de communistische partij stond, wordt door de nieuwe machthebbers in het Kremlin gezien als een symbool van een door inertie gekenmerkt verleden.

Het belangrijkste 27e partijcongres van de CPSU, dat afgelopen donderdag eindigde, heeft de oude partijleiding expliciet verantwoordelijk gesteld voor de economische en morele stagnatie van de afgelopen jaren.

Het congres stond sterk in het teken van Gorbatsjovs energieke persoonlijkheid en vormde de climax van een jaar vol personele veranderingen in de Sowjetleiding. Tegelijkertijd werd tijdens het partijcongres duidelijk dat de bewegingsruimte van de nieuwe partijleider begrensd is.

Verzet

„Er zijn wat tekenen die op een terugslag wijzen", aldus een Westeuropese deskundige in Moskou over het congres waarop de partijstrategie voor de komende jaren werd vastgesteld.

Er bestaat geen twijfel over de steun die Gorbatsjov geniet bij het zuiveren van de partij, zo zeiden diplomaten, maar er is verzet van een conservatieve stroming die vreest dat de vernieuwing te ver gaat.

Het verzet in de partijtop klinkt volgens diplomaten vooral door in de toespraken van de nummer twee in het Kremlin, de partij-ideoloog Jegor Lichatsjov. Maar ook andere sprekers lieten doorschemeren orthodoxe methoden voor te staan bij het activeren van de Sowjeteconomie.

„Uitzitten"

„Het gaat niet meer over een actie in de achterhoede van de machtige oude garde", aldus een westerse waarnemer. „De oude mannen zijn bijna allemaal weg. Het is nu een debat geworden over de mate waarin hervormingen noodzakelijk zijn, en" niet over welke personele wijzigingen moeten worden doorgevoerd om de economie te stimuleren."

Een van de mannen die het dichtst bij Gorbatsjov lijkt te staan is Boris Jeltsin, partijleider van Moskou en lid van het Politburo. Jeltsin stelde het verzet tegen de vernieuwing aan de orde in een van de openhartigste toespraken tot de afgevaardigden op het partijcongres. „Waarom wordt zelfs nu de eis voor een radicale verandering gehinderd door de inertie van partijleden die slechts hun tijd willen uitzitten", aldus Jeltsin. openingstoespraak tot het partijcongres pleitte secretaris-generaal Gorbatsjov voor radicale hervormingen, zonder duidelijk te maken wat die hervormingen zouden moeten zijn en wanneer zij zouden moeten worden v/leer VCKirt

Enkele diplomaten verklaarden dat Gorbatsjov waarschijnlijk wat meer vaart wil brengen in zijn plannen voor een nieuw mechanisme in de economie. Volgens hen zou de secretarisgeneraal voorstander zijn van meer autonomie voor bedrijven en voor een verdergaande koppeling van lonen en prijzen aan winsten en reële kosten.

Zij zeiden verder te vermoeden dat Gorbatsjov opzettelijk het hervormingsprobleem zo voorzichtig aansnijdt om het logge partijapparaat de tijd te geven te wennen aan de gedachte dat veranderingen noodzakelijk zijn. In zijn vijf en een half uur durende ingevoerd. weinig steun in de partijtop beschikte.

Gorbatsjov is er echter in geslaagd voor en tijdens het partijcongres een groot aantal functionarissen te vervangen door medestanders. Het nieuwe Centraal Comité dat vorige week werd gekozen bestaat voor niet minder dan 44 procent uit nieuwe gezichten.

Te hoog

Toch hebben ook daar nog belangrijke oudgedienden hun plaats behouden, zoals oud-premier Tichonov en de vroegere voorzitter van het staatsplanbureau Bajbakov. En in het Politburo bleven de „Brezjnjevianen" Sjtsjerbitski en Koenajev op hun post.

Terugkijkend op het eerste jaar van Michail Gorbatsjov concludeerden westerse diplomaten dat de verwachMICHAIL GORBATSJOV tingen wellicht wat te hoog gestemdï zijn geweest, vooral in het buitenland, waar men met een leider van een nieuw type van doen meende te hebben.

Maar op het gebied van de buitenlandse politiek heeft hij meer aan de verwachtingen voldaan. „In de periode na het congres zal duidelijk worden in hoeverre de secretaris-generaal zijn beloofde veranderingen kan waarmaken", aldus een diplomaat.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 11 maart 1986

Reformatorisch Dagblad | 12 Pagina's

Voorzichtige Gorbatsjov kan sterker tweede jaar ingaan

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 11 maart 1986

Reformatorisch Dagblad | 12 Pagina's

PDF Bekijken