Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Deense kiezers houden de spanning er behoorlijk in

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Deense kiezers houden de spanning er behoorlijk in

Nek-aan-nekrace tussen Schlüters coalitie en de linkse oppositie

4 minuten leestijd

KOPENHAGEN - De spanig blijft er tot het laatste mont in. Uit opiniepeilingen jkf volstrekt niet welke ense politicus, na de verkiegen die vandaag plaatsheb1, door koningin Maigrethe belast zal worden met de ming van een nieuwe regeg-

SCHLÜTER )e keuze gaat tussen de twee lei5 van de grootste fracties in de keting. In het 179 leden tellende kamerparlement in Kopenhagen men de sociaal-democraten met ifgevaardigden de grootste fractie, ir hun voorman Anker Jorgensen inds 1982 premier af. Het ambt eerste-minister is sindsdien beid door Poul Schlüter, wiens con'atieve volkspartij goed is voor 42

as.
oor waarnemers geldt de omstanleid dat de uit vier partijen beinde coalitie onder aanvoering Schlüter het drie jaar en acht inden heeft volgehouden als een lerkelijke prestatie. Tot de jaren tachtig stond Denemarken bekend als het "Italië van het noorden" vanwege de regelmaat waarmee de burgers naar het stemlokaal geroepen werden voor het kiezen van de zoveelste minderheidsregering.

Maar met een grote dosis tact 'slaagde Schlüter er in zijn kabinet, waarin conservatieven, liberalen, centrum-democraten en de christelijke volkspartij vertegenwoordigd zijn, te behoeden voor een val in het parlement. Daartoe kon Schlüter meestal een beroep doen op de loyaliteit van de radicaal-liberale partij, wier tien afgevaardigden de coalitie aan een flinterdunne meerderheid van negentig stemmen in de Folketing plachten te helpen.

Evenwicht

Alles wijst er op dat het centrumrechtse en het centrum-linkse blok elkaar ook na de vervroegde verkiezingen van 9 september in evenwicht zullen houden. De jongste opiniepeilingen duiden op een nek-aan-nekrace: de vier coalitiepartijen zouden op 45,2 procent van de stemmen komen, tegen de in de oppositie zijnde sociaal-democraten en de socialistische volkspartij op 44,8 procent.

In dit geval krijgt de extreemrechtse Partij voor de Vooruitgang van Mogens Glistrup de sleutel in handen van een derde kabinet-Schlüter. Deze advocaat, die in 1972 de Partij voor de Vooruitgang stichtte en tussen 1973 en 1983 in het parlement zat, draaide in februari 1984 de gevangenis in na.een veroordeling wegens belastingontduiking. Sinds mei 1985 is hij weer op vrije voeten. Naar verluidt werkt Glistrup, die in de jaren zeventig veel publiciteit trok met zijn voorstel de belastingen af te schaffen, aan zijn terugkeer op het Deense politieke toneel.

Ingeval de Vooruitgangspartij in beslissende mate gaat bijdragen aan het derde kabinet-Schlüter, moet de conservatieve premier er rekening mee houden dat hij de steun verliest van de radicaal-liberalen. Dezen moeten niets hebben van het anti-immigrantenbeleid van de politieke geestverwanten van Glistrup.

Tegenvaller

Dat de centrum-linkse oppositie boven de 40 procent van de stemmen ligt in de peilingen, is een tegenvaller voor Schlüter, de eerste conservatieve premier van Denemarken sinds 1894. Toen deze twee weken geleden aankondigde dat de ruim drie miljoen kiezers op 8 september naar het stemlokaal mochten -het mandaat van zijn regering liep tot januari 1988- rekende hij erop dat zijn coalitie op de absolute meerderheid in de Folketing beslag zou leggen.

Deze verwachting, terug te vinden bij diverse Deense kabinetsleden, is gebaseerd op de schepping van 200.000 nieuwe banen sinds '82, op een opmerkelijke daling van de werkloosheid onder de jonge Denen en op een sterk teruggelopen geldontwaarding van maar liefst tien naar minder dan vier procent De werkloosheid ligt op de voor de oppositie onaanvaardbare hoogte van ongeveer acht procent.

Juist het niveau van de werkloosheid vormde een argument voor Schlüter om de \(erkiezingen te vervroegen: met het verstrijken van de zomer en het naderen van de winter pleegt het aantal mensen zonder baan immers toe te nemen.

'Ware regeringsleider'

Verder hadden adviseurs hem ingefluisterd dat de socialisten in de regel een langdurige verkiezingscampagne nodig hebben om een behoorlijke uitslag te behalen.

Als een ware regeringsleider bracht hij als laatste overweging naar voren dat de volksvertegenwoordiging in Kopenhagen het in oktober beginnende parlementaire jaar nu onder duidelijke politieke krachtsverhoudingen kan beginnen.

Het bezwaar dat Denemarken gedurende de tweede helft van 1987 als voorzitter van de Europese Gemeenschap fungeert en dat de campagne de partijleiders er toe dwingt al hun tijd aan de eigen kiezers te besteden, namen de regeringspartijen kennelijk voor lief.

Dat 'rechts' en 'links' aan elkaar gewaagd zijn, is overigens een bekend verschijnsel in de Deense politiek. Al 30 jaar kent het land minderheidsregeringen, die op wisselende meerderheden in de Folketing aangewezen zijn voor het ten uitvoer leggen van hun plannen op wetgevend gebied.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 8 september 1987

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

Deense kiezers houden de spanning er behoorlijk in

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 8 september 1987

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

PDF Bekijken