Bekijk het origineel

Allergieën bij Jong en oud (II)

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Allergieën bij Jong en oud (II)

6 minuten leestijd

Een aantal weken geleden heb ik een begin gemaakt met het onderwerp allergie; met name de hooikoorts is aan bod gekomen. Niesen en snuiten, rode ogen en benauwdheid kunnen allemaal de gevolgen zijn van een allergische reactie op bij voorbeeld graspollen. Een allergie staat meestal niet op zichzelf, vaak zijn er in het verleden ook klachten geweest die achteraf met een allergie in verband gebracht kunnen worden.

Ik noemde u reeds de allergische aanleg, de atopische constitutie met een mooi medisch woord. Atopie komt van het Griekse woord "atopos", dat "geen plaats" betekent. De term stamt uit 1923, toen twee artsen een aantal ziektebeelden zoals sommige vormen van astma en hooikoorts 'niet konden plaatsen'. Achteraf werden bij deze patiënten typische Ig-E-antilichamen gevonden tegen stoffen waar men overgevoelig voor was. Een atopie kan verschillende uitingsvormen hebben en de vorm kan in de loop van het leven veranderen.

Dauwworm
Vaak beginnen de eerste atopische verschijnselen zich voor te doen in het eerste levensjaar. In het gezicht ontstaan rode vlekken op de wangen, terwijl de plaats rond de mond en het topje van de neus duidelijk vrij blijven. We noemen dit het 'narcosekapje' en het is specifiek voor deze huidaandoening, die we dauwworm noemen. Later kan het eczeem zich uitbreiden naar andere plaatsen, zoals de buigzijden van ellebogen en knieën. Dit in tegenstelling tot psoriasis, die we de vorige maal besproken hebben en die zich meer op de strekzijde bevindt. De eczeemplekken jeuken vaak sterk, waardoor er gekrabd wordt. Dit krabben kan een infectie met bacteriën in de hand werken, wat een andere behandeling noodzakelijk maakt. In het latere leven verdwijnen de 'voorkeurslocaties' een beetje en kunnen de huidafwijkingen zich ook op andere plaatsen voordoen.

Het is opvallend dat atopie zich in een paar jaar kan 'verplaatsen'. Het begint vaak met dauwworm, gaat na een paar jaar over in eczeem op de armen en benen. Op de lagere-schoolleeftijd ontstaat er astma of bronchitis, wat langzaam overgaat in hooikoorts tijdens de puberteit of later. Dan is het een poos 'rustig', hoewel bij spanningen de eczeemplekken weer kunnen opvlammen. Plotseling blijkt er dan een huisstofmijtenallergie te ontstaan, met benauwdheid en niesen. Na het 40e levensjaar zijn de meeste allergieën uitgedoofd. In het verdere leven kan er echter weer een astma ontstaan, wat zich vaak uit in de vorm van uitgerekte longen, ook wel emfyseem genoemd.
De volgorde die ik schetste hoeft niet specifiek te zijn, maar ze laat wel de veranderingen zien binnen sche aanleg.

CARA
Een grote groep van CARA-patiënten blijkt op de een of andere manier atopisch te zijn. CARA staat voor Chronische Aspecifieke Respiratoire Aandoeningen en hieronder worden gerekend: astma, chronische bronchitis, emfyseem. De allergische component is vaak verantwoordelijk voor de steeds terugkerende klachten van de longen, of het nu veroorzaakt wordt door huisstof dat wordt ingeademd of dat het samenhangt met een hardloopwedstrijd waarna de benauwdheid optreedt.
Het huisstof op zichzelf is niet verantwoordelijk, maar het gaat om de uitwerpselen van de huisstofmijt, een klein diertje dat graag op stof leeft. Er zijn goede medicijnen beschikbaar voor de astma-aanvallen, meestal in de vorm van inhalaties. Hierdoor komt de werkzame stof direct waar ze zijn moet: in de luchtwegen. Ik schreef reeds dat de histamine de grote boosdoener in het geheel is. Ze veroorzaakt een vernauwing van de luchtwegen, enerzijds door het samentrekken van de spiertjes rondom de bronchiën, anderzijds door een zwelling van de slijmvliezen.
Tevens wordt de slijmproduktie in de longen verhoogd. Dit bij elkaar geeft aanleiding tot het bekende piepen van de astmaticus, die het soms zo benauwd heeft dat hij naar adem moet 'happen'. De verhoogde slijmproduktie is weer een goede voedingsbodem voor binnendringende bacteriën. Veel patiënten die de astma 'overgroeid' zijn, hebben toch nog vaak last van een stevige bronchitis na een verkoudheid of griepje. De luchtwegen blijven gevoelig.

Bijen en wespen
Zeer berucht zijn de reacties die sommige mensen vertonen op bije- en wespesteken. Iedereen die gestoken wordt door een insekt krijgt een plaatselijke reactie, met roodheid, zwelling en jeuk. De 'bijenatopici' krijgen echter een algemene lichamelijke reactie, met zweterigheid, hartkloppingen, bloeddrukdaling en benauwdheid. Soms kan de keel dik worden, waardoor de ademhaling zeer bemoeilijkt wordt. Het is noodzakelijk dat deze mensen voor noodgevallen een injectie met adrenaline bij zich dragen, een goed middel tegen deze allergische verschijnselen. Het wachten op een arts zou te lang kunnen duren, waardoor de verschijnselen alleen maar verergeren. Direct handelen is dus noodzakelijk. Gelukkig is het percentage van deze patiënten erg klein; meestal blijft een bijesteek beperkt tot een jeukende bult of een dikke hand of voet. Vervelend genoeg, maar niet levensbedreigend.

Schaaldieren en 'Chinees'
Er is een groep mensen met een allergie voor schaaldieren. Soms bestaat er tegelijkertijd een allergie voor bepaalde vissoorten, maar dan in mindere mate. Na het eten van oesters of mosselen ontstaat er snel buikpijn met krampen in de maag en darmen. Het lichaam probeert via heftig braken en diarree de ongewenste stoffen zo snel mogelijk te verwijderen. Meestal waagt men zich niet aan een volgende maaltijd met dit soort voedsel. Voedselallergieën zijn moeilijk te behandelen, maar er staat tegenover dat de oorzaak gemakkelijk te vermijden is. Anders staat het bij voorbeeld met de kippe-eiwit-allergie. Veel produkten bevatten zonder dat men het weet eiwit of eierdooiers en ook dat kan klachten veroorzaken. Vreemd genoeg kan men soms geen eieren maar wel kippevlees verdragen.
Een andere bekende allergie is de koemelkallergie bij baby's. Zodra wordt overgegaan van borst- op flesvoeding is het mis: huilen, darmkrampen, braken, diarree en huiduitslag. Bij gebruik van sojamelk zijn de klachten snel verdwenen. Na verloop van tijd ziet men vaak dat de allergie verdwijnt en er kan op ± vierjarige leeftijd gewone melk worden gedronken.

Als laatste noem ik het 'Chineesrestaurant-syndroom'. Dit is een allergie die ontstaat na het eten van Indisch of Chinees voedsel. Ze wordt veroorzaakt door een stof die als 'smaakmaker' wordt gebruikt in de Oosterse keuken. Die heet Ve-Tsjin en bestaat voornamelijk uit natrium-glutamaat. Ook in andere produkten kan deze verwerkt zijn, zoals pakjes soep en mixen voor macaroni en spaghetti. Deze allergie geeft voornamelijk een 'naar' gevoel, met duizeligheid en zweten. Er treden buikkrampen en diarree op. Soms gaat er lange tijd overheen voordat men weet wat de oorzaak is. Het bewijs is echter geleverd als blijkt dat de eigengemaakte macaroni zonder zakjes, pakjes en sausjes geen klachten veroorzaakt.

Ik heb een aantal allergiën behandeld die regelmatig voorkomen. Meestal gaan ze gepaard met vervelende symptomen, die met medicijnen vaak goed te onderdrukken zijn. De beste behandeling is het vermijden van de oorzaker, hoewel dat niet altijd mogelijk is. Men moet ook weleens naar buiten, al zit er stuifmeel in de lucht. De slaapkamer moet goed stofvrij zijn, maar niet ieder pluisje is te verwijderen.
Er is echter een, zij het wat schrale, troost; de meeste allergieën doven uit na een aantal jaren.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 17 juli 1987

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

Allergieën bij Jong en oud (II)

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 17 juli 1987

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

PDF Bekijken