Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Srilankanen geloven bijna niet meer in een vreedzame oplossing

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Srilankanen geloven bijna niet meer in een vreedzame oplossing

"Onze hoop en vertrouwen zijn alleen op God gesteld''

13 minuten leestijd

In een bitter etnisch conflict hebben de Singalezen, Tamils en moslims meer dan 5000 mannen, vrouwen en kinderen geofferd op het slagveld van een burgeroorlog. Na een bomaanslag in het centrum van de Srilankaanse hoofdstad Colombo waarbij 113 mensen de dood vonden, is in veler harten elke hoop op een vreedzame oplossing van de nu vier jaar durende oorlog gestorven.

President Junius Richard Jayewardene van Sri Lanka, een devoot volgeling van de verlichte Boeddha, is een principieel gelovige in de krachten van geweldloosheid en het democratische stelsel. Dat zijn land zich in vrede kon wijden aan de viering van het Srilankaanse nieuwjaar en het paasfeest, stond de bejaarde Aziatische leider voor ogen bij zijn beslissing om leger en politie een eenzijdig bestand in acht te laten nemen in het bittere, etnische conflict met Tamil- opstandelingen. Nog geen week nadat de veiligheidstroepen op 11 april het vuren staakten, werd de droom over vrede en harmonie gewelddadig aan flarden geschoten door de Bevrijdingstijgers van Tamil Eelam (LTTE). Het bloedbad dat zij op Goede Vrijdag aanrichtten, kent volgens ooggetuigen in wreedheid zijn gelijke niet in de Libanese brandhaard in het Midden- Oosten.

Zinloze gewelddaad
Zestig kilometer ten zuidwesten van de oostelijke havensstad Trincomalee dwongen ongeveer 40 Tamils drie bussen, twee vrachtwagens en een personenauto tot stoppen. De bussen vervoerden vakantiegangers, die terugkeerden van de nieuwjaarsviering bij familieleden. De opstandelingen scheiden Singhalezen van moslims en Tamils. Zij werden beroofd van hun geld en sieraden. Daarna volgde een slachting. In één bus werden de gillende passagiers vanuit de ingang onder een moordend automatisch vuur genomen. Koelbloedig plaatsten de moordenaars hun slachtoffers uit de twee bussen op een rij en brachten mannen, vrouwen en kinderen om het leven. 130 mensen vonden in deze zinloze gewelddaad de dood. Daags na Pasen stierf in veler harten de laatste hoop op vrede. Honderden, zo niet duizenden mensen spoeden zich tijdens de avondspits in Colombo naar hun gezinnen. Velen zouden hun geliefden niet meer terugzien. Op het centrale busstation in de centrumwijk Pettah vernietigde een exploderende autobom het leven van 113 mensen. Bijna 300 anderen raakten gewond. Een bruter afwijzen van een in vrede uitgestoken regeringshand naar moordende Tamils was niet denkbaar.

Guerrilla
De Tamil-minderheid in Sri Lanka, die dertien procent vormt van de vijftien miljoen inwoners van het eiland, uit zijn gevoelens van onvrede sinds de zomer van 1983 niet alleen politiek, maar heeft ook de weg van de guerrilla gekozen om onafhankelijk te geraken van de door Singhaleze gedomineerde regering. De Tamils voelen, nadat in 1956 door de toenmalige regering het Singhalees als officiële taal is ingevoerd, zich achtergesteld op gebieden van onderwijs, werkgelegenheid en verdeling van de grond. In de vroegere Britse kolonie Ceylon, voordien in Nederlandse handen, bereikten etnische spanningen in 1983 een hoogtepunt. Militante Tamils beroofden in de lente van dat jaar in het noorden van het eiland banken, voerden aanvallen uit op politiebureaus en overvielen militairen van de veiligheidstroepen. De moord op twaalf soldaten en een officier leidde in de nadien als "zwarte juli" bekend geworden zomermaand tot bloedige wraakacties van Singhalezen op Tamils. Een week lang duurde een orgie van moord, plundering en brandstichting, die aan 387, meest Tamils, het leven kostte. Bijna 100.000 mensen raakten tijdens de rellen dakloos. De regering herstelde rust en orde met behulp van het leger en plaatste alle Tamil-afscheidingsbewegingen buiten de wet. President Jayewardene eiste van het parlement een eed van trouw aan de eenheid van de staat Sri Lanka, waarop de zestien parlementaire vertegenwoordigers van het Verenigde Tamil Bevrijdingsfront (TULF) van hun zetels opstonden en naar India uitweken. Het streven van de Tamil-minderheid naar een zelfstandige, onafhankelijke staat in het noorden en oosten van Sri Lanka ging van politieke handen over naar opstandelingen, die sindsdien hun eisen gewelddadig kracht bij zetten in een burgeroorlog die in vier jaar tijd aan meer dan 5000 mensen het leven heeft gekost. Verdeeldheid Vijf militante groeperingen bestrijden sinds de zomer van 1983 niet alleen de Srilankaanse overheid maar staan ook elkaar naar het leven. De Tijgers van de LTTE en studenten, verenigd in de revolutionaire organisatie EROS, hebben zich op een gewelddadige wijze weten te ontdoen van drie andere bevrijdingsorganisaties: het Eelam, Volksbevrijdingsfront (EPRLF), de Eelam Volksbevrijdingsorganisatie (TELO) en de Volksbevrijdingsorganisatie van Tamil Eelma (Plote). In mei vorig jaar brachten de Tijgers in het noorden van Sri Lanka ten minste 150 TELO-leden, inclusief hun leider, om het leven. Pogingen van president Jayewardene om een vreedzame oplossing in het etnische conflict te bewerkstelligen, leidden december vorig jaar, door bemiddeling van de Indiase president Rajiv Gandhi, tot voorstellen aan de uitgeweken TULF-leiders, waarin de Tamils een gedeeltelijke autonomie wordt beloofd in het noorden en oosten van het eiland. Het politieke compromis blijft echter van onbeduidende betekenis zolang de tijgers en revolutionaire studenten weigeren deze regeringsconcessies te aanvaarden. Zij dreigden vertegenwoordigers van het TULF, die met de Srilankaanse regering rond de tafel gingen zitten, militair af te straffen en zijn eerst bereid de wapens neer te leggen als president Jayewardene hen een volkomen zelfstandige staat in het vooruitzicht stelt.

Onervaren militairen
Door het boeddhisme ingegeven geweldloze principes van president Jayewardene en sterke internationale druk hebben de regering er altijd van weerhouden voor een snelle militaire oplossing van het conflict te kiezen. Grootschalige inzet van het leger zou een enorm aantal slachtoffers onder de burgerbevolking eisen. Het Srilankaanse leger ontleende tot de hevige etnische uitbarstingen in 1983 zijn bestaansrecht met name aan een paradefunctie bij ceremoniële aangelegenheden. Militairen van de veiligheidstroepen en leden van speciale politie-eenheden bleken kansloos in jungle-gevechten met goedopgeleide rebellen. Britse instructeurs van de Special Air Service, werden op verzoek van de regering overgevlogen vanuit hun opleidingscentrum in Engeland om Srilankaanse militairen de technieken van een guerrillaoorlog bij te brengen. Israëliërs onderrichten de krijgsmacht van het eiland in het inwinnen van inlichtingen en het verhoren van gevangenen. „Onze legerpatrouilles waren gewend in hun voertuigen te blijven zitten als zij door de jungle trokken, totdat trucks werden opgeblazen omdat de weg ondermijnd bleek", zegt regeringswoordvoerder Tilak Ratnalcara. „Inmiddels is hen geleerd te voet voor het voertuig uit te trekken. Soms vergeten ze weer dat mijnen pas op de terugweg verborgen kunnen zijn en leren ze door schade en schande. Er zijn er die het nooit leren: zij overleven niet".

Het in 1983 nog 12.000 man tellende leger bereikte vorig jaar een sterkte van 35.000 militairen. De politie is in getal gegroeid tot 20.000, onder wie meer dan duizend leden van speciale eenheden die zijn opgeleid voor de bestrijding van terrorisme. „Op de nationale begroting drukken deze uitgaven ondraaglijk zwaar", zegt woordvoerder Ratnakara. „Tot 1983 ging een tiende procent van de begroting naar defensie. Inmiddels is dat 35 procent, wat te veel is voor een arm land als Sri Lanka". De acties van Tamil-rebellen in het noorden en oosten van het eiland hebben duidelijk gemaakt dat zij goed bewapend en getraind zijn. Zij zouden voor de guerrilla-oorlog opgeleid worden in speciale trainingskampen in de Indiase zuidelijk deelstaat Tamil Nadu, die wordt bevolkt door 55 miljoen Tamils. Hun leiders zouden verder een paramilitaire training gehad hebben in kampen van internationale terreurorganisaties in het Midden-Oosten. Na vier jaar burgeroorlog beheersten de Tijgers begin 1987 het noordelijke schiereiland Jaffna en waren in talrijke confrontaties verwikkeld met de veiligheidstroepen rond de oostelijke havenstad Trincomalee. Berichten over gearresteerde en gedode Tamils, gesneuvelde militaire en om het leven gebrachte politiemannen zijn in Sri Lanka tot de meer alledaagse nieuwsfeiten gaan behoren. Op het burgerslachtveld offerden Singhalezen, Tamils en moslims de levens van 5000 mannen, vrouwen en kinderen.

Sprankje hoop
Het vorige maand eenzijdig door president Jayewardene afgekondigde bestand gaf velen een sprankje hoop dat door middel een vreedzame oplossing aan het lijden van de eilandbevolking ooit een einde zal komen. De slachting op Goede Vrijdag gevolgd door de bomaanslag in Colombo heeft deze hoop weggevaagd. „Een politieke oplossing van het etnische probleem is slechts dan mogelijk als de vrede is hersteld", verklaarde minister- president R. Premadasa drie dagen na de bomaanslag in de hoofdstad tijdens een spoedzitting van het parlement. „Wij hebben ons best gedaan een politieke oplossing te vinden, maar die is door de terroristen verworpen. Zij eisen bloed en mensenlevens". Volgens premier Premadasa is de regering onder druk van de hele wereld tot het uiterste gegaan om met terroristen aan de onderhandelingstafel tot een overeenkomst te komen. Zijn enige hoop was dat de jongste bloedbaden wereldwijd ogen zou openen omtrent de ware aard van de Tamil-groeperingen „wij hebben genoeg geduld opgebracht", hield de premier de parlementariërs voor. „Elke vriend die ons nu nog vraagt een politieke oplossing te vinden zal worden beschouwd als een vijand".

Onderhandelen
Tijdens de spoedvergadering van het parlement bombardeerde de luchtmacht voor de derde achtereenvolgende dag na de aanslag in Colombo Tamil-bases in het noorden van het eiland. Van verdergaande acties zei president Jayewardene af te zien, omdat die veel slachtoffers zouden eisen onder de burgerbevolking. Zijn minister voor nationale veiligheid, Lalith Athulathmudali, kondigde later deze week aan dat het leger een operatie voorbereidt die het noordelijke schierland Jaffna weer onder regeringscontrole moet brengen. Over een tijdstip van een militaire invasie wilde de minister geen mededelingen doen. Een woordvoerder van de Tamil-Tijgers in Madras verklaarde deze week dat de LTTE alleen dan bereid is aan de onderhandelingstafel plaats te nemen op voorwaarde dat president Jayewardene de economische blokkade van het schiereiland Jaffna opheft, de telefoonlijnen weer laat functioneren en de veiligheidstroepen terugtrekt naar de posities die zij begin dit jaar innamen. Onderhandelen heeft volgens de Tijgers alleen dan zin wanneer een onafhankelijke Tamil-staat bespreekbaar is. Van enig gesprek kan pas sprake zijn, aldus de reactie van de Srilankaanse president, als de Tamils hun wapens neerleggen.

Machtige buur
Naast vele internationale condoleances heeft president Jayewardene met scepsis kennis genomen van de gevoelens van deelneming met het lijden van het Srilankaanse volk door zijn machtige buur Rajiv Gandhi. India kan volgens de Srilankaanse leider een wezenlijke bijdrage leveren aan het vredesproces door extremistische Tamil-groepen, die hun basis hebben in de Zuidindiase stad Madras eindelijk aan te pakken. Dat de regering van de deelstaat Tamil Nadu de opstandelingen in Sri Lanka voedsel, kleding en medicamenten ter waarde van 3,2 miljoen dollar heeft toegezegd, wordt door president Jayewardene beschouwd als een onverbloemde bijdrage aan terroristische groepen. De bekommernissen van de president betreffen niet alleen de rol van het buurland India, maar gelden in sterke mate ook de heftige kritiek die de socialistische opositie in het parlement op hem uitoefent. De socialistische mevrouw Sirima Bandaranaike, tot 1977 premier van Sri Lanka, eist het aftreden van president Jayewardene, die volgens haar nog het best vergeleken kan worden met een onbezorgde keizer Nero op het moment dat Rome in vlammen opgaat. Gesteund door de linkse fracties in het parlement beschuldigen de socialisten de president ervan het volk te verraden door het onbeschermd over te geven aan het terroristische geweld.

Dieptepunt
De burgeroorlog heeft volgens waarnemers een nieuw, mogelijk beslissend dieptepunt bereikt. De hevigheid waarmee het geweld is losgebarsten, heeft onder andere in Engeland en Australië geleid tot regeringswaarschuwingen om voorlopig niet naar Sri Lanka te gaan. Een van de grootste Westduitse toeroperators heeft tot eind mei alle chartervluchten naar Sri Lanka geschrapt. Het uitblijven van verdere terroristische aanslagen na de bomexplosie van vorige week dinsdag stelt de bevolking niet gerust. Hen is duidelijk geworden dat terroristen kunnen toeslaan waar en wanneer zij willen. Dagen van uitzichtloze onzekerheid rijgen zich voor de meesten aaneen.

Onder grote spanning
De vergeldingsaanvallen op Tamilstellingen waarbij sinds vorige week woensdag ongeveer 100 opstandelingen zouden zijn omgekomen, kwamen tegemoet aan de gevoelens van wraak van de Singhaleze gemeenschap, die door een uitgaansverbod gedwongen werd binnenshuis te verblijven. Dat deze regeringsmaatregel een herhaling van de in 1983 bedreven gruwelijkheden heeft voorkomen, is de vaste overtuiging van zowel Singhalezen als Tamils. Tamils in de hoofdstad Colombo vrezen, sinds afgelopen zondag het uitgaansverbod is opgeheven, dat zij op elk moment het slachtoffer kunnen worden van buiten zinnen geraakte Singhaleze medeburgers. In het kerkelijk bureau van de Dutch Reformed Church in Colombo uit de 64-jarige Tamil I. P. Samuels zijn angst voor nieuwe moordpartijen. „In 1983 heb ik alles verloren. Mijn huis is toen door brand verwoest. Wij hadden destijds zelfs geen kleren meer om aan te trekken. Het uitgaansverbod heeft ons nu gespaard. De meerderheid van de Tamil-gemeenschap zou anders zijn uitgemoord". De 30-jarige Chrisjanta Pullenayegem, medewerker op het kerkelijk bureau, vreest na elk treffen tussen Tamilopstandelingen en het leger of de politie, dat het in de hoofdstad tot een uitbarsting zal komen. „Wij leven onder grote spanning", zegt de jonge Tamil, gehuwd en vader van twee kinderen. „In 1983 is ons niets overkomen, maar elk moment kan het verkeerd gaan".

„Onze hoop is op God"
Vele Tamils verlangen volgens Pullenayegem naar een vreedzame oplossing van het etnische conflict. Hij noemt het begrijpelijk dat president Jayewardene het land in tweeën uiteen laat vallen om de Tamils volledige zelfstandigheid en een eigen bestuur te geven. Pullenayegem: „Dat zul je Tamils bijna publiekelijk horen toegeven. Sommigen van ons hebben zich wel tegen de opstandelingen uitgesproken en zijn nadien meedogenloos tot zwijgen gebracht". „Ook wij als christelijke kerk kunnen onze ogen niet sluiten en doen alsof er niets aan de hand is", klinkt het bezorgd uit de mond van ds. M. L. Koch, predikant van de Dutch Reformed Church in Colombo. „Wij maken een periode van overweldigende veranderingen door. Beter of slechter? Dat is uiteindelijk in Gods hand". De predikant heeft zijn gemeenteleden, onder wie vele Tamils, opgeroepen dagelijks voor vrede te bidden en in gehoorzaamheid te leven. Ds. Koch: „Wij weten niet of deze orkaan ons zal wegvagen of dat wij zullen overleven. De wind blaast waarheen hij wil. Onze hoop en vertrouwen zijn alleen op God gesteld".

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 2 mei 1987

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

Srilankanen geloven bijna niet meer in een vreedzame oplossing

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 2 mei 1987

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

PDF Bekijken