Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Gegevens, tekst, beeld en geluid in toenemende mate samengevoegd

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Gegevens, tekst, beeld en geluid in toenemende mate samengevoegd

Verwachting is dat midden jaren negentig wereldwijd ISDN-glasvezelnet is geïnstalleerd

7 minuten leestijd

De diverse vormen van informatie worden in toenemende mate samengevoegd. Tekst, beeld en geluid werden tot voor kort via afzonderlijke informatiedragers verspreid. Nieuwe technieken, produkten en toepassingen —bij voorbeeld ISDN, CD-ROM en hypertext— zorgen ervoor dat deze diverse informatievormen meer en meer via een en dezelfde informatiedrager en hetzelfde distributiekanaal kunnen worden verspreid. Het begrip totaal-informatie krijgt hierdoor daadwerkelijk inhoud. De computer speelt hierin een centrale rol, als 'verwerker' van de diverse soorten gegevens.

De gegevensverwerking speelde zich in beginsel voornamelijk af in mainframeomgeving. Later kwam daar een aantal nieuwe decentrale voorzieningen voor de verwerking van gegevens bij, in de vorm van de kleinere minicomputer en, nog weer later, de microcomputer of personal computer. Deze systemen zijn bij uitstek geschikt gebleken voor toepassing op achtereenvolgens afdelings- en werkplekniveau. Tegen deze achtergrond is de behoefte aan informatievoorziening gegroeid. Online-verbindingen, netwerken en telecommunicatiefaciiteiten zijn verder ontwikkeld om aan deze behoefte tegemoet te komen.

Personal computers
Vrijwel gelijktijdig is behoefte aan integratie van de diverse voorzieningen en toepassingen ontstaan. Eerste exponenten van deze ontwikkeling zijn programmapakketten waarin tekstverwerking en grafische verwerking met elkaar zijn verstrengeld. Deze ontwikkeling heeft doorgezet, niet in de laatste plaats door de opkomst van de personal computer. Personal computers blijken niet alleen van groot belang voor het populariseren en democratiseren van het computergebruik, maar ook voor de verdergaande integratie van een groot aantal losse schakels in de gegevensverwerking en informatievoorziening. Dank zij de voortschrijdende techniek en het grootschalige gebruik van personal computers zijn, naast voorzieningen voor louter gegevens en teksten, ook hoogwaardige grafische mogelijkheden en geluidstoepassingen gerealiseerd. In de mini- en mainframewereld is een soortgelijke ontwikkeling gaande, hoewel minder in het oog lopend dan bij de personal computermarkt.
Het integratie-fenomeen doet momenteel op diverse fronten van zich spreken. Met "desktop publishing"-faciliteiten worden tekst en grafische afbeeldingen/illustraties geïntegreerd in een volwaardige grafische lay-out. Met behulp van scanners kunnen foto's en andere afbeeldingen digitaal in het computergeheugen worden opgeslagen. Door middel van laserprinters kunnen de afbeeldingen vervolgens al dan niet in combinatie met tekst worden afgedrukt. Beperkingen worden nu nog slechts opgelegd door de in vergelijking met conventionele (offset) druktechnieken geringe puntdichtheid en het ontbreken van kleuren (wel: diverse grijstinten).
Met voorzieningen voor videotex, kabelkrant en dergelijke worden teksten en illustraties via kabel- en telecommunicatiefaciliteiten voor een breed publiek toegankelijk gemaakt.

Geluid
De komende tijd zfullen de bestaande produkten en diensten worden vervolmaakt, en zal tevens een groot aantal nieuwe produkten en diensten ontstaan. Geluid is een informatievorm die voorheen los stond van de gegevens- en textuele informatievorm zoals voor computers gold. Langzaam maar zeker zal geluid ten dienste staan van computergebruikers. Spraakchips, spraakgeneratoren, kunstmatige intelligentie (AI) produkten en zogeheten MIDI-interfaces (voor het koppelen van muziekinstrumenten) zullen een en ander bespoedigen.
De integratie van tekst, gegevens, beeld en geluid wordt gestimuleerd door:
- toenemende verwerkingskracht van computers. Beeld en geluid vragen veel meer capaciteit dan louter en alleen gegevens en teksten;
- optische opslagmogelijkheden met veel grotere capaciteiten;
- breedbandige communicatie;
- niet-sequentiële mogelijkheden voor gegevensverwerking, zoals hypertext.

Verwerking
De kracht en de capaciteit van computersystemen neemt in belangrijke mate toe. Voor de verdere integratie van de diverse informatievormen is dat van groot belang. De totale integratie stelt hoge eisen aan de snelheid van verwerking. Videobeelden die op een beeldscherm worden getoond, vergen een zeer hoog verwerkingsvermogen. Voor simultane presentatie —nodig voor de complete integratie van tekst, beeld en geluid— is een veelvoud nodig van de computercapaciteit die voor eenvoudige gegevensverwerking nodig is. De ontwikkeling en toepassing van de 32-bit microprocessoren en de ontwikkeling van de Megachip hebben in belangrijke mate bijgedragen aan het vergroten van de capaciteit, met name ook voor personal computers. Gezien het tempo van de ontwikkelingen is over niet al te lange tijd de komst te verwachten van nog weer snellere processoren en 4 Megabit en zelfs 16 Megabit geheugenchips.

Opslag
Aan de toeneming van de informatiecapaciteit wordt niet alleen intern in de computer tegemoet gekomen. Ook extern, in de vorm van de informatiedragers, zijn de ontwikkelingen in volle gang. Voorbeelden: CD-ROM (Compact Disk - Read Only Memory), CD-I (Compact Disk Interactive) en WORM (Write Only Read Many). De tientallen en soms zelfs honderden Megabites (!) die deze optische media produkten aan opslagcapaciteit bieden, maken tal van nieuwe complexe toepassingen mogelijk. Zo kan een CD-ROM schijf nu reeds een complete encyclopedie herbergen. Maar ook beeld en geluid behoren plots tot de mogelijkheden. Zo zou de tekstuele uitleg over bij voorbeeld een dier kunnen worden ondersteund door geluid en zelfs bewegende beelden. Op dit terrein zijn reeds diverse initiatieven getoond, bij voorbeeld door Microsoft met de Multi media encyclopedia en ook ten aanzien van Grolier, de eerste encyclopedie op CD-ROM, wordt een en ander ondernomen.
Nu reeds zijn middelen beschikbaar waarbij elektronische bestanden van kleurenfoto's kunnen worden opgezet. De kleurenfoto's worden in digitale vorm op optische schijf vastgelegd met behulp van speciale camera's of via andere direct aangesloten apparatuur. Toepassingen zijn denkbaar in onder meer de makelaarssector en de medische wereld (röntgenfoto's).

De standaardisatie waarvan inmiddels bij CD-ROM sprake is, zorgt ervoor dat er geen beletsel is voor het ontstaan van een markt voor aanbieders van de produkten en diensten. Voor informatieleveranciers bij voorbeeld is CD-ROM van groot belang. De verwachting is dat de CD-ROM standaard voor 1990 definitief in de zakelijke informatie zal zijn geaccepteerd.

De WORM-toepassing die meer met de opslag en minder met het uitgeven van doen heeft, zal iets later dan CD-ROM tot wasdom komen. CD-I, primair bedoeld voor de thuismarkt en de educatieve sector, zal volgens marktanalisten in de beginjaren negentig een plaats in de totale markt moeten veroveren.

Voor een betere weergave van teksten, plaatjes, grafische afbeeldingen en dergelijke op het beeldscherm zijn de afgelopen tijd diverse produkten op de markt gebracht: beeldschermen met hoge resolutie, insteekkaarten voor geavanceerde graphics, het gebruik van kleuren en voor de digitalisering van het videosignaal. Het zijn alle onderdelen van de iritegratietendens.

Communicatie
Niet alleen de verwerking en opslag van geïntegreerde media heeft een grote vlucht genomen, maar ook de communicatie. Met behulp van breedbandige communicatie in de vorm van ISDN (Integrated Services Digital Network) wordt het mogelijk geïntegreerde informatieprodukten en -diensten gedigitaliseerd via glasvezelkabel te verspreiden. Vooral voor telediensten als telewinkelen, televergaderen, tele-educatie en telebankieren is de digitalisering van het transport van belang. Anders dan ten aanzien van de huidige niet-optische transportkanalen speelt de capaciteit bij het breedbandige kanaal geen overheersende beperkende rol. Verwacht wordt dat halverwege de jaren negentig een compleet wereldwijd ISDN-glasvezelnet is geïnstalleerd.

De uitwisseling van (video)beelden, geluidsoverdracht en gegevens/teksttoepassingen in geïntegreerde vorm is niet alleen over grote afstanden maar ook over kleine afstanden mogelijk. Het MINX (Multimedia Information Network Exchange)-systeem van fabrikant Datapoint maakt zelfs het gecombineerde gebruik van live beelden mogelijk, geschikt voor onder meer videovergaderen.

De MINX-systemen worden in een netwerk gekoppeld.

Software
Het grootste struikelblok op de weg naar integratie van beeld, geluid en data was tot nog toe niet de hardware, maar de software. Nieuwe verwerkings-, comprimerings- en representatietechnieken echter hebben het mogelijk gemaakt dat ook de software-wereld een duit in het zakje kan doen. Grafische interfaces maken het mogelijk een standaard werkomgeving te creëren, waarin diverse informatievormen een plaats krijgen.

Een van de opvallendste ontwikkelingen op dit gebied is het fenomeen hypertext. Hypertext is een niet-lineaire vorm van informatie die overeenkomst vertoont met de wijze waarop mensen denken: niet per se gestructureerd en met veelal vage associaties die zowel tekstueel, visueel als auditief kunnen zijn. De eerste hypertext-programma's worden momenteel op de markt gebracht. Over de precieze gevolgen ervan voor de ontwikkelaars van software en voor informatieleveranciers is in dit stadium dus nog weinig te zeggen. Hypertext geeft in ieder geval de computergebruiker een middel in handen om allerlei vormen van informatie op geheel eigen wijze te integreren en te representeren.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 18 september 1987

Reformatorisch Dagblad | 26 Pagina's

Gegevens, tekst, beeld en geluid in toenemende mate samengevoegd

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 18 september 1987

Reformatorisch Dagblad | 26 Pagina's

PDF Bekijken